Hôm nay,  

Vai Trò Người Kurd

07/02/200300:00:00(Xem: 4602)
Cuộc khẩu chiến về việc thanh sát vũ khí của Iraq tại Liên Hiệp Quốc làm mờ đi hoạt động tích cực của Mỹ trong việc chuẩn bị chiến tranh Iraq ở Miền Bắc của nước này, vùng tư trị của người Kurd, chủ yếu do CIA Mỹ thực hiện cùng với lực lượng đặc biệt của Mỹ.
Các viên chức của nhà cầm quyền Kurd không ngần ngại cho biết các chuyên viên Tình báo Trung Ương Mỹ CIA đã liên kết với nhiều bộ tộc Kurd để tuyển dụng, huấn luyện những người thông dịch, trinh sát, và hướng đạo giúp cho Quân đội Mỹ khi tiến vào Iraq. Nhiều ký giả Tây phương theo sát tình hình trong vùng còn nói, đã thấy bóng dáng quân nhân Mỹ trong vùng người Kurd, đến để nghiên cứu thực địa, những nơi có thể làm cứ điểm quân sư khi hành quân. Nhưng tin này bị nhà cầm quyền Kurd phủ nhận. Miền Bắc tư trị của Iraq và sắc tộc tư trị người Kurd được LHQ, đặc biệt là Anh Mỹ, bảo vệ sẽ đóng vai trò gì trong cuộc chiến tranh Iraq, cho đến bây giờ coi như khó tránh"
Phân tích cách điều người, không phải từng người lẻ tẻ để lấy tin báo hay hoạt động che dấu thanh toám mục tiêu, màø từng toán kết họp để vận động chiến khuynh loát và tái lập chánh quyền hậu Hussein; phân tích hình thái hoạt động của CIA trong vùng Kurd, người ta thấy mục tiêu của CIA có tính chính trị và chến lược nhiều hơn. Hai tháng nay các toán CIA đã làm việc chung với hai đảng chánh trị mạnh và lớn nhứt của người Kurd, The Patriotic Union of Kurdistan ở miền Đông, và Kurdistan Democratic Party ở miền Tây. Bóng dáng CIA đã quen thuộc với người Kurd, đi trên hàng đoàn xe, ngồi chung với các nhân vật người Kurd, có người Kurd đia phương võ trang bảo vệ. Phóng viên nhiếp ảnh của báo New York Time đã chứng kiến một nhân viên CIA từ siêu thị địa phương đi ra, phiá sau có những người bảo vệ quấân khăn sọc trắng đỏ thuộc bộ tộc Baranis, là bộ tộc đang cầm quyền của người Kurd. Các viên chức Kurd cũng cho biết nhân viên CIA thường tham gia các cuộc điều tra những người Hồi giáo bị cơ quan an ninh Kurd bắt. Tổ chức Hồi Giáo Ansar al Islam là nhóm Hồi giáo quá khích đã chống nhà cầm quyền Kurd từ lâu.
Cũng theo các nguồn tin trên, CIA điều nghiên rất kỹ, phân tích, và bám sát tình hình chánh trị trong vùng, tiếp xúc với nhiều nhân vật quan trọng, và xây dựng tương quan tốt, chuẩn bị cho cuộc hành quân lật đổ Ô. Hussein và sẽ giúp những nhân vật ấy tham gia trong chánh quyền thay thế Ông ấy. Vùng tự trị phiá Bắc của Iraq, lãnh thổ của người Kurd, là một vùng kinh tế nghèo, đã bị Ô Hussein xâm chiếm, cai trị, và giết hại một cách tàn bạo nhiều người và nhiều lần.
Việc có mặt người Mỹ trong vùng tự trị của người Kurd chẳng những làm Ô. Hussein giận bầm gan tím ruột, mà còn gây chống đối của các nước giáp ranh: Iran, Turkey, và Syria. Tin cho biết đầu tháng rồi một nhân vật tình báo Iran có đến gặp vị Chủ tịch Đảng Patriotic Union của người Kurd, phản đối việc cộng tác của người Kurd với Mỹ. Người lãnh tụ Đảng bác bỏ, cho rằng xứ Kurd là xứ tự do, nên hoàn toàn tư do để mời người nào có thể giúp người Kurd đến và cộng tác với họ. Nhà cầm quyền Kurd còn nói chẳng những CIA làm việc cho Mỹ mà còn tài trợ chuơng trình tuyển dụng, huấn luyện thông dịch viên, dân sự vụ và hương đạo cho các nước đồng minh Tây Phương. Việc tài trợ này được Quốc Hội Mỹ bảo chiù, căn cứ vào các điều khoản của Bộ Luật Giải Phóng của Mỹ ban hành năm 1998, cho phép Hành Pháp tuyển dụng, huấn luyện người cho lực lượng giải phóng Hungary. "Chúng tôi đã ghi danh một số người và sẽ ghi danh thêm nữa, để đưa giúp cho Mỹ," Ô. Mossad, Trưởng Bộ tộc người gốc Assyrian, kiêm chủ tịch Đảng Assyrian Patiotic khẳng định như thế. Và Ông kết luận, "trong trường hợp đó, việc đánh đuổi Ô. Hussein, toàn dân Iraq-người Kurd, người Assyrian, người Á rập-sẽ sẵn sàng giúp cho Mỹ."

