Hôm nay,  

Phỏng Vấn Rushdie

02/06/200400:00:00(Xem: 5485)
Sinh tại Bombay năm 1947, Salman Rushdie làm trong ngành quảng cáo trước khi trở thành nhà văn, và nổi tiếng: Những Đứa Con Giờ Tí (giải Booker 1981), Hãy Bước Qua Lằn Ranh Này (2003); giữa hai cuốn là Quỉ Thi (1989) Tiếng thở dài cuốicủa Maure (1996)... Ông không ngừng chọc quê những vị thần và lay động những huyền thoại. Định cư tại New York sau khi thoát khỏi sự hăm dọa của án tử hình của ông Đạo Khomeyni, ông tìm lại được niềm vui của tự do không còn bị trông chừng.

-Hạnh phúc hoàn toàn, với ông"
Nhìn tuyết vĩnh cửu, nơi Cachemire, ngay giữa nùa hè. Thật huyền diệu.
-Lần chót, ông bật cười"
Cách đây năm phút. Tôi lúc nào cũng cười.
-Lần chót, khóc"
Như nhiều người, tôi nhận thấy, thật khó khóc. Nhưng thật khó mà không nhỏ lệ, khi coi La Complainte du sentier, phim đầu của một bộ ba cuốn, của Satyajit Ray
-Tính tình chính của ông"
Tôi hơi bị bá láp (trop bavard) .
-Khuyết điểm chính"
Tôi quá mẫn cảm. Tôi cảm thấy bị thương tổn, ngay cả khi người ta không hề có ý làm cho tôi thương tổn.
-Những người hùng trong lịch sử của ông"
Chẳng có ai. Tôi không có model [mẫu người hùng].
-Còn người hùng bây giờ"
Mandela, và... chẳng còn ai. Tôi có khuynh hướng, trong đời thường cũng như trong văn chương, nghiêng mình về những tay phản anh hùng...
-Nhân vật phản anh hùng mà ông thích"
-Leopold Blum của Joyce, mặc dù tôi không có thói quen bếp núc của anh ta: Anh khoái món thịt vụn, cổ, cánh, lòng gà còn tôi thì chúa ghét mấy món ăn này. Nhưng đây là một nhân vật sâu thẳm, và thật quyến rũ của mọi văn chương. Cùng với con cá voi trắng của Melville, Moby Dick.
-Đi đâu thú nhất"
Trở lại Ấn. Bất cứ chuyến trở về nào cũng đều thú cả.
-Tính tình ở giống đực mà ông thích"
Vồn vã [la chaleur].
-Còn ở giống cái"
Idem [Cũng rứa].
-Những nhà văn ông thích"


Joyce, Proust, Kafka. Còn khoái cả Melville, Nabokov, Borges, Gogol, Boulgakov, Calvino. Đương thời thì là Saul Bellow và Philip Roth.
-Nhà soạn nhạc"
Mozart, có lẽ.
-Bài nhạc ông huýt sáo khi đang tắm, lúc nãy"
Một điệu soul khá xưa rồi, của Motown.
-Cuốn sách gối đầu giường [sách thờ, livre culte]"
Le Seigneur des anneaux, của Tolken. Tuy bây giờ, tôi nhận thấy cách viết hơi lập dị [ridicule], nhưng tôi lại càng mê, vì thế.
-Phim mê nhất"
Blade Runner của Ridley Scott. Vừa ra lò là bị báo chí phạng tơi bời, nhưng cuốn phim ngày càng lên giá. Tất cả những phim khoa học viễn tưởng đều chui ra từ nó, tôi muốn nói cái viễn ảnh tương lai: một thành phố lớn ruỗng, thúi, đa ngôn ngữ.
-Họa sĩ ông khoái"
Magritte, trong một thời gian dài. Bây giờ thì chuyển qua Goya.
-Thành công lớn lao nhất của ông, theo ông"
Trở thành nhà văn, [lẽ tất nhiên]!
-Tiếc nuối khôn nguôi"
Mất quá nhiều thời gian vì Án Trảm [Fatwa, "Lệnh Xé Xác", do giáo chủ Khomeyni - không phải Lã Phi Khanh - ban cho]. Vào năm 1989, tôi 41 tuổi, đúng là "la force de l' âge" [lúc tráng niên]. Bi giờ, tôi có một cậu con trai, 11 tuổi. Tôi mất ở nó một cái thú mà không làm sao có được: chiêm ngưỡng nó lớn lên thành một thằng bé 11 tuổi, và tất nhiên, chia sẻ với nó cuộc sống thường nhật đã mất tiêu đó.
-Tài năng nào ông mong có"
Hát
-Quí giá nhất đối với ông"
-Con cái của tôi.
-Nếu có thể thay đổi bề ngoài"
Cao thêm lên một tị.
-Thù ghét thậm tệ"
Sự độc ác
-Khi không viết, ông khoái làm gì"
Đi coi ciné.
-Ông sợ nhất, thứ chi"
Chẳng còn gì để mà viết ra. Và trở nên mù lòa.
-Khi nào ông nói dối"
Thì ngay bi giờ, với ông đây thôi!
-Một lời khuyên, từ ông"
Làm cái điều mà bạn phải làm, và làm ngay lập tức cái điều đó.
-Ông muốn chết theo kiểu nào"
Tôi đâu muốn chết, nhưng đâu có tránh được nó, phải không bạn" Thôi đành chọn: Chết trong khi đang ngủ.

