Hôm nay,  

Báo Chí Nên Đổi Mới Đi

28/11/200100:00:00(Xem: 4634)
LTS. Một lần nữa, nhà văn Hoàng Tiến, người đang bị công an bao vây và cắt điện thoại vì các lời kêu gọi dân chủ, lại lên tiếng mời gọi báo chí hãy tự đổi mới và ý thức về quyền tự do báo chí của mình, đừng để đảng bóp méo. Bài viết gửi từ Hà Nội như sau.

Gần đây lại rộ lên một loại bài công kích những ý kiến trái ngược với đường lối của Đảng, đăng trên báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân dân (tháng 10 và 11/2001). Những bài báo đã buộc tội họ là bọn cơ hội, bọn bất mãn, bọn diễn biến hoà bình, bọn chống đối, bọn ăn tiền của nước ngoài... vv...

Nhưng bọn cơ hội, bất mãn ấy trình bày những điều gì về đất nước, bất mãn những gì về lãnh đạo, thì không ai được biết. Những bài đăng báo chỉ trích dẫn cắt xén ý kiến của người ta (cũng không nói rõ người ấy là ai. Tên tuổi" Chức danh" Chỗ ở"), rồi quy chụp mọi thứ lên đầu người ta, kiểu nói lấy được như trước đây đã từng làm.

Thành ra gây một tâm lý không thoái mái cho người đọc ngày nay. Thấy như có điều gì khuất tất, không đàng hoàng, lại ở những tờ báo lớn như báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân Dân. Thành người đọc thấy là báo chí chẳng có gì đổi mới về dân chủ cả, mặc dù trong nghị quyết mới của Đại hội Đảng IX vừa rồi ghi rành rõ hai chữ dân chủ.

Thiết nghĩ, tình hình đất nước ngày nay có nhiều điều cần được bàn bạc, được tranh luận, được cọ xát, cho sáng rõ vấn đề. Đề nghị báo chí hãy đổi mới, muốn phê bình, chê trách ai, thì cứ đăng ý kiến của người ta lên, rồi mình muốn nói gì thì nói, phê gì thì phê, và cho người ta có quyền được nói lại trên báo của mình, thực hành dân chủ, có tình, có lý. Phán xét cuối cùng là thuộc về nhân dân, về các độc giả.

Nếu cứ tiếp tục làm như trên, chẵng những là lối "cả vú lấp miệng em" kiểu bịt mồm, trói tay người ta lại đấm đá túi bụi, mà lại còn là vi phạm pháp luật nữa.

Điều 69 trong Hiến pháp ghi: "Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội..."

Luật báo chí được Quốc hội thông qua ngày 28/12/1989 cũng ghi:

Điều 4, mục 3: "Công dân có quyền phát biểu ý kiến về tình hình đất nước và thế giới."

Điều 5, mục 1: "Cơ quan báo chí có trách nhiệm đăng ý kiến của công dân. Không đăng phải trả lời và nói rõ lý do."

Điều 9: "Báo chí thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân, thì phải cải chính và xin lỗi. Lời cải chính phải được đăng tương xứng với thông tin cần cải chính."

Về việc tôn trọng các quyền con người thì Hiến pháp điều 71 cũng có ghi: "Công dân có quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm. Nghiêm cấm mọi hình thức xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân."

Bộ luật dân sự điều 33 cũng ghi rõ: "Danh sự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Không ai được xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác."

Bộ luật tố tụng hình sự điều 6 cũng ghi: "Công dân có quyền được pháp luật bảo hộ danh dự và nhân phẩm. Mọi hành vi xâm phạm danh dự và nhân phẩm của công dân đều bị xử lý theo pháp luật."

Tôi không biết các vị lãnh đạo báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân có biết luật pháp không" có chịu đọc luật pháp không" (kể cả luật báo chí là lĩnh vực của các vị), mà lại cho đăng những bài kết tội xúc phạm đến danh dự và nhân phẩm của người ta như thế trên báo của mình.

