Hôm nay,  

Báo Chí Nên Đổi Mới Đi

28/11/200100:00:00(Xem: 4625)
LTS. Một lần nữa, nhà văn Hoàng Tiến, người đang bị công an bao vây và cắt điện thoại vì các lời kêu gọi dân chủ, lại lên tiếng mời gọi báo chí hãy tự đổi mới và ý thức về quyền tự do báo chí của mình, đừng để đảng bóp méo. Bài viết gửi từ Hà Nội như sau.

Gần đây lại rộ lên một loại bài công kích những ý kiến trái ngược với đường lối của Đảng, đăng trên báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân dân (tháng 10 và 11/2001). Những bài báo đã buộc tội họ là bọn cơ hội, bọn bất mãn, bọn diễn biến hoà bình, bọn chống đối, bọn ăn tiền của nước ngoài... vv...

Nhưng bọn cơ hội, bất mãn ấy trình bày những điều gì về đất nước, bất mãn những gì về lãnh đạo, thì không ai được biết. Những bài đăng báo chỉ trích dẫn cắt xén ý kiến của người ta (cũng không nói rõ người ấy là ai. Tên tuổi" Chức danh" Chỗ ở"), rồi quy chụp mọi thứ lên đầu người ta, kiểu nói lấy được như trước đây đã từng làm.

Thành ra gây một tâm lý không thoái mái cho người đọc ngày nay. Thấy như có điều gì khuất tất, không đàng hoàng, lại ở những tờ báo lớn như báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân Dân. Thành người đọc thấy là báo chí chẳng có gì đổi mới về dân chủ cả, mặc dù trong nghị quyết mới của Đại hội Đảng IX vừa rồi ghi rành rõ hai chữ dân chủ.

Thiết nghĩ, tình hình đất nước ngày nay có nhiều điều cần được bàn bạc, được tranh luận, được cọ xát, cho sáng rõ vấn đề. Đề nghị báo chí hãy đổi mới, muốn phê bình, chê trách ai, thì cứ đăng ý kiến của người ta lên, rồi mình muốn nói gì thì nói, phê gì thì phê, và cho người ta có quyền được nói lại trên báo của mình, thực hành dân chủ, có tình, có lý. Phán xét cuối cùng là thuộc về nhân dân, về các độc giả.

Nếu cứ tiếp tục làm như trên, chẵng những là lối "cả vú lấp miệng em" kiểu bịt mồm, trói tay người ta lại đấm đá túi bụi, mà lại còn là vi phạm pháp luật nữa.

Điều 69 trong Hiến pháp ghi: "Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội..."

Luật báo chí được Quốc hội thông qua ngày 28/12/1989 cũng ghi:

Điều 4, mục 3: "Công dân có quyền phát biểu ý kiến về tình hình đất nước và thế giới."

Điều 5, mục 1: "Cơ quan báo chí có trách nhiệm đăng ý kiến của công dân. Không đăng phải trả lời và nói rõ lý do."

Điều 9: "Báo chí thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân, thì phải cải chính và xin lỗi. Lời cải chính phải được đăng tương xứng với thông tin cần cải chính."

Về việc tôn trọng các quyền con người thì Hiến pháp điều 71 cũng có ghi: "Công dân có quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm. Nghiêm cấm mọi hình thức xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân."

Bộ luật dân sự điều 33 cũng ghi rõ: "Danh sự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Không ai được xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác."

Bộ luật tố tụng hình sự điều 6 cũng ghi: "Công dân có quyền được pháp luật bảo hộ danh dự và nhân phẩm. Mọi hành vi xâm phạm danh dự và nhân phẩm của công dân đều bị xử lý theo pháp luật."

Tôi không biết các vị lãnh đạo báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân có biết luật pháp không" có chịu đọc luật pháp không" (kể cả luật báo chí là lĩnh vực của các vị), mà lại cho đăng những bài kết tội xúc phạm đến danh dự và nhân phẩm của người ta như thế trên báo của mình.

