Hôm nay,  

Trả Lại Cho Ta

25/01/200600:00:00(Xem: 6697)
- (Kính tặng linh mục Nguyễn Văn Hùng, thiên thần cứu nạn của các thiếu nữ Việt tại Đài Loan; linh mục Nguyễn Hữu Lễ, vị khởi xướng phong trào đòi lại tên Sài gòn. Thương tặng bà con đang khốn khổ khiếu kiện, vô vọng kêu oan trước nhà Tiếp dân trung ương, Hà Nội).

Trả lại cho ta cái quyền được sống

Các người đã tước khi ta mới tượng hình!

Cha ta phải đành lòng vì kế hoạch khiếp kinh

Mẹ ta chịu cắn răng bởi kiếp đời khốn khổ.

Các người đã đẩy thế hệ trẻ xuống hố

Sống sa đọa, vô lý tưởng, chẳng ngày mai.

Khiến cha ta vội quất ngựa chạy dài.

Mẹ ta chẳng muốn nhìn giọt máu đỏ hỏn.

Trả lại cho ta cả khung trời mơ mộng,

Thế giới tuổi xanh ngà ngọc hồn nhiên,

Nhởn nhơ bay những bóng dáng dịu hiền:

Chim trời, cỏ hoa, mẹ hiền, tiên nữ.

Các người thay chi vào đó dạng hình hung dữ:

Thần tượng giả trá (1), cáo đội lốt người!

Măng non nhú dưới trời máu đỏ tươi (2)!

Trái tim ngập trong căm hờn thù hận (3).

Trả lại cho ta tinh thần phấn chấn,

Trí lòng rộng mở, mong đón nhận không ngơi!

Than ôi với kiểu bắt học nhét học nhồi,

Dạ ta phải hãi hùng, óc ta mụ mẫn.

Trả lại cho ta tâm hồn trong sáng

Những ước mong sống chân thật đơn thành.

Nhưng các người với tâm địa lưu manh.

Đã sớm đầu độc uốn nắn ta gian dối (4).

Trả lại ta những ngày hè như lễ hội,

Nhảy nhót vui chơi dưới biển trên rừng.

Tuổi xanh mơn mởn sao cấm cản tung tăng"

Còn đâu tất cả mùa xuân trong mùa hạ! (5)

Trả lại cho ta những gương đời cao cả:

Anh hùng, liệt nữ, chí sĩ, thánh nhân.

Sao các người dám trắng trợn tráo trâng

Đặt dưới tên gian ác siêu cao thủ (6).

Trả lại ta những chân trời rộng mở,

Bao tiến bộ chân chính, giá trị trường tồn.

Đáng gì cái chủ nghĩa, chế độ thối om

Các người cứ nói nhăng: quý cao, ưu việt!"

Trả lại cho ta cái quyền bất diệt:

Được sống xứng phẩm giá con người,

Xây đắp cuộc đời phúc hạnh thắm tươi

Trong bàn tay của pháp luật liêm chính.

Cớ sao các người mang ta đi bán

Làm nô tì, đĩ điếm ở phương xa"

Bần cùng hóa cuộc sống mẹ cha ta,

Để dễ bề đẩy ta vào động chứa!

Sao nhẫn tâm chơi trò đem con bỏ chợ "

Hứa hẹn việc khấm khá ở xứ người,

Cấu kết bọn đầu gấu, lũ đười ươi,

Biến ta thành bầy lao công nô dịch.

Trả lại cho ta khu vườn, mảnh đất

Tưới đẫm mồ hôi nước mắt của gia tiên.

Với mưu đồ quy hoạch thâm hiểm đảo điên,

Một sớm một chiều các ngươi cướp trắng.

Cha-con-cháu ta tức tưởi cay đắng

Sống đọa đày bởi khiếu kiện trường chinh.

Lửa thân ta bay tới tận trời xanh (7),

Sao các người vẫn lòng chai dạ đá"

Trả lại ta những nhân quyền cao cả:

Hội họp, bầu cử, phát biểu tự do,

Ung dung vạch mặt, tố cáo mưu đồ,

Thoải mái tham gia, thông phần quốc sự.