Việc ủng hộ Mỹ như thế cũng thấy ở Sulaimaiya, nơi một cựu lãnh tụ Đảng Cộng sản của Iraq cũng đang tuyển mộ người làm việc cho Mỹ. Những hoạt động này cũng được truyền thông điạ phương và báo Christian Monitor của Mỹ tường thuật. Nhưng các nhà quan sát Tây phương cho biết việc tuyên mộ của vị cưu lãnh tụ CS này bị nhà cầm quyền Kurd chống đối, xem vị cưu lãnh tụ CS này là "một thằng hề", không dính líu gì, không được CIA chấp nhận, nhưng dường như do chỉ thị của Hội đồng Quốc gia Iraq qui tụ những thành phần tử lưu vong chống Hussein đang hoạt động ở Luân đôn.
Dù hiện đang cộng tác khá thân cận với CIA như vậy, nhà cầm quyền, các lãnh tụ chánh trị, và bộ tộc Kurd còn tỏ ra dè dặt, chưa trực tiếp tham gia vào cuộc chiến lật đổ Saddam Hussein như Mỹ. Lý do nhà cầm quyền và nhân dân Kurd còn nghi ngại Mỹ sẽ bỏ cuộc nửa chừng, chưa đủ niềm tin, và chưa thấy rõ hướng đi của chánh sách Mỹ đối với Ô. Hussein và Iraq. Nói chung chánh quyền và nhân dân Kurd bản chất mong mỏi sự hiện diện của người Mỹ trong vùng, tri ơn Mỹ và Anh đã bảo vệ sắc tộc Kurd, đã sử dụng không lực ngăn chận không cho Iraq tấn công vùng tư trị Kurd được Liên hiệp quốc qui định là vùng cấm bay từ 1991. Nhưng người Kurd cũng không thể nào quên việc Mỹ đơn phương cắt ngang những cam kết, điều mà người Kurd cho là một sư phản bội đồng minh.
Suốt những năm từ 1975 đến 1991, Mỹ cỗ võ và yễm trợ người Kurd nổi dậy chống Ô. Hussein và bất thần bỏ cuộc, khi quân du kích trên đường tháo chạy trước cuộc phản công của Iraq. Năm 1996, một cuộc đảo chánh khác cũng do người Mỹ giúp người Kurd để lật đổ Ô. Hussein. Ô. này phát giác và cho mật vụ đến vùng Kurd giết rất nhiều người. Do vậy dù thích và cám ơn người Mỹ, nhưng người Kurd chưa công khai đứng chung một chiến tuyền với Mỹ, e ngại việc liên minh với Mỹ sẽ là lý do để Ô. Hussein mở cuộc tấn công tàn sát người Kurd trước khi quân Mỹ tới. Một lãnh tụ hàng đầu của người Kurd nói, "Nếu ai muốn lật đổ Hussein, chúng tôi không muốn ở cách xa những người ấy. Nhưng chúng tôi cũng không muốn khiêu khích Ô. Hussein. Chúng tôi rành Ông ta, và chúng tôi có trách nhiệm với nhân dân của chúng tôi. Chúng tôi phải hết sức thận trọng trong lời nói và việc làm." Mối lo đó càng lớn hơn khi truyền thông của Thổ nhĩ kỳ cho biết có 50 chiếc xe chở quân nhân Mỹ vào vùng người Kurd. Các nhà ngoại giao Thổ nhĩ kỳ và Tây phương tức khắc đính chánh. Còn nhà cầm quyền Kurd khẳng định là không.
Nhưng với sư có mặt và hoạt động của CIA trong vùng Kurd, với tình cảm tri ơn Tây phương bão vệ sự tồn tại của người Kurd, và với mối thâm thù của người Kurd đối với Ô. Hussein, vai trò người Kurd sẽ không nhỏ nếu Mỹ tiến quân vào Iraq.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hai trăm mười một năm trước, mùa hè năm 1814, quân Anh kéo vào Washington. Trước khi phóng hỏa Bạch Ốc, họ ngồi xuống dùng bữa tại bàn tiệc đã dọn sẵn cho Tổng thống James Madison. Khi bữa ăn kết thúc, lính Anh đốt màn, đốt giường, và tòa nhà bốc cháy suốt đêm. Sáng hôm sau, cơn mưa lớn chỉ còn rửa trôi phần tro tàn của nơi từng là biểu tượng cho nền cộng hòa non trẻ. Tuần này, phần Cánh Đông của Bạch Ốc bị phá sập. Không phải bởi ngoại bang, mà bởi chính quyền tại vị. Và lần này, không ai được báo trước. Người Mỹ chỉ biết chuyện qua những bức ảnh máy xúc cày nát nền nhà, cùng lời xác nhận ngắn ngủi từ các viên chức trong chính phủ.