Theo chỗ tôi được biết, những người mà các báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân gọi là bọn cơ hội, bọn bất mãn ấy, là những người có ý kiến đề xuất bàn bạc về đường hướng phát triển đất nước, đó là các cụ các ông: Lê Giản, Trần Độ, Nguyễn Văn Đào, Hoàng Minh Chính, Lê Hồng Hà, Phạm Ngọc Uyển, Phạm Quế Dương, Sơn Tùng, Dương Thu Hương, Tú Sót, Phan Đình Diệu, Nguyễn Thanh Giang, Nguyễn Thụ, Vũ Cao Quận, Lê Đỗ Việt Sơn, Nguyễn Mạnh Sơn, Trần Bá, Trần Dũng Tiến, Trần Đại Sơn, Trần Nhật Độ, Vũ Minh Ngọc, Lê Chí Quang, Nguyễn Vũ Bình...; trong Nam thì có các ông Nguyễn Văn Trấn, Nguyễn Hộ, Lữ Phương, Trần Khuê, Nguyễn Thị Thanh Xuân, Nguyễn Đan Quế, Thích Huyền Quang, Thích Không Tánh, Lê Quang Liêm, Trần Quang Châu, Linh mục Chân Tín, Linh mục Nguyễn Văn Lý, Thích Quảng Độ, Đỗ Trung Hiếu...; ở Đà Lạt thì có các ông Hà Sĩ Phu, Tiêu Dao Bảo Cự, Bùi Minh Quốc, Trần Minh Thảo ... v.v...

Toàn là những con người có uy tín, rất đáng kính trọng, là những bậc tiền bối lão thành cách mạng, những cán bộ quân đội tầm cỡ, những nhà nghiên cứu lý luận có hạng, những nhà báo, nhà thơ, nhà văn tên tuổi. Họ đều là những con người bức xúc với sự nghiệp phát triển đất nước, thấy chậm rì rì, mức sống thuộc loại đói nghèo trong 13 nước nghèo đói nhất hành tinh, lại cứ hay vỗ ngực tự hát tự khen vô lối, đã đi vào văn học dân gian hiện đại:

Việt Nam hình chữ ét-xì (S)

So với thế giới cái gì cũng hơn.

Họ thấy cần phải bày tỏ chính kiến, muốn bàn bạc, muốn trao đổi, tìm con đường phát triển tối ưu cho đất nước, trong tình hình thế giới phe xã hội chủ nghĩa đã sụp đổ, nhân loại đã bước vào kỷ nguyên kinh tế tri thức với Internet và điều khiển từ xa, thì lại bị quàng vào tội làm tay sai cho nước ngoài, muốn quay lại con đường tư bản chủ nghĩa, phủ nhận chủ nghĩa xã hội ...v.v...

Thật không thể nào hiểu nổi. Tôi đã nhiều lần đề nghị nên có sự gặp gỡ trao đổi giữa lãnh đạo Đảng và Nhà nước với các vị dân chủ này. Bàn bạc sẽ tìm ra đồng thuận, sẽ sáng rõ vấn đề. Bây giờ chúng ta có thể ngồi được nâng cốc và bắt tay với cả kẻ thù đã đem bom đạn ném vào chúng ta, mà sao người trong một nước (đã từng là đồng chí, đồng đội, cùng chung chiến hào) lại không thể ngồi trao đổi, bàn bạc với nhau được nhỉ" Cứ đẩy nhau sang phía kẻ thù của nhân dân mà làm gì" Định giết nhau ư"

Nhân dân biết hết. Ai phải ai trái" Ai xấu ai tốt" Ai cơ hội" Ai thẳng thắn" Ai chống tham nhũng và ai chỉ nói cửa miệng" Ai vì dân vì nước, ai chỉ vì cái ghế của mình và quyền lợi của mình"

Hãy biết sợ hậu thế! Hãy biết sợ sự phán xét của lịch sử!

Vấn đề tư tưởng, tự do ngôn luận, không thể dùng bạo lực tiêu diệt được; cũng không thể đem còng số 8 ra mà giành thắng lợi được.

Muốn giải quyết vấn đề tư tưởng thì phải dùng biện pháp tư tưởng, nghĩa là phải bàn bạc, phải trao đổi, phải tranh luận, phải bút chiến. Ai lý phải thì người ấy thắng.

Báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân nên mở ra một bước ngoặt mới là đăng những bài khác ý kiến, cho trao đổi, tranh luận trên báo của mình, làm gương cho sự nghiệp đổi mới báo chí ở nước ta.

Như thế đất nước mới phát triển được.

Như thế mới tập hợp được trí tuệ Việt Nam lại. Và chỉ có trí tuệ Việt Nam mới giải quyết được những khó khăn của Việt Nam.

Nên chấm dứt lối phê phán một chiều, quy chụp bừa bãi, không có dân chủ, như trước đây đã làm và nay vẫn đang làm.

