Hôm nay,  

Vai Trò Người Kurd

07/02/200300:00:00(Xem: 4608)
Cuộc khẩu chiến về việc thanh sát vũ khí của Iraq tại Liên Hiệp Quốc làm mờ đi hoạt động tích cực của Mỹ trong việc chuẩn bị chiến tranh Iraq ở Miền Bắc của nước này, vùng tư trị của người Kurd, chủ yếu do CIA Mỹ thực hiện cùng với lực lượng đặc biệt của Mỹ.
Các viên chức của nhà cầm quyền Kurd không ngần ngại cho biết các chuyên viên Tình báo Trung Ương Mỹ CIA đã liên kết với nhiều bộ tộc Kurd để tuyển dụng, huấn luyện những người thông dịch, trinh sát, và hướng đạo giúp cho Quân đội Mỹ khi tiến vào Iraq. Nhiều ký giả Tây phương theo sát tình hình trong vùng còn nói, đã thấy bóng dáng quân nhân Mỹ trong vùng người Kurd, đến để nghiên cứu thực địa, những nơi có thể làm cứ điểm quân sư khi hành quân. Nhưng tin này bị nhà cầm quyền Kurd phủ nhận. Miền Bắc tư trị của Iraq và sắc tộc tư trị người Kurd được LHQ, đặc biệt là Anh Mỹ, bảo vệ sẽ đóng vai trò gì trong cuộc chiến tranh Iraq, cho đến bây giờ coi như khó tránh"
Phân tích cách điều người, không phải từng người lẻ tẻ để lấy tin báo hay hoạt động che dấu thanh toám mục tiêu, màø từng toán kết họp để vận động chiến khuynh loát và tái lập chánh quyền hậu Hussein; phân tích hình thái hoạt động của CIA trong vùng Kurd, người ta thấy mục tiêu của CIA có tính chính trị và chến lược nhiều hơn. Hai tháng nay các toán CIA đã làm việc chung với hai đảng chánh trị mạnh và lớn nhứt của người Kurd, The Patriotic Union of Kurdistan ở miền Đông, và Kurdistan Democratic Party ở miền Tây. Bóng dáng CIA đã quen thuộc với người Kurd, đi trên hàng đoàn xe, ngồi chung với các nhân vật người Kurd, có người Kurd đia phương võ trang bảo vệ. Phóng viên nhiếp ảnh của báo New York Time đã chứng kiến một nhân viên CIA từ siêu thị địa phương đi ra, phiá sau có những người bảo vệ quấân khăn sọc trắng đỏ thuộc bộ tộc Baranis, là bộ tộc đang cầm quyền của người Kurd. Các viên chức Kurd cũng cho biết nhân viên CIA thường tham gia các cuộc điều tra những người Hồi giáo bị cơ quan an ninh Kurd bắt. Tổ chức Hồi Giáo Ansar al Islam là nhóm Hồi giáo quá khích đã chống nhà cầm quyền Kurd từ lâu.
Cũng theo các nguồn tin trên, CIA điều nghiên rất kỹ, phân tích, và bám sát tình hình chánh trị trong vùng, tiếp xúc với nhiều nhân vật quan trọng, và xây dựng tương quan tốt, chuẩn bị cho cuộc hành quân lật đổ Ô. Hussein và sẽ giúp những nhân vật ấy tham gia trong chánh quyền thay thế Ông ấy. Vùng tự trị phiá Bắc của Iraq, lãnh thổ của người Kurd, là một vùng kinh tế nghèo, đã bị Ô Hussein xâm chiếm, cai trị, và giết hại một cách tàn bạo nhiều người và nhiều lần.