Các người là ai mà dám giành quyền hành xử,

Nghĩ suy, bàn bạc, quyết định thế cho ta"

Độc quyền ăn nói để dối gạt gian tà,

Sống chết mặc dân, thịnh suy kệ nước!!!

Trả lại cho ta những phần đất tổ quốc

Cha ông tạo lập, chiến sĩ bảo toàn:

Hoàng Trường Sa, Bản Giốc, Ải Nam Quan

Công xương máu, khối tự hào, nguồn sinh sống!

Ai cho phép các người đem tiến cống,

Dâng kẻ thù truyền kiếp tận Bắc phương"

Những mong dựa thế, giữ chặt ngai quyền

Đang đến hồi bị toàn dân lật đổ.

Trả lại cho ta tên Sài gòn thương nhớ,

Dấu tích cuộc Nam tiến oai hùng,

Niềm tự hào Hòn ngọc Viễn đông,

Biểu tượng cho một thời tự do dân chủ.

Kiêu căng ngạo mạn, các người đã thay vào đó

Tên của kẻ gây máu đổ xương tan,

Đẩy đất nước đến suy kiệt điêu tàn,

Gieo hận thù giữa con dân tộc Việt.

Trả lại cho ta tính chất thuần khiết,

Siêu phàm, độc lập, tự trị, sáng ngời,

Sức cảm hóa lẫn giải cứu cuộc đời

Của tôn giáo rất thánh thiêng mầu nhiệm.

Sao các người âm mưu cưỡng hiếp,

Biến đạo ta thành công cụ trong tay,

Bức bách cộng đoàn ta mãi tháng ngày"

Khiến ta phải lấy thân mình làm ngọn đuốc! (8)

* * *

Trả lại cho ta, hỡi chế độ tàn khốc,

Đức can đảm vô uý của niềm tin.

Do ngươi áp bức bách hại quá triền miên,

Ta đã bị liệt kháng tinh thần xâm nhập!

Trả lại cho ta tâm hồn siêu thoát,

Chẳng mong phú túc, thành đạt, an thân.

Miệng ngôn sứ lại ăn tiền ngậm câm,

Mặc bạo quyền chà đạp nhân dân mãi.

* * *

Trả lại cho ta, hỡi chủ nghĩa độc hại,

Cái ý thức về phẩm giá con người,

Một lương tâm biết liêm sỉ hổ ngươi,

Lòng yêu chuộng nhân nghĩa lễ tín trí.

Ngươi đã giết nơi ta muôn vàn điều cao quý:

Niềm thương cảm, tình tự dân tộc, nghĩa đồng bào.

Mối âu lo trả lẽ trước Đấng Tối cao,

Khiến ta mãi chìm sâu vào tội ác!

Huế, kỷ niệm 60 năm đảng CS tước đoạt mọi sự của con người và đất nước Việt Nam.

Linh mục Phêrô Phan Văn Lợi, 21-11-2005

Chú thích:

(1) Anh hùng tuổi trẻ không bao giờ có thật như Lê Văn Tám thời kháng Pháp và chẳng hề lập thành tích như Nguyễn Bá Ngọc thời gọi là chống Mỹ.

(2) Huy hiệu Đội thiếu niên Tiền phong: hình tròn, nền trời đỏ, nụ măng xanh hướng lên ánh sao vàng!"! Khẩu hiệu của Đội: Vì lý tưởng bác Hồ vĩ đại, hãy sẵn sàng!

(3) Một bài hát thiếu nhi vốn còn được hát sau 1975: Em mua một cây bút chì. Vẽ lên một tên giặc Mỹ. Đôi mắt nó xanh le lè. Cái mồm trông thật gớm ghê.