Báo chí nên đổi mới đi.

Hà nội, ngày 19 tháng 11 năm 2001.

Hoàng Tiến, nhà văn.
Địa chỉ: Nhà A11 Phòng 420
Thanh Xuân Bắc-Hà Nội
Điện thoại: 5530377 (bị cắt)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm Carlton Terry 12 tuổi, hệ thống trường học tại Quận Prince Edward, bang Virginia, bất ngờ đóng cửa đối với tất cả trẻ em người da đen. Nhớ lại năm đầu tiên ấy, ông kể: “Tất cả những gì tôi biết là tôi không được đến trường, và tôi biết lý do tại sao. Tôi nhận ra rằng hệ thống pháp luật được tạo ra không phải để bảo vệ tôi. Tôi nhớ những ngày ngồi nhà, sững sờ trước màn hình TV, xem chương trình Amos ’n’ Andy. Mỗi ngày, tôi đọc báo để xem liệu có gì thay đổi hay không.”
Ngày 3 tháng 4, 2014 là ngày mất của nhà đấu tranh Ngô Văn Toại. Mời đọc lại bài phóng sự SV Ngô Vương Toại bị Việt Cộng bắn tại trường Văn Khoa SG hôm tổ chức đêm nhạc Trịnh Cộng Sơn - Khánh Ly tháng 12, năm 1967, Sài Gòn.
Theo thời gian, từ sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 đến nay, số lượng Tăng, Ni đến định cư ở Mỹ ngày càng đông, theo diện vượt biển và vượt biên tị nạn Cộng Sản (từ 1975 đến 1989), theo Chương Trình Ra Đi Trật Tự (Orderly Departure Program - ODP) và Chiến Dịch Nhân Đạo (The Humanitarian Operation - HO) (từ 1980 đến 1997), hay theo diện hỗ trợ sinh hoạt tôn giáo được các chùa, các tổ chức Phật Giáo ở Mỹ bảo lãnh kể từ đầu những năm đầu thiên niên kỷ thứ 3. Các vị Tăng, Ni này định cư ở Mỹ dù thuộc diện nào thì đều mang theo mình sứ mệnh hoằng dương Chánh Pháp của Đức Phật, duy trì và phát huy truyền thống văn hóa của Dân Tộc và Phật Giáo Việt Nam tại xứ người. Đây là động lực chính hình thành các cộng đồng Phật Giáo Việt Nam ở Mỹ trải dài nửa thế kỷ qua.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành tâm điểm trong lĩnh vực khoa học căn bản (basic science), góp phần định hình những bước tiến mới của nhân loại. Điều này càng được khẳng định rõ ràng hơn qua các Giải Nobel Hóa học và Vật lý năm 2024 khi cả năm người đoạt giải đều có điểm chung: có liên quan đến AI.
Trong ba chiến dịch tranh cử tổng thống, Donald Trump liên tục cam kết rằng ông sẽ điều hành chính phủ liên bang như một công ty. Giữ đúng lời hứa, ngay khi tái đắc cử, Trump đã bổ nhiệm tỷ phú công nghệ Elon Musk đứng đầu một cơ quan mới thuộc nhánh hành pháp mang tên Bộ Cải Tổ Chính Phủ (Department of Government Efficiency, DOGE). Sáng kiến của Musk nhanh chóng tạo ra làn sóng cải tổ mạnh mẽ. DOGE đã lột chức, sa thải hoặc cho nghỉ việc hàng chục ngàn nhân viên liên bang, đồng thời tuyên bố đã phát hiện những khoản chi tiêu ngân sách lãng phí hoặc có dấu hiệu gian lận. Nhưng ngay cả khi những tuyên bố của Musk đang được chứng minh sai sự thật, việc tiết kiệm được 65 tỷ MK vẫn chỉ là một con số chiếm chưa đến 1% trong tổng ngân sách 6.75 ngàn tỷ MK mà chính phủ Hoa Kỳ đã chi tiêu trong năm 2024, và là một phần vô cùng nhỏ nhoi nếu so với tổng nợ công 36 ngàn tỷ MK.
Trong bài diễn văn thông điệp liên bang trước Quốc Hội vừa qua, tổng thống Donald Trump tuyên bố nước Mỹ sẽ “will be woke no longer” – khẳng định quan điểm chống lại cái mà ông ta coi là sự thái quá của văn hóa “woke.” Tuyên bố này phản ánh lập trường của phe bảo thủ, những người cho rằng “wokeness” (sự thức tỉnh) là sự lệch lạc khỏi các giá trị truyền thống và nguyên tắc dựa trên năng lực. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần hiểu đúng về bối cảnh lịch sử của thuật ngữ “woke” để không có những sai lầm khi gán cho nó ý nghĩa tiêu cực hoặc suy đồi.