Theo chỗ tôi được biết, những người mà các báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân gọi là bọn cơ hội, bọn bất mãn ấy, là những người có ý kiến đề xuất bàn bạc về đường hướng phát triển đất nước, đó là các cụ các ông: Lê Giản, Trần Độ, Nguyễn Văn Đào, Hoàng Minh Chính, Lê Hồng Hà, Phạm Ngọc Uyển, Phạm Quế Dương, Sơn Tùng, Dương Thu Hương, Tú Sót, Phan Đình Diệu, Nguyễn Thanh Giang, Nguyễn Thụ, Vũ Cao Quận, Lê Đỗ Việt Sơn, Nguyễn Mạnh Sơn, Trần Bá, Trần Dũng Tiến, Trần Đại Sơn, Trần Nhật Độ, Vũ Minh Ngọc, Lê Chí Quang, Nguyễn Vũ Bình...; trong Nam thì có các ông Nguyễn Văn Trấn, Nguyễn Hộ, Lữ Phương, Trần Khuê, Nguyễn Thị Thanh Xuân, Nguyễn Đan Quế, Thích Huyền Quang, Thích Không Tánh, Lê Quang Liêm, Trần Quang Châu, Linh mục Chân Tín, Linh mục Nguyễn Văn Lý, Thích Quảng Độ, Đỗ Trung Hiếu...; ở Đà Lạt thì có các ông Hà Sĩ Phu, Tiêu Dao Bảo Cự, Bùi Minh Quốc, Trần Minh Thảo ... v.v...

Toàn là những con người có uy tín, rất đáng kính trọng, là những bậc tiền bối lão thành cách mạng, những cán bộ quân đội tầm cỡ, những nhà nghiên cứu lý luận có hạng, những nhà báo, nhà thơ, nhà văn tên tuổi. Họ đều là những con người bức xúc với sự nghiệp phát triển đất nước, thấy chậm rì rì, mức sống thuộc loại đói nghèo trong 13 nước nghèo đói nhất hành tinh, lại cứ hay vỗ ngực tự hát tự khen vô lối, đã đi vào văn học dân gian hiện đại:

Việt Nam hình chữ ét-xì (S)

So với thế giới cái gì cũng hơn.

Họ thấy cần phải bày tỏ chính kiến, muốn bàn bạc, muốn trao đổi, tìm con đường phát triển tối ưu cho đất nước, trong tình hình thế giới phe xã hội chủ nghĩa đã sụp đổ, nhân loại đã bước vào kỷ nguyên kinh tế tri thức với Internet và điều khiển từ xa, thì lại bị quàng vào tội làm tay sai cho nước ngoài, muốn quay lại con đường tư bản chủ nghĩa, phủ nhận chủ nghĩa xã hội ...v.v...

Thật không thể nào hiểu nổi. Tôi đã nhiều lần đề nghị nên có sự gặp gỡ trao đổi giữa lãnh đạo Đảng và Nhà nước với các vị dân chủ này. Bàn bạc sẽ tìm ra đồng thuận, sẽ sáng rõ vấn đề. Bây giờ chúng ta có thể ngồi được nâng cốc và bắt tay với cả kẻ thù đã đem bom đạn ném vào chúng ta, mà sao người trong một nước (đã từng là đồng chí, đồng đội, cùng chung chiến hào) lại không thể ngồi trao đổi, bàn bạc với nhau được nhỉ" Cứ đẩy nhau sang phía kẻ thù của nhân dân mà làm gì" Định giết nhau ư"

Nhân dân biết hết. Ai phải ai trái" Ai xấu ai tốt" Ai cơ hội" Ai thẳng thắn" Ai chống tham nhũng và ai chỉ nói cửa miệng" Ai vì dân vì nước, ai chỉ vì cái ghế của mình và quyền lợi của mình"

Hãy biết sợ hậu thế! Hãy biết sợ sự phán xét của lịch sử!

Vấn đề tư tưởng, tự do ngôn luận, không thể dùng bạo lực tiêu diệt được; cũng không thể đem còng số 8 ra mà giành thắng lợi được.

Muốn giải quyết vấn đề tư tưởng thì phải dùng biện pháp tư tưởng, nghĩa là phải bàn bạc, phải trao đổi, phải tranh luận, phải bút chiến. Ai lý phải thì người ấy thắng.

Báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân nên mở ra một bước ngoặt mới là đăng những bài khác ý kiến, cho trao đổi, tranh luận trên báo của mình, làm gương cho sự nghiệp đổi mới báo chí ở nước ta.

Như thế đất nước mới phát triển được.

Như thế mới tập hợp được trí tuệ Việt Nam lại. Và chỉ có trí tuệ Việt Nam mới giải quyết được những khó khăn của Việt Nam.

