Hôm nay,  

Tâm Xuân

23/01/202205:47:00(Xem: 4448)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhập trần

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước65666768697071Trang sauTrang cuối

Kem. Bơ. Sữa chua. Phô mai. Một ly sữa tươi mát lạnh. Sữa là một phần thiết yếu trong chế độ dinh dưỡng hiện đại của con người. Ngày nay, sự phổ biến của các lựa chọn hấp dẫn như kem dừa, bơ hạt điều và sữa chua yến mạch… khiến cho nhiều người không còn mặn mà với sữa bò nữa, nhưng cũng có một số người lý do đơn giản chỉ là do không uống được sữa bò. Thời xa xưa, tổ tiên của chúng ta, giống như tất cả các loài động vật hữu nhũ khác, không thể tiêu hóa sữa sau khi đã lớn. Thậm chí ngày nay, ước tính có khoảng 68% dân số toàn cầu không tiêu hóa được lactose. Bí ẩn thực sự là tại sao một số người lại uống được sữa. Thích uống sữa là chuyện hoàn toàn bình thường. Uống sữa có rất nhiều lợi ích, nhất là khi thực phẩm khan hiếm. Các đàn cừu, dê và gia súc là những nguồn dinh dưỡng di động, chúng cung cấp loại chất lỏng sạch sẽ, có thể uống và tái tạo, có khả năng phát triển mạnh trong những môi trường mà con người không thể làm được.

Vào tháng 5 năm 2020, người ta tìm thấy một số viên đá kì lạ chứa các tinh thể màu xanh lục khác thường ở biển cát Erg Chech, một khu vực có nhiều cồn cát trong Sa mạc Sahara ở miền nam Algeria. Khi kiểm tra kỹ, những viên đá này hóa ra là thiên thạch đến từ bên ngoài vũ trụ: những mảnh vụn hàng tỷ năm tuổi, còn sót lại từ thuở sơ khai của Thái Dương Hệ.

Little Saigon: 4 tện cướp đột nhâp nhà gia đình Tom Nguyễn, dí súng vơ vét tiền. Chuyện xảy ra ngay ở Quận Cam, thủ đô người Việt tỵ nạn: 4 tên cướp có súng xông vào nhà một gia đình Việt, trói cả nhà, dùng súng điện bắn chủ nhà, vơ vét rồi chạy. Camera giám sát đã ghi lại hình ảnh vụ cướp này.

Có thể có sinh vật trên một hành tinh cách địa cầu 120 năm ánh sáng. Hành tinh Hycean là một hành tinh có bầu khí quyển giàu hydro và các đại dương nước lỏng – và NASA cho biết Kính viễn vọng Không gian James Webb có thể đã thấy một hành tinh tuyệt vời cách chúng ta 120 năm ánh sáng.

Fox News đưa tin hôm thứ Ba, Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Kevin McCarthy sẽ nói với các Dân biểu Cộng hòa tại Hạ viện rằng việc mở cuộc điều tra luận tội Tổng thống Joe Biden là “bước hợp lý tiếp theo”.

Hôm nay, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden đã lên mạng X, trước đây gọi là Twitter, hôm thứ Hai để kỷ niệm 22 năm vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 vào Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và Pentagon, nhấn mạnh rằng sự kiện này đã thay đổi lịch sử đất nước nhưng không đổi nổi "bản chất của dân tộc này."

Tổng thống Joe Biden đã mở đầu chuyến thăm ngắn tới Việt Nam hôm Chủ nhật bằng cách nói với lãnh đạo VN rằng hai nước có cơ hội định hình khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong nhiều thập niên tới. VN đang nâng cao quan hệ với Hoa Kỳ lên cấp độ đối tác chiến lược toàn diện (comprehensive strategic partner), điều mà một cố vấn hàng đầu của Biden cho rằng đại diện cho cấp độ quan hệ đối tác quốc tế cao nhất của Việt Nam.

Một trận động đất mạnh 6,8 độ richter đã xảy ra ở Maroc (Morocco, một nước Bắc Phi), theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS). Theo truyền thông nhà nước Maroc, ít nhất 1,000 người chết và 672 người bị thương. Trận động đất xảy ra ngay sau 11 giờ tối giờ địa phương.

Mối lo ngại về nền dân chủ Hoa Kỳ trong bối cảnh phân cực quốc gia sâu sắc đã thúc đẩy các đơn vị hỗ trợ 13 thư viện tổng thống có từ thời Herbert Hoover kêu gọi tái cam kết đối với các nguyên tắc nền tảng của đất nước, bao gồm cả pháp quyền và tôn trọng sự đa dạng về tín ngưỡng.

Nhà sinh lý học vĩ đại người Pháp Claude Bernard đã phát triển khái niệm về nội môi (le milieu intérieur, tiếng Anh là the internal environment, tạm hiểu là môi trường bên trong cơ thể): môi trường chất lỏng được điều tiết tinh tế bao quanh các tế bào, chảy qua các động mạch và tĩnh mạch, thấm vào tất cả các cơ và dây thần kinh, cơ quan và xương trong cơ thể chúng ta. Hai trái thận phải làm khá nhiều việc để duy trì trạng thái cân bằng cho môi trường chất lỏng này, hay còn gọi là “cân bằng nội môi” (homeostasis). Chúng loại bỏ nhiều chất với nhiều kích thước khác nhau ra khỏi máu. Các chất này là phụ phẩm khi cơ thể tạo ra và đốt cháy năng lượng, và sẽ trở nên độc hại nếu tích tụ quá nhiều. (Gan thì trực tiếp loại bỏ các hóa chất khác ngay sau khi tiêu hóa, như rượu và ma túy, trong khi ruột, phổi và da thì thực hiện các chức năng bài tiết bổ sung.)
Trang đầuTrang trước65666768697071Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.