Hôm nay,  

Tâm Xuân

23/01/202205:47:00(Xem: 4267)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhp trn

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm nhuận là những năm theo lịch sẽ có 366 ngày thay vì 365 ngày như bình thường. Chúng xảy ra mỗi bốn năm một lần theo lịch Gregorian – loại lịch đang được phần lớn thế giới sử dụng. Ngày thêm vào, được gọi là ngày nhuận, là ngày 29 tháng 2, không tồn tại trong những năm không nhuận. Các năm chia hết cho 4, chẳng hạn như 2020 và 2024, đều là năm nhuận ngoại trừ những năm chia hết cho 100, chẳng hạn như 1900. (Bên dưới sẽ giải thích lý do tại sao)
Trên đỉnh dãy Andes ở Tây Nam Bolivia có một cánh đồng muối trắng chói lọi có tên là Salar de Uyuni. Nơi này tựa như một mặt gương khổng lồ với bầu không khí khô, nhưng ẩn bên dưới nó là thứ kim loại kiềm quý giá, là nguồn năng lượng cho phần lớn các thiết bị hiện đại. Salar de Uyuni nằm trong khu vực Tam giác Lithium [Lithium Triangle] bao gồm Argentina, Bolivia và Chile. Khu vực này sở hữu trữ lượng lithium lớn nhất thế giới, lithium là thành phần chính của pin lithium-ion khởi động các thiết bị điện tử được hàng tỷ người trên toàn thế giới sử dụng.
Bất chấp thực tế là Cục Hàng không Liên bang đã dọn đường cho những chiếc máy bay 737 Max 9 gặp rắc rối của Boeing quay trở lại bay, nhiều nhà phê bình và người trong ngành vẫn lên tiếng về quá trình điều tra được cho là có sai sót và sự do dự của họ về việc bay trên các sản phẩm của Boeing cho đến khi những thay đổi nghiêm trọng được công bố.
Theo sách báo, việc sử dụng bảng cầu cơ được coi như một cách để liên lạc với linh hồn hoặc các thực thể siêu nhiên thông qua việc dùng một mảnh gỗ hình trái tim (cœur), và nó trở nên phổ biến vào đầu thế kỷ 20, khi các bảng cầu cơ (OUIJA) được sản xuất hàng loạt và bán rộng rãi như một trò chơi hoặc như một công cụ giải trí...
Kinh tế Mỹ lạc quan, sẽ hạ cánh nhẹ nhàng. Trong Báo cáo Việc làm Quốc gia công bố hôm thứ Tư, số lượng việc làm trong khu vực tư nhân của Hoa Kỳ đã tăng 107.000 hàng tháng trong tháng 1, thấp hơn đáng kể so với dự kiến. Các cơ sở lớn tạo thêm 31.000 việc làm, doanh nghiệp vừa tạo thêm 61.000 việc làm và doanh nghiệp nhỏ tạo thêm 25.000 việc làm trong tháng 1.
Cựu Tổng thống Donald Trump cuối cùng đã có bài học lớn để biết lễ độ với phụ nữ hơn, sau khi bị tòa phạt bồit hường 83,3 triệu đôla trong vụ phỉ báng nhà văn nữ E. Jean Carroll, theo nhận xét của luật sư Shawn Crowley cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Rachel Maddow trên đài MSNBC hôm thứ Hai.
Tòa án Tối cao Hồng Kông hôm thứ Hai đã quyết định rằng Tập đoàn China Evergrande Group sẽ bị thanh lý sau khi công ty phát triển bất động sản này không đạt được thỏa thuận tái cơ cấu với các chủ nợ nước ngoài. Thẩm phán Linda Chan cho rằng việc đàm phán thiếu tiến bộ và khoản nợ hơn 300 tỷ USD là một trong những lý do đưa ra phán quyết.
Biện Lý Fani Willis bị quốc hội tiểu bang Georgia điều tra. Các nhà lập pháp tiểu bang Georgia đã bỏ phiếu hôm thứ Sáu để cho điều tra các cáo buộc về hành vi sai trái chống lại Biện Lý Quận Fulton Fani Willis. Thượng viện Georgia do Đảng Cộng hòa lãnh đạo đã bỏ phiếu theo đường lối của đảng về việc thành lập một ủy ban để mở một cuộc điều tra toàn diện về cách xử lý của bà Willis đối với cáo trạng truy tố Trump tìm cách lật ngược bầu cử Georgia năm 2020.
Tờ Washington Post dẫn lời một quan chức chính quyền cấp cao giấu tên cho biết kế hoạch chiến tranh năm 2024 của Hoa Kỳ liên quan đến Ukraine sẽ không đặt việc phục hồi lãnh thổ lên hàng đầu: “Rõ ràng là họ sẽ khó có thể cố gắng thực hiện cùng một nỗ lực lớn trên tất cả các mặt trận mà họ đã cố gắng thực hiện vào năm ngoái”, đồng thời cho biết thêm rằng chiến lược mới nhằm giúp Ukraine đẩy lùi những bước tiến xa hơn của Nga. và tập trung vào các mục tiêu dài hạn nhằm thúc đẩy lực lượng chiến đấu và nền kinh tế của Kiev. Điều này sẽ giúp Ukraine trở nên “mạnh mẽ hơn nhiều vào cuối năm 2024… và đưa họ đi trên con đường bền vững hơn.”
Trong bối cảnh Texas đang tranh cãi với chính phủ liên bang về hàng rào thép gai dọc biên giới Mỹ-Mexico, ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa Donald Trump đang kêu gọi “tất cả các tiểu bang sẵn sàng triển khai lực lượng bảo vệ [quốc gia] của họ tới Texas để ngăn chặn sự xâm nhập của những người bất hợp pháp và loại bỏ họ. quay lại qua Biên giới.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.