Jennifer Tran
[Nguồn: Báo Đọc, Lire, Tháng Tư, 2004]

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Đã mấy năm nay, một nhóm tên "Sinh viên tranh đấu cho được nhập học công bằng" (Students for Fair Admissions) kiện Đại Học Harvard về tình trạng mà họ cho là bất công lúc xét các ứng viên Á châu nộp đơn vào trường đại học ưu tú này của Mỹ. Nhóm này cho rằng Harvard thực hành “affirmative action” (hành động khẳng định) và "racial balancing" (quân bình chủng tộc) trong quá trình quyết định ai được nhận ai bị từ chối. Nếu không, theo họ, nếu chỉ căn cứ trên thành tích học tập (academics) tỷ lệ sinh viên Á châu được nhận sẽ là 43% tổng số, hay ít lắm 26% nếu xét thêm về hoạt động ngoại khóa, thể thao hay gia đình quen biết với trường ("legacy"); chứ không thấp như mức 18.7% như hiện nay.
Cuộc chiến trên đất nước chúng ta chấm dứt đã gần nửa thế kỷ và được gọi bằng nhiều tên khác nhau. Bài nầy xin trở lại vấn đề gọi tên cuộc chiến để hiệu đính và bổ túc thêm bài trước cách đây khá lâu của cùng người viết.
Các nhà quan sát đương thời có thể khá ngạc nhiên khi biết rằng nguồn gốc của cụm từ “affirmative action” – cụm từ chứa đầy ý nghĩa trong bối cảnh chính trị ngày nay – có vài phần bí ẩn. Nói rộng ra, Affirmative Action (tạm dịch là Chính Sách Nâng Đỡ Người Thiểu Số) đề cập đến các chính sách và thực tiễn được thiết kế để tăng cơ hội cho các nhóm người thiểu số như người da màu trong lịch sử. Trong tuần này, quyết định của Tối Cao Pháp Viện (TCPV) về chính sách “affirmative action” sẽ đem đến những thay đổi đáng kể trong tương lai tuyển sinh ở các trường đại học trên khắp Hoa Kỳ. Vào ngày 29 tháng 6, TCPV đã ra phán quyết rằng các trường cao đẳng và đại học tư thục cũng như công lập không còn được coi chủng tộc là một yếu tố xem xét trong tuyển sinh, đảo ngược tiền lệ pháp lý trong suốt 45 năm qua.
Các diễn biến cực kỳ sôi động về nội chính và bang giao quốc tế trong cuộc chiến tranh Đông Dương làm cho Hoa Kỳ thay đổi chiến luợc chống Cộng Sản từ hình thức trung dung sang ủng hộ Pháp. Vì sao Hoa Kỳ phát triển chính sách này lên cực điểm?
Nước Việt Nam được quốc tổ Hùng Vương sáng lập với quốc hiệu đầu tiên là Văn Lang. Các vị vua kế tiếp nhau đều lấy hiệu là Hùng Vương cả, chỉ phân biệt các đời vua theo con số thứ tự. Đến đời Hùng Vương thứ 18 thì một phiên thuộc là Thục Phán nổi lên đánh bại nhà vua và chiếm mất ngôi vào năm 257 trước Tây Lịch (TL). Thục Phán xưng hiệu là An Dương Vương, đổi quốc hiệu là Âu Lạc, đóng đô ở Loa Thành (Phong Khê, Phúc Yên)...