(4) Nhân ngày mất của Hồ Chí Minh năm 2004, trường Quốc học ở Huế đã tổ chức một cuộc thi đối vui để học về "thân thế sự nghiệp Bác Hồ" (chiếu trên truyền hình) cho các em học sinh cấp ba. Ngoài hai đội tranh tài mang tên Trần Lực, Lý Thụy (2 bí danh của HCM), đội thứ ba lại được đặt tên Trần Dân Tiên, tác giả cuốn "Những câu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch" (bán tràn lan tại các hiệu sách thành phố). Ta qua đó hiểu được ý đồ của các giáo viên.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Khi nhiều nơi trên thế giới sửa soạn đón năm mới vào đầu tháng Giêng, thì ở không ít quốc gia và nền văn hóa khác, năm mới lại đến vào những thời điểm hoàn toàn khác. Dù là lịch Gregory, lịch âm, lịch dương–âm hay các hệ lịch cổ gắn với tôn giáo và thiên nhiên, việc đánh dấu một năm mới vẫn là tập tục lâu đời. Ăn uống, lễ nghi, sum họp gia đình và suy ngẫm về năm cũ là những điểm chung; khác biệt nằm ở nhịp thời gian và ý nghĩa tinh thần mà mỗi nền văn hóa gửi gắm vào khoảnh khắc ấy.

Năm 2025 là một năm sôi động của khoa học, khi những bước tiến lớn đã được thực hiện trong nhiều lĩnh vực, từ y học, thiên văn, khảo cổ đến công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo. Những phát hiện và sự kiện này không chỉ mở rộng hiểu biết của con người về thế giới, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi mới, thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ trong tương lai.

Ở Hoa Kỳ, khoa học xưa nay hiếm khi giành hàng tít lớn trên báo, cho dù ngân sách nghiên cứu suốt nhiều thập niên vẫn vững vàng qua mọi triều tổng thống như một thứ “quốc ước bất thành văn” về tri thức thuần túy. Năm 2025, khúc quân hành êm ả đó bỗng khựng lại: chính quyền Donald Trump, trở lại Nhà Trắng với nghị trình cải tổ khoa học và kỹ nghệ theo hướng ý thức hệ, đã kéo chính sách khoa học từ trang trong ra thẳng trang nhất.

Thuế quan — thứ từng vắng bóng trên mặt báo suốt nhiều thập niên — nay trở lại trung tâm chính sách kinh tế Hoa Kỳ, trong lúc Tối Cao Pháp Viện đang xét tính hợp hiến của các mức thuế toàn cầu do Tổng thống Donald Trump ban hành. Bài viết dưới đây, theo phân tích của Kent Jones, giáo sư kinh tế danh dự Đại học Babson, đăng trên The Conversation ngày 11 tháng 12 năm 2025, nhằm giải thích cặn kẽ thuế quan là gì, ai thực sự gánh chịu, và vì sao vấn đề này đang tác động trực tiếp đến túi tiền và tương lai kinh tế nước Mỹ. Thuế quan, nói gọn, là thuế đánh lên hàng hóa nhập cảng. Khi một công ty Hoa Kỳ nhập hàng từ nước ngoài, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ sẽ gửi hóa đơn thuế; doanh nghiệp phải nộp đủ thì hàng mới được thông quan. Trên giấy tờ, người trả thuế là nhà nhập cảng. Nhưng trên thực tế, phần lớn chi phí ấy được chuyển thẳng sang người tiêu dùng qua giá bán cao hơn — từ thực phẩm, xe cộ cho đến quà tặng cuối năm.

Vào những ngày cuối tháng Tám của năm 2025, tôi cùng hai đồng nghiệp đã quyết định từ bỏ chức vụ tại Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC). Chúng tôi ra đi vì không thể tiếp tục im lặng khi chứng kiến tính liêm chính khoa học ngày một xói mòn, còn cơ sở hạ tầng y tế công cộng của quốc gia cứ dần rệu rã dưới sự lãnh đạo của Robert F. Kennedy Jr., Bộ trưởng Bộ Y tế và Nhân sinh (HHS). Khi đó, chúng tôi đã khẩn thiết kêu gọi Quốc Hội, các tổ chức chuyên ngành và các bên liên quan trong lĩnh vực y tế công cộng hãy can thiệp trước khi xảy ra những thiệt hại không thể cứu vãn. Tôi rời đi với niềm tin mọi thứ rồi sẽ được chấn chỉnh.