Nên chấm dứt lối phê phán một chiều, quy chụp bừa bãi, không có dân chủ, như trước đây đã làm và nay vẫn đang làm.

Báo chí nên đổi mới đi.

Hà nội, ngày 19 tháng 11 năm 2001.

Hoàng Tiến, nhà văn.
Địa chỉ: Nhà A11 Phòng 420
Thanh Xuân Bắc-Hà Nội
Điện thoại: 5530377 (bị cắt)

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước567891011Trang sauTrang cuối

Năm 1979, Steve cho xuất bản Indochina Newsletter là tài liệu liên quan đến các vi phạm nhân quyền tại Việt Nam sau ngày 30/4/1975, sau đổi tên thành Indochina Journal, rồi Vietnam Journal. Tôi và vài người Việt nữa đã cùng làm việc với Steve trong việc phối kiểm tin tức liên quan đến tù nhân lương tâm và dịch nhiều tài liệu của các phong trào đòi tự do dân chủ tại Việt Nam sang tiếng Anh, như Cao trào Nhân bản của Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, Diễn đàn Tự do của Giáo sư Đoàn Viết Hoạt, các bài giảng về sám hối vào Mùa chay 1990 của linh mục Chân Tín, cũng như những tuyên cáo về tình trạng thiếu tự do tôn giáo của các Hòa thượng Thích Huyền Quang, Thích Quảng Độ, Thượng tọa Thích Trí Siêu Lê Mạnh Thát; của Tổng Giám mục Nguyễn Kim Điền, Linh mục Nguyễn Văn Lý.

Mục tiêu ban đầu khi Tổng thống John F. Kennedy thành lập USAID trong cuộc chiến tranh lạnh với Nga vào năm 1961, nội các của ông không chỉ nhắm đến các viện trợ dân sự và nhân đạo mà còn mang mục đích sâu xa hơn: Đó là sự ổn định và phát triển của các quốc gia khác sẽ bảo vệ cho nền an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Mục đích này vẫn không thay đổi sau hơn sáu thập niên hoạt động của USAID, qua nhiều đời tổng thống Mỹ. Bởi lợi ích của nước Mỹ nằm khắp thế giới, những sự giúp đỡ, viện trợ trước mắt mang lại lợi ích chiến lược lâu dài cho nước Mỹ. Các nghiên cứu về USAID cho thấy quyền lực mềm của nước Mỹ do USAID đã mang lại thiện cảm về nước Mỹ, giúp hàng hóa, sản phẩm Mỹ được ưa chuộng tại các thị trường nội địa và gián tiếp giúp cho các tập đoàn Mỹ nhận được các hợp đồng kinh tế to lớn so với các đối thủ. Ngược lại, khi thiện cảm này bị mất đi, hay thậm chí bị ghét bỏ, làn sóng tẩy chay hàng Mỹ là lẽ đương nhiên. Những chương trình giáo dục, huấn nghệ cho trẻ em các nước chiến tranh

Doanh nhân Donald Trump đã khởi xướng trào lưu dân tuý và hai lần thắng cử tổng thống. Ngay khi xuất hiện lần đầu tiên trên chính trường để vận động tranh cử năm 2016, Trump không có tham vọng thu tóm quyền lãnh đạo Đảng Cộng hoà trong ý tưởng thù địch, mặc dù thể hiện nhiều quan điểm chống đối gay gắt. Ngược lại, ngày nay, "chủ thuyết Trump" chế ngự toàn diện mọi sinh hoạt của đất nước. Thực ra, khi nhìn lại hoạt động của Đảng trong thời hiện đại, đây là kết quả của một tiến trình dài nhằm tái định hình chiến lược bảo thủ mà Đảng đã đề ra vào những năm 1960.

Một trong những sắc lệnh hành pháp đầu tiên của Tổng thống Donald Trump là một đòn tấn công trực diện vào nguyên tắc hiến pháp lâu đời về quyền có quốc tịch theo nơi sinh (birthright citizenship). Quyền này được quy định trong Tu Chính Án Thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ, ghi rõ rằng bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ đều đương nhiên trở thành công dân Hoa Kỳ, không phân biệt nguồn gốc hay tình trạng nhập cư của cha mẹ.