Ở Capitol Hill và các tòa án, các nhà lập pháp và nhà hoạt động của Đảng Cộng Hòa đang tiến hành một chiến dịch pháp lý sâu rộng nhắm vào các trường đại học, các tổ chức tham vấn, các công ty tư nhân và các cá nhân nghiên cứu về sự lan truyền của thông tin sai lệch. Những người này sẽ bị cáo buộc là thông đồng với chính phủ để đàn áp phát ngôn của phe bảo thủ trên mạng.
Vào mùa thu năm ngoái, một tòa án ở Đức đã xét xử một vụ án bất thường. Đó là một vụ kiện dân sự phát sinh từ đề tài trên Twitter về việc liệu những người chuyển giới có phải là nạn nhân của Holocaust hay không. Mặc dù không còn nhiều tranh luận về việc liệu những người đồng tính nam và đồng tính nữ có bị ngược đãi hay không, nhưng có rất ít nghiên cứu về người chuyển giới trong thời kỳ lịch sử tối đen này.
Mùa hè đến rồi! Mùa của những chuyến du lịch. Người Việt ở Mỹ mùa hè thường đi thăm danh lam thắng cảnh ở Mỹ, hoặc về Việt Nam, hoặc thực hiện những chuyến đi Châu Âu, đi thăm vùng đất của lịch sử, văn hóa Tây Phương. Đến Châu Âu, những quốc gia thường được khách du lịch nhắc đến nhiều nhất vẫn là Pháp, Anh, Ý, Tây Ban Nha. Ngoài ra, Hòa Lan là một quốc gia nhỏ bé, hiền hòa, những cũng có nhiều thứ thu hút khách du lịch. Nói đến Hòa Lan là nói đến những cánh đồng hoa tulip đầy màu sắc; những chiếc cối xay gió soi bóng trên những dòng kênh xanh; hay thành phố Amsterdam tự do cấp tiến, có khu phố “Đèn Đỏ” với dịch vụ mãi dâm được chính thức và công khai hóa.
✱ BNG: “Chúng ta không thể tiếp tục chấp nhận một chính phủ trung ương có hai tổng thống” nên "thời điểm quyết định" nổ ra dẫn đến vụ “bắn lầm”? ✱ Secretary Clifford: Tổng thống nên cử một số quan chức Chính phủ đến dự lễ tang, để thể hiện sự quan tâm. Kỳ có thể không nghĩ đó là một tai nạn. ✱ CIA: Đại sứ Bùi Diễm, đặc phái viên của Sài Gòn tại Paris, nói với phía Hoa Kỳ rằng ông ta hy vọng qua trung gian Việt kiều (tại Pháp) sẽ giúp ông liên hệ với phía Bắc Việt. ✱ NARA: Số tiền “ The Five Million Piastres” đã chi ra để ủy lạo quân sĩ tham gia cuộc đảo chánh, và số tiền này “ the money was given to Don” (nhưng báo chí VN loan tải số tiền là 3 triệu). Ngoài ra, còn có số vàng lá 40 kí lô (forty kilograms of gold bars) tịch thu trong cuộc đảo chánh...
Những dòng chữ cổ (chữ hình nêm) này được khắc trên một phiến đất sét khoảng 4,000 năm tuổi, là một trong những mô tả đầu tiên về nụ hôn lãng mạn. Tuy nhiên, những gợi ý từ khảo cổ học và DNA cho thấy con người đã hôn nhau từ rất lâu, trước cả khi họ có khả năng ghi lại việc đó bằng văn bản. Hành động yêu thương này thậm chí có thể đã tồn tại ngay từ những ngày đầu xuất hiện giống loài của chúng ta.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.