Khi nhìn bản đồ thế giới và duyệt xét lịch sử hình thành, chúng ta nhận thấy có rất nhiều điểm tương đồng giữa Canada và Úc Đại Lợi.

Người Việt miền Nam từng trải qua một bài học cay đắng: sau 1975, những lời nói về “thống nhất” và “hàn gắn” không bao giờ đi cùng sự nhìn nhận. Không một lời chính thức nào nhắc đến các trại cải tạo, những cuộc tước đoạt, hay những đời sống bị đảo lộn dưới tay những người nhân danh chiến thắng. Không có sự thật, hòa giải chỉ là chiếc khẩu hiệu rỗng. Câu chuyện nước Mỹ hôm nay, khi chính quyền muốn làm mờ các chứng tích về chế độ nô lệ, cho thấy một điều quen thuộc: không quốc gia nào trưởng thành bằng cách giấu đi phần tối. Sự thật không tự biến mất chỉ vì người ta muốn quên.

Hai mươi năm trước, Thống đốc Jeb Bush ký đạo luật “stand your ground” (đứng vững tại chỗ), được giới ủng hộ xem là một biện pháp chống tội phạm dựa trên “lý lẽ thường tình”. Lời hứa khi ấy: bảo vệ người dân tuân thủ pháp luật khi họ dùng vũ lực để tự vệ. Sau vụ George Zimmerman được tha trong cái chết của Trayvon Martin, đồng bảo trợ dự luật, dân biểu Dennis Baxley, vẫn bảo rằng “trao quyền” cho người dân sẽ giúp chặn bạo lực.

“Di sản, còn có thể mang hình thức phi vật thể của lối nghĩ, lối sống, lối hành động, mà con người miền Nam khi xưa đã được trau dồi, hun đúc qua tinh thần của thể chế, của một nền dân chủ hiến định. Chính con người, chính cộng đồng xã hội mới là trung tâm và cũng là cội nguồn lẫn mục đích của mọi bản hiến pháp.” – Hải Sa, “Ngót 60 năm từ một khế ước nhân quyền dang dở,” trang 56 Cùng với tin tạp chí Luật Khoa vừa được đề cử giải thưởng Tự Do Báo Chí năm 2025 của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, ban chủ trương trong một thư tới độc giả vào cuối tháng 10 đồng thời thông báo việc phát hành ấn bản đặc biệt với chủ đề “70 Năm Việt Nam Cộng Hòa – Chân Dung & Di Sản” gồm 86 trang, với 14 bài vẽ lại hành trình từ ra đời tới bị bức tử của nền dân chủ duy nhất của Việt Nam và di sản của thể chế yểu mệnh này để lại. Bài này nhằm điểm qua nội dung của ấn bản đặc biệt này, và sẽ chú trọng vào một bài đã gợi nơi người viết một suy tư sâu sắc.

Một nhóm sử gia, thủ thư và tình nguyện viên đang gấp rút chạy đua với thời gian – và với chính quyền Trump – để giữ lại những mảnh ký ức của nước Mỹ.Từ hình ảnh người nô lệ bị đánh đập, các trại giam người Mỹ gốc Nhật trong Thế Chiến II, đến những bảng chỉ dẫn về biến đổi khí hậu ở công viên quốc gia, tất cả đều có thể sớm biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Trong vài tháng gần đây, hơn một ngàn sáu trăm người – giáo sư, sinh viên, nhà khoa học, thủ thư – đã âm thầm chụp lại từng góc trưng bày, từng bảng giải thích, để lập ra một kho lưu trữ riêng tư. Họ gọi đó là “bản ghi của công dân” – một bộ sưu tập độc lập nhằm bảo tồn những gì đang tồn tại, trước khi bị xoá bỏ bởi lệnh mới của chính quyền.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.