Việc có mặt người Mỹ trong vùng tự trị của người Kurd chẳng những làm Ô. Hussein giận bầm gan tím ruột, mà còn gây chống đối của các nước giáp ranh: Iran, Turkey, và Syria. Tin cho biết đầu tháng rồi một nhân vật tình báo Iran có đến gặp vị Chủ tịch Đảng Patriotic Union của người Kurd, phản đối việc cộng tác của người Kurd với Mỹ. Người lãnh tụ Đảng bác bỏ, cho rằng xứ Kurd là xứ tự do, nên hoàn toàn tư do để mời người nào có thể giúp người Kurd đến và cộng tác với họ. Nhà cầm quyền Kurd còn nói chẳng những CIA làm việc cho Mỹ mà còn tài trợ chuơng trình tuyển dụng, huấn luyện thông dịch viên, dân sự vụ và hương đạo cho các nước đồng minh Tây Phương. Việc tài trợ này được Quốc Hội Mỹ bảo chiù, căn cứ vào các điều khoản của Bộ Luật Giải Phóng của Mỹ ban hành năm 1998, cho phép Hành Pháp tuyển dụng, huấn luyện người cho lực lượng giải phóng Hungary. "Chúng tôi đã ghi danh một số người và sẽ ghi danh thêm nữa, để đưa giúp cho Mỹ," Ô. Mossad, Trưởng Bộ tộc người gốc Assyrian, kiêm chủ tịch Đảng Assyrian Patiotic khẳng định như thế. Và Ông kết luận, "trong trường hợp đó, việc đánh đuổi Ô. Hussein, toàn dân Iraq-người Kurd, người Assyrian, người Á rập-sẽ sẵn sàng giúp cho Mỹ."

Việc ủng hộ Mỹ như thế cũng thấy ở Sulaimaiya, nơi một cựu lãnh tụ Đảng Cộng sản của Iraq cũng đang tuyển mộ người làm việc cho Mỹ. Những hoạt động này cũng được truyền thông điạ phương và báo Christian Monitor của Mỹ tường thuật. Nhưng các nhà quan sát Tây phương cho biết việc tuyên mộ của vị cưu lãnh tụ CS này bị nhà cầm quyền Kurd chống đối, xem vị cưu lãnh tụ CS này là "một thằng hề", không dính líu gì, không được CIA chấp nhận, nhưng dường như do chỉ thị của Hội đồng Quốc gia Iraq qui tụ những thành phần tử lưu vong chống Hussein đang hoạt động ở Luân đôn.
Dù hiện đang cộng tác khá thân cận với CIA như vậy, nhà cầm quyền, các lãnh tụ chánh trị, và bộ tộc Kurd còn tỏ ra dè dặt, chưa trực tiếp tham gia vào cuộc chiến lật đổ Saddam Hussein như Mỹ. Lý do nhà cầm quyền và nhân dân Kurd còn nghi ngại Mỹ sẽ bỏ cuộc nửa chừng, chưa đủ niềm tin, và chưa thấy rõ hướng đi của chánh sách Mỹ đối với Ô. Hussein và Iraq. Nói chung chánh quyền và nhân dân Kurd bản chất mong mỏi sự hiện diện của người Mỹ trong vùng, tri ơn Mỹ và Anh đã bảo vệ sắc tộc Kurd, đã sử dụng không lực ngăn chận không cho Iraq tấn công vùng tư trị Kurd được Liên hiệp quốc qui định là vùng cấm bay từ 1991. Nhưng người Kurd cũng không thể nào quên việc Mỹ đơn phương cắt ngang những cam kết, điều mà người Kurd cho là một sư phản bội đồng minh.
Suốt những năm từ 1975 đến 1991, Mỹ cỗ võ và yễm trợ người Kurd nổi dậy chống Ô. Hussein và bất thần bỏ cuộc, khi quân du kích trên đường tháo chạy trước cuộc phản công của Iraq. Năm 1996, một cuộc đảo chánh khác cũng do người Mỹ giúp người Kurd để lật đổ Ô. Hussein. Ô. này phát giác và cho mật vụ đến vùng Kurd giết rất nhiều người. Do vậy dù thích và cám ơn người Mỹ, nhưng người Kurd chưa công khai đứng chung một chiến tuyền với Mỹ, e ngại việc liên minh với Mỹ sẽ là lý do để Ô. Hussein mở cuộc tấn công tàn sát người Kurd trước khi quân Mỹ tới. Một lãnh tụ hàng đầu của người Kurd nói, "Nếu ai muốn lật đổ Hussein, chúng tôi không muốn ở cách xa những người ấy. Nhưng chúng tôi cũng không muốn khiêu khích Ô. Hussein. Chúng tôi rành Ông ta, và chúng tôi có trách nhiệm với nhân dân của chúng tôi. Chúng tôi phải hết sức thận trọng trong lời nói và việc làm." Mối lo đó càng lớn hơn khi truyền thông của Thổ nhĩ kỳ cho biết có 50 chiếc xe chở quân nhân Mỹ vào vùng người Kurd. Các nhà ngoại giao Thổ nhĩ kỳ và Tây phương tức khắc đính chánh. Còn nhà cầm quyền Kurd khẳng định là không.
