Hôm nay,  

Tâm Xuân

23/01/202205:47:00(Xem: 4284)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhp trn

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khoảng 4.5 tỷ năm trước, thái dương hệ là một bàn pinball khổng lồ trong vũ trụ. Trong thuở ban sơ đó, một thiên thể tên là Theia, có kích thước bằng sao Hỏa đã đâm vào Trái Đất, lúc đó vẫn còn đang trong giai đoạn thành hình. Vụ va chạm đã phá vỡ tiền hành tinh (protoplanet) Theia, và bắn một lượng lớn vật chất vào quỹ đạo quanh Trái Đất – cuối cùng chúng kết tụ lại thành Mặt Trăng ngày nay
Cựu Thống đốc New Jersey Chris Christie cáo buộc rằng TikTok đang "làm ô nhiễm" tâm trí của giới trẻ Mỹ và ứng dụng này là "phần mềm [nhu liệu] gián điệp". Nói tại cuộc tranh luận sơ bộ tổng thống của Đảng Cộng hòa ở Miami, Florida, ông cáo buộc chính quyền Trump đã không cấm ứng dụng này ở Hoa Kỳ. Christie tuyên bố sẽ cấm TikTok nếu ông trở thành tổng thống
Chín-mươi hai tuổi thượng thọ đã trôi qua, hơn 20 năm làm việc không mệt mỏi, không quản thân già bịnh hoạn để gầy dựng Đuốc Tuệ, phục vụ nhân sinh. Thân là cư sĩ nhưng tâm thật xuất trần bồ tát. Như chiếc xe đã cũ, thân đất nước gió lửa đã trả về cho cát bụi vào ngày 24/10/2023 tại Fountain Valley, miền Nam California, Hoa Kỳ, nhưng sự cống hiến và tinh thần của cs Mật Nghiêm sẽ muôn đời còn sống mãi như ngọn Đuốc Tuệ sẽ sáng mãi không ngừng ở đây và mai sau.
Hôm nay, Thứ Tư, là ngày cô Ivanka ra tòa New York, dự kiến sẽ gây khó khăn cho thân phụ, cựu Tổng Thống Donald Trump. Những nỗ lực chống lại trát đòi hầu tòa của Bộ trưởng Tư pháp New York Letitia James đều bị từ chối. Viết lên mạng Truth Social vào tối thứ Ba, Trump than thở về sự kiện này, “Ngày mai, cô con gái xinh đẹp và tuyệt vời của tôi, Ivanka, sẽ đến Tòa án Lower Manhattan.”
Thắng lớn vé số cào ở Quận Cam, Caliofrnia. Hai người đàn ông ở Quận Cam vừa thắng lớn sau khi gặp may mắn với 2 vé số cào, một vé thắng 20 triệu đô và một vé 5 triệu đô, theo Ty Xổ số California cho biết. Thị trấn bán ra 2 vé số cào này tương đối đông người gốc Việt. Tên 2 ông không có vẻ gi là người Việt, trừ phi có ông nào đã đổi tên sau khi trúng số.
Phỏng vấn chuyên đề: “Chính sách của nhà nước Việt Nam đối với các sắc dân bản địa” – Cuộc phỏng vấn được thực hiện với Ông Lưu Quang Sáng (Amuchandra Luu), sinh tại Phan Rang, hiện sống và làm việc tại California. Thạc sĩ toán và có gần 20 năm giảng dạy ở trường đại học cộng đồng tại thủ phủ Sacramento, California, Hoa Kỳ. Tổng Thư Ký hội Bảo Tồn Văn Hóa Truyền Thống Champa USA, qua 7 nhiệm kỳ chủ tịch...
(Chuyện này tôi muốn viết ra để những ai nhất là người có cha mẹ già và người thân khi gặp chuyện tương tự cần tự mình lao vào công việc chớ không tin chờ vào những nơi có chức năng). Tôi có cô Cháu làm lụng rất giỏi nhưng phải cái bệnh có lúc nhớ nhớ quên quên. Thời gian gần đây đã có một lần đi lạc gia đình đã đi tìm và báo Cảnh Sát...
Một sinh viên tại Đại học Massachusetts Amherst đã bị bắt vào tối thứ Sáu sau khi bị cáo buộc đã đấm mặt một sinh viên Do Thái trong một cuộc biểu tình ôn hòa trong khuôn viên trường kêu gọi trao trả thường dân bị Hamas bắt làm con tin. Biểu tình do UMass Hillel tổ chức đã kêu gọi “không khí trong khuôn viên trường an toàn cho tất cả sinh viên”.
Một cảnh sát ở San Jose, California đã bị sa thải sau khi các nhà điều tra nói rằng họ thấy những tin nhắn phân biệt chủng tộc được gửi hồi tháng 6/2023. Mark McNamara, một cảnh sát da trắng, đã sử dụng những lời miệt thị chủng tộc trong các tin nhắn, một trong số đó có nội dung: “Tôi ghét người da đen.”
Khuya nay, rạng sáng mai, đổi giờ: vặn đồng hồ lùi 1 tiếng, tức là bạn có thêm 1 tiếng để ngủ. Hầu hết nước Mỹ sẽ lùi lại 1 tiếng đồng hồ, và bạn trước khi đi ngủ đêm nay (Thứ Bảy) nên vặn lùi giờ để sáng sớm Chủ Nhật có ngay giờ mới.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.