Trong hơn một thế kỷ qua, vị trí chiến lược và tài nguyên thiên nhiên phong phú của Greenland đã khiến hòn đảo này trở thành một trong những mục tiêu tham vọng của Hoa Kỳ, đặc biệt là trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh (Cold War). Nhưng các nhà lãnh đạo Greenland vẫn luôn kiên quyết từ chối những lời đề nghị này. Từ kế hoạch mua lại đất đến các cuộc đàm phán thiết lập căn cứ quân sự, Greenland đã trở thành một trong những hòn đảo được săn đón nhất trên thế giới.

Hơn năm thập niên đã trôi qua, tuần này hàng loạt các bài báo dòng chính Hoa Kỳ đã đưa ra nghi vấn Nick Út có thể không phải người chụp tấm ảnh biểu tượng cuộc chiến Việt Nam trên các tờ báo lớn Hoa Kỳ: Washington Post, Los Angeles Times, National Catholic Reporter, CBS News, BBC, Vanity Fair... Câu hỏi được chạy dòng tít lớn trên các báo là liệu Nick Út chụp tấm hình, hay một người khác tên là Nghệ Nguyen đã chụp tấm hình này?

Tết năm nay là Tết Ất Tỵ, người ta đón xuân con rắn rắn bò bò trườn trườn mình trên mặt đất, nó không có chân, nhưng lướt mình trong bụi cây, trong hang ổ ngóc ngách nơi rừng cây rậm rạp, nhất là ở các vùng nhiệt đới um tùm, rắn đang lò mò mang mùa xuân tới… rắn đang mang về mùa xuân Ất Tỵ! Hình ảnh con răn có người yêu thích, quấn quanh cổ, quanh người đi chơi, quảng cáo, bán thuốc sơn đông mãi võ, cũng có người ghét bỏ, rùng mình quay đi.

Nước ta có nhiều ngày Tết. Mỗi Tết có một ý nghĩa riêng, có đôi khi theo thói quen của Trung Hoa ngày xưa. Các lễ Tết gồm có: Tết Nguyên Đán ngày Mồng Một tháng Giêng, Tết Hàn Thực vào ngày 3 tháng 3 , Tết Đoan Ngọ ngày 5 tháng 5, Tết Trung Thu ngày 15 tháng 8 và Tết Song Thập ngày 10 tháng 10.

12:05 giờ đêm, từ buổi tiệc Giáng Sinh ở nhà cô bạn thân ra về, một cảm giác ứa nghẹn bất chợt trào lên. Trong khoảnh khắc, tôi thấy mình tắp xe vào bờ đường xa lộ, rồi không thể tự kiềm chế, từng cơn nấc ào đến, nước mắt ràn rụa, tôi khóc như thể vừa hay tin người thân yêu nhất mới qua đời. Cơn òa vỡ đầu tiên này xảy ra vào một đêm cuối tháng 12, khi tôi ở tuổi 46. Thật ra, nhiều ngày, tháng trước đó, mọi giác quan trong người đã phát ra nhiều tín hiệu cảnh báo về một cơn chấn động kéo theo những hoang mang, những trăn trở về ý nghĩa, lẽ sống… Nhưng bận rộn với việc chứng minh bản thân qua nhiều vai trò, trái tim tôi không có chỗ cho cảm xúc lạ, cái đầu coi thường khái niệm “midlife crisis”.

Từ thời xa xưa, con người đã ngước nhìn bầu trời đêm với sự ngưỡng mộ và tò mò. Những ánh sáng lấp lánh trên nền trời đen thẳm không chỉ đóng vai trò như la bàn và lịch, mà còn là nguồn cảm hứng cho thơ ca và nghệ thuật, cho những câu chuyện về các vị thần. Nhưng vào năm 1925, mối quan hệ của con người và những vì sao đã có một bước ngoặt lịch sử. Một nữ khoa học gia trẻ tuổi đã khám phá ra rằng các ngôi sao không phải là những vật thể giống Địa cầu, mà chủ yếu được cấu tạo từ hydro và heli, hai nguyên tố nhẹ và đơn giản nhất trong vũ trụ. Nữ khoa học gia tài năng này tên là Cecilia Payne, 24 tuổi. Phát hiện mới của bà đã đặt nền móng cho ngành vật lý thiên văn học về thiên thể và thay đổi hiểu biết của chúng ta về vũ trụ.
Trang đầuTrang trước567891011Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.