Nhưng với sư có mặt và hoạt động của CIA trong vùng Kurd, với tình cảm tri ơn Tây phương bão vệ sự tồn tại của người Kurd, và với mối thâm thù của người Kurd đối với Ô. Hussein, vai trò người Kurd sẽ không nhỏ nếu Mỹ tiến quân vào Iraq.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi ngày kỷ niệm 250 năm Tuyên Dương Độc Lập đang đến gần, Hoa Kỳ đứng trước một câu hỏi quan trọng: Liệu một trong những giá trị cốt lõi nhất của bản Tuyên Dương – rằng chính phủ phải hoạt động minh bạch, có trách nhiệm trước nhân dân và tuân thủ pháp luật – có còn được giữ vững? Trước khi bản Tuyên Dương Độc Lập ra đời, các nhà lập quốc đã lên án việc chính quyền Vua George III chà đạp nhân quyền của các thuộc địa. Không chỉ vậy, họ còn đưa nguyên tắc bảo vệ vào Hiến pháp sau này, thông qua khái niệm gọi là “quyền được xét xử công bằng” (due process).
Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Donald Trump đã khiến nhiều người sửng sốt vì tốc độ thay đổi chóng mặt trong hàng ngũ các viên chức nội các và cố vấn thân cận. Nhưng khi bước vào nhiệm kỳ hai, hiện tượng ấy gần như biến mất; chỉ còn một vài người rút lui. Nhưng theo các chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa với sự hòa hợp. Thay vào đó, sự “ổn định” ấy đến từ việc Trump chỉ chọn những người không dám làm trái ý mình. Những người sẵn sàng nghe và vâng lời ông, bất kể đúng sai.
Ở Hoa Kỳ, khi nghe đến cụm từ “giáo dục tổng quát,” người ta thường hình dung về những khóa học nhập môn trong các lĩnh vực nghệ thuật, nhân văn, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và toán học. Tùy vào mỗi trường, chương trình này có thể mang những cái tên khác nhau như “chương trình căn bản” (core curriculum) hay “các môn học bắt buộc” (distribution requirements). Ngoài ra, chương trình này đôi khi còn có một tên gọi khác là “giáo dục khai phóng” (liberal education). Hội các trường Cao đẳng và Đại học Hoa Kỳ (American Association of Colleges and Universities, AACU) mô tả đây là chương trình giúp bồi dưỡng “tinh thần trách nhiệm xã hội, cùng với các kỹ năng trí tuệ và thực tiễn vững vàng có thể vận dụng linh hoạt.”
Trong nhiều năm kể từ khi Jeffrey Epstein được phát hiện chết trong phòng giam tại Metropolitan Correctional Center (MCC), New York, giới chức liên bang luôn khẳng định rằng cái chết này là một vụ tự sát. Tuy nhiên, một cuộc điều tra độc lập do CBS News thực hiện đã phơi bày hàng loạt mâu thuẫn giữa các tuyên bố của chính phủ và những gì thực sự hiện ra trong đoạn phim giám sát vừa được công bố.
Cuối mùa Hè năm 1955, Till-Mobley tiễn con trai của bà, Emmett Till 14 tuổi lên một chuyến tàu từ Chicago đến thăm chú và các anh em họ của Emmett ở quê hương Mississippi của bà. Giống như những phụ nữ và đàn ông da đen nói với con cái họ về việc chú ý các điểm dừng giao thông và các cuộc chạm trán khác với cảnh sát, Till-Mobley đã căn dặn Emmett rất kỹ. Bà cho cậu biết cậu đang đi đến một nơi mà an toàn phụ thuộc vào khả năng kiềm chế sự bốc đồng, tính cách không khuất phục của cậu với người da trắng. Linh cảm của người mẹ mang đến trong lòng bà nỗi bất an không giải thích được. Bà đưa cho Emmett chiếc nhẫn bạc của ông Louis Till, cha của cậu. Chiếc nhẫn khắc chữ L.T.