Hai trăm năm rưỡi sau ngày dựng cờ độc lập, nước Mỹ vẫn chưa thoát khỏi chiếc bóng của bạo lực. Mỗi khi một viên đạn nổ, người ta lại nói: “Đây không phải là nước Mỹ.” Nhưng chính câu nói ấy lại là cách người Mỹ tránh nhìn thẳng vào chính mình. Bài viết của giáo sư Maurizio Valsania (Đại học Torino), đăng trên The Conversation ngày 12 tháng 9, 2025, nhắc lại lịch sử mà nhiều người muốn quên: từ nhựa đường và lông gà đến súng ngắn buổi bình minh — một mạch dài nối liền hai thế kỷ, nơi tự do và bạo lực chảy cùng dòng máu.
Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.
Trên cao nguyên Tây Tạng – vùng đất được mệnh danh là “nóc thế giới” – hàng triệu tấm pin mặt trời trải rộng đến tận chân trời, phủ kín 420 cây số vuông, tức hơn bảy lần diện tích đảo Manhattan. Tại đây, ánh nắng gay gắt của không khí loãng ở độ cao gần 10.000 bộ trở thành mỏ năng lượng khổng lồ cho Trung Hoa. Giữa thảo nguyên lạnh và khô, những hàng trụ gió nối dài trên triền núi, các con đập chắn ngang dòng sông sâu, cùng đường dây cao thế băng qua sa mạc, hợp thành một mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất thế giới. Tất cả đổ về đồng bằng duyên hải, cung cấp điện cho các thành phố và khu kỹ nghệ cách xa hơn 1.600 cây số.
Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này
Tuần lễ Nobel năm 2025 đã khởi đầu tại Stockholm với giải thưởng đầu tiên thuộc lĩnh vực sinh lý học hoặc y khoa, mở màn cho chuỗi công bố kéo dài đến ngày 13 tháng Mười. Ba nhà khoa học Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi được trao Giải Nobel Y khoa 2025 cho công trình “khám phá cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi”, nền tảng của nhiều hướng nghiên cứu mới trong điều trị ung thư và bệnh tự miễn nhiễm. Các giải thưởng còn lại sẽ được công bố như sau: - 7 tháng Mười: Vật lý - 8 tháng Mười: Hóa học - 9 tháng Mười: Văn chương - 10 tháng Mười: Hòa bình - 13 tháng Mười: Kinh tế học
Từ tháng 11/2000 đến nay, chưa từng có một ngày nào mà con người vắng bóng ngoài quỹ đạo Trái đất. Trạm Không Gian Quốc Tế International Space Station (ISS) đã duy trì sự hiện diện liên tục suốt 25 năm, với ít nhất một phi hành gia Hoa Kỳ thường trực trên quỹ đạo thấp. Trong lịch sử bay vào vũ trụ, hiếm có thành tựu nào sánh bằng ISS: một công trình chung của Hoa Kỳ, châu Âu, Canada, Nhật Bản và Nga – biểu tượng của sự hợp tác vượt lên trên chính trị. Nhưng mọi hành trình đều có hồi kết. Năm 2030, con tàu khổng lồ này sẽ được điều khiển rơi xuống một vùng hẻo lánh ở Thái Bình Dương.
50 năm sau và thêm 8 đời tổng thống Mỹ, tuy Việt Nam nay không còn là quan tâm của đại đa số quần chúng như thời chiến tranh, nhưng một nước Việt Nam thống nhất về địa lý vẫn nằm trong chiến lược của Mỹ và vẫn được các nhà nghiên cứu về chính trị, sử, xã hội, kinh tế, quốc phòng và những nhà hoạt động môi trường, xã hội dân sự, những người tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền quan tâm vì những vấn đề tồn đọng sau chiến tranh và các chính sách của Hà Nội. Những chủ đề liên quan đã được trình bày trong một hội nghị quốc tế tổ chức vào hai ngày 18 và 19/9/2025 tại Đại học U.C. Berkeley với sự tham dự của nhiều học giả, nghiên cứu sinh từ các đại học Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Pháp; cùng các cựu lãnh đạo, phóng viên, nhà hoạt động.
Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Charplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai
Con người? Nhân loại? Chúng ta đều biết những nhân vật này từ rất lâu. Họ đến từ một loài vượn đặc biệt có trí thông minh muốn vượt lên con vượn và họ trở thành con người, như nhà khoa học triết gia Charles Darwin đã lập thuyết. Hoặc họ được nặn ra từ đất sét rồi bị đuổi khỏi vườn địa đàng, đi lang thang khắp nơi tạo ra nhân loại như Thánh kinh đã ghi chép. Dù họ đến từ đâu, chúng ta đều phải ca ngợi khả năng tiến bộ không ngừng của họ. Dù họ xấu tính cách nào, hung ác ra sao, điên rồ cách mấy, chúng ta cũng phải ngưỡng mộ ý muốn cao cả của họ: Làm cho con người và đời sống tốt đẹp hơn.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.