Hôm nay,  

Tâm Xuân

23/01/202205:47:00(Xem: 4268)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhập trần

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước93949596979899Trang sauTrang cuối

Latvia đã cam kết chuyển giao tất cả các hệ thống hỏa tiễn Stinger di động của mình cho Ukraine, theo báo LSM của Latvia đưa tin ngày 22/4, trích dẫn tuyên bố của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Inara Murniece tại một cuộc họp: “Latvia đã đáp ứng yêu cầu của Ukraine về các hệ thống phòng không và đã quyết định chuyển giao tất cả các hệ thống phòng không Stinger mà chúng tôi có cho Ukraine.

Độc chiêu của Cộng Hòa để thắng phiếu Dân Chủ: bất kể sở làm ở đâu, cử tri phải về phòng phiếu đã quy định gần nhà để đứng xếp hàng bầu phiếu, thay vì được bầu ở bất kỳ phòng phiếu nào trong quận. Các địa điểm bỏ phiếu trên toàn quận vào Ngày bầu cử sẽ bị cấm ở Texas theo dự luật được Thượng viện Texas thông qua vào thứ Năm 20/4/2023.

Chúng ta, ai cũng quen biết ít nhất một (hay nhiều) người luôn luôn đi trễ. Và bao giờ cũng thế, gần như có thể đoán trước những lý do họ sẽ nêu ra, hay tệ hơn nữa, họ chỉ đến trễ và tỉnh bơ như không có điều gì xảy ra, thậm chí còn tự cho rằng vì mình là người bận rộn, quan trọng, hay vì bất cứ lý do nào đó về bản thân, họ tự cho mình “quyền” đến sau người khác.

Một ngày, quý vị dành bao nhiêu thời gian để sử dụng điện thoại? Theo một báo cáo, một người trung bình dành khoảng 7 tiếng đồng hồ mỗi ngày với các loại thiết bị có kết nối Internet. Và con số đó sẽ còn cao hơn nếu họ làm việc chủ yếu với các loại máy tính. Hầu hết chúng ta đều đang sử dụng các thiết bị kỹ thuật số quá đà, dành quá nhiều thời gian để làm việc hoặc vui thú với điện thoại, máy tính bảng (tablet), máy tính xách tay (laptop) hoặc thậm chí là các thiết bị đeo VR. Chúng ta được cảnh báo là ngày càng ‘lậm’ công nghệ cùng với những mối nguy hiểm đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Tôi ít khi nghĩ về cái chết của mình mà nghĩ nhiều hơn về những bài học sẽ để lại cho các con khi tôi qua đời. Các ý tưởng đến một cách tự nhiên. Nhưng gần như chắc chắn, tôi đã bị ảnh hưởng bởi video YouTube đã xem ở trường y khoa. “Bài giảng cuối cùng” của Randy Pausch (Đây cũng là một cuốn sách đã xuất bản). Ông qua đời vì căn bệnh ung thư tuyến tụy và đã nói bài giảng cuối đời với tư cách là giáo sư tại Carnegie Mellon cho các sinh viên, nhưng cũng là bài học để lại cho 3 người con của ông.

Chương trình Mommy & Me Vietnamese được thực hiện để cùng đồng hành với quý phụ huynh trong việc hướng dẫn con em học tiếng Việt ngay tại nhà, trên kênh YouTube Young Generation - Thế Hệ Trẻ. Từ nhỏ, Sophie Bảo Trân và Jennifer Ngọc Trân đã tham gia các chương trình giáo dục của trung tâm Thế Hệ Trẻ do bố mẹ Quang Trung và Nhã Ý sáng lập. Sau khi có con đầu lòng, Sophie đã ấp ủ mơ ước tiếp nối công việc giữ gìn tiếng Việt và văn hoá Việt của bố mẹ, nhưng cho một thế hệ mới với những nhu cầu mới.

Cuộc thăm dò của Associated Press-NORC công bố hôm thứ Năm cho thấy 53% nói rằng Trump đã hành động bất hợp pháp trong hành động bị cáo buộc là gây ảnh hưởng đến việc kiểm phiếu ở Georgia trong cuộc bầu cử năm 2020.

Pechanga Resort Casino đã chính thức kết đội với tay Golf chuyên nghiệp Gabriella Then. Cô Then sẽ đóng vai Đại Sứ của Pechanga tại Hiệp hội đánh Golf Chuyên nghiệp Phái Nữ (Ladies Professional Golf Association - LPGA)...

Ấn Độ đã vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới, theo biểu đồ trực tiếp về dân số toàn cầu của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) cho thấy hôm thứ Tư. Theo biểu đồ, Ấn Độ hiện là nơi sinh sống của gần 1,429 tỷ người và Trung Quốc là gần 1,426 tỷ người.

Cảnh sát Bắc California đã bắt 17 người đàn ông và tịch thu nhiều vũ khí trong chiến dịch trấn áp băng đảng đã gây rối cộng đồng người Sikh địa phương trong nhiều năm.
Trang đầuTrang trước93949596979899Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.