“Đi về Miền Nam, miền hương thơm bông lúa tràn ngập đầy đồng; Đi về Miền Nam, miền xinh tươi đất rộng cùng chung nguồn sống” Và cứ như thế, với tiếng hát trong tâm tưởng, từng đoàn người gồng gánh ra đi. Họ đi về hướng Nam giống như cha ông của mình từ bao nhiêu thế kỷ trước. Bây giờ lại còn một động lực mới và mãnh liệt khác, đó là đi tìm tự do: ‘chúng tôi muốn sống!’, như tên gọi một cuốn phim nổi tiếng của đồng bào di cư sau này. Cuối tháng 6, dù hiệp định đình chiến chưa ký kết nhưng quân đội Pháp và Quốc gia đã rút lui khỏi nhiều địa điểm ở đồng bằng Bắc Việt nên nhiều người bắt đầu di tản về các đô thị, đặc biệt là Hải phòng.
Cõi này ngày càng bất an! Tình trạng hâm nóng toàn cầu đã dẫn tới nhiều thảm họa như bão lụt, hạn hán, mực nước biển dâng cao, dịch bệnh, mất mùa, đói khát lầm than. Chiến tranh thù hận ngày càng hung bạo đã làm cho hàng triệu người thương vong, nhà cửa ruộng vườn bị phá hoại. Các chế độ độc tài, quân phiệt, và nạn kỳ thị sắc tộc đã thẳng tay đàn áp dân lành. Tất cả những điều trên đã dẫn đến thảm trạng bỏ nước đi của hàng triệu người trên thế giới! Theo Population Division of the United Nations Department of Economic and Social Affairs (UNDESA), năm 2024 có tới 304 triệu di dân trên toàn cầu, là một con số tăng gần gấp đôi kể từ năm 1990, khi lúc đó có 154 triệu di dân trên thế giới. Đó là 3.7% tổng dân số địa cầu. Theo Cơ Quan Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, tính tới cuối năm 2024, có 43.7 triệu người tị nạn, gồm 6 triệu người tị nạn từ Palestine và 8 triệu người xin được nhận vào quy chế tị nạn trên toàn cầu.
Trong số người Việt, thế hệ thứ nhất có 29% học xong cử nhân hay cao hơn. Thế hệ sinh ra lớn lên tại Hoa Kỳ con số này là 59%. Như thế có thể lý giải là phụ huynh không có cơ hội học cao nhưng khuyến khích con theo đuổi đường học vấn cho tương lai.
Khi các chuyên gia quan ngại về mối quan hệ của giới trẻ với thông tin trực tuyến, họ thường cho rằng giới trẻ tuổi không hiểu biết về phương tiện truyền thông như những người lớn tuổi hơn. Nhưng công trình nghiên cứu dân tộc học do Jigsaw – cơ sở công nghệ của Google - thực hiện lại tiết lộ một thực tế phức tạp và tinh tế hơn: Thế hệ Z, thường được hiểu là những người sinh sau năm 1997 và trước năm 2012, đã phát triển các chiến lược khác biệt rõ rệt để đánh giá thông tin trực tuyến, những chiến lược sẽ khiến bất kỳ ai trên 30 tuổi trở nên bối rối. Họ không tiếp thu thông tin như những người lớn tuổi hơn bằng cách đầu tiên đọc tiêu đề và sau đó là nội dung.
Người Việt Nam không ai xa lạ với từ ‘Gulag’ - trại tù lao động khổ sai khét tiếng của Liên Bang Xô Viết. Ước tính trong khoảng hai thập niên từ 1930-1953, nơi đây giam giữ khoảng 4 triệu tù nhân; 1.5 triệu đã chết trong tù hay sau khi được thả một thời gian ngắn. Gulag từng được xem là địa ngục trần gian, là biểu tượng cho sự tàn bạo của nhà tù cộng sản. Trong những ngày cuối tháng 6, khi mà người dân Mỹ chuẩn bị pháo hoa đón mừng Lễ Độc Lập, cái tên Gulag được sử dụng khi nói đến một nhà tù mới được hình thành ở Florida. Nhà tù này có tên gọi là Alligator Alcatraz. Trong một bài viết được đăng trên trang mạng Amrican Community Media ngày 30/06/2025, nhà báo Laszlo Bartus đã cảnh báo rằng nó sẽ là nhà tù vô nhân đạo nhất thế giới.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.