Chỉ với 28 từ, một câu duy nhất trong Tu Chính Án 19 (19th Amendment) đã mở ra kỷ nguyên mới cho phụ nữ Hoa Kỳ. Được thông qua vào năm 1920, tu chính án này đã mang lại quyền bầu cử cho phụ nữ sau hơn một thế kỷ đấu tranh không ngừng. Trong Hiến pháp Hoa Kỳ, Điều I của Tu Chính Án 19 quy định: “Chính phủ liên bang và tiểu bang không được phép từ chối hay ngăn cản quyền bầu cử của công dân Hoa Kỳ vì lý do giới tính.” (Nguyên văn là “The right of citizens of the United States to vote shall not be denied or abridged by the United States or by any State on account of sex.”)
Trong bối cảnh chính quyền Trump đẩy mạnh chiến dịch loại bỏ các chương trình Đa dạng, Bình đẳng và Hòa nhập (DEI), vai trò của phụ nữ trong lịch sử không chỉ là một chủ đề cần được khai thác mà còn là một chiến trường tranh đấu cho công lý và sự công nhận. Bất chấp sự ghi nhận hạn chế và thường xuyên bị lu mờ trong các tài liệu lịch sử, phụ nữ đã và đang đóng góp không thể phủ nhận vào dòng chảy của lịch sử thế giới. Các nhà sử học nữ, dẫu số lượng không nhiều và thường bị đánh giá thấp trong giới học thuật truyền thống, đã không ngừng nỗ lực nghiên cứu và đưa ra ánh sáng những câu chuyện về phụ nữ, từ đó mở rộng khung nhìn lịch sử và khẳng định vai trò của mình trong xã hội. Tháng Lịch sử Phụ nữ diễn ra vào tháng Ba hàng năm, đây không chỉ là dịp để tôn vinh những thành tựu của phụ nữ mà còn là lúc để xem xét và đánh giá những thách thức, cũng như cơ hội mà lịch sử đã và đang mở ra cho nửa thế giới này.
Theo báo điện tử vnexpress.net, từ ngày USAID tái hoạt động tại Việt Nam, Mỹ đã hợp tác với Việt Nam để giải quyết các hậu quả do chiến tranh gây ra, bao gồm việc rà phá bom mìn, xử lý vật liệu nổ, tìm kiếm binh sĩ mất tích và xử lý chất độc da cam/dioxin. Từ năm 2019, USAID đã hợp tác với Bộ Quốc phòng Việt Nam để xử lý khoảng 500.000 mét khối đất nhiễm dioxin tại căn cứ Không quân Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Vào tháng Giêng năm 2024, Hoa Kỳ cam kết bổ sung thêm 130 triệu Mỹ kim, nâng tổng kinh phí cho việc làm sạch dioxin lên 430 triệu. Không rõ bây giờ USAID bị đóng băng, số bổ sung cam kết ấy có còn. Ngoài việc giúp giải quyết các hậu quả chiến tranh, USAID đã đóng một vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WHO) và Hiệp định song phương Việt Nam-Hoa Kỳ.
Elizabeth Eckford, một trong chín học sinh da đen tiên phong bước vào trường Trung học Little Rock Central năm 1957, đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm trong cuộc đấu tranh chống phân biệt chủng tộc tại Hoa Kỳ. Kể từ ngày khai trường lịch sử ấy đến nay, cuộc đấu tranh chống kỳ thị chủng tộc ở Hoa Kỳ đã đạt nhiều tiến bộ đáng kể, cho đến gần đây, Donald Trump lên nắm quyền và ra lệnh xóa bỏ toàn bộ chính sách Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) trên khắp đất nước thúc đẩy sự gia tăng của các hành vi thù ghét trên toàn quốc, câu chuyện của Eckford càng trở nên cấp thiết. Việt Báo đăng lại câu chuyện lịch sử này như lời nhắc nhở quyền bình đẳng không thể bị xem là điều hiển nhiên, và cuộc đấu tranh cho công lý, bình đẳng vào lúc này thực sự cần thiết.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.