Hôm nay,  

Giới thiệu sách mới: Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

02/06/202115:56:00(Xem: 7937)

Giới thiệu sách mới:
 
Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

qua vài nhận định, biên khảo của
Nguyễn Vy Khanh
.
nhà Nhân Ảnh xuất bản tháng 5-2021
.
Amazon.com và lulu.com phát hành


blank  
Buổi bình-minh của văn-học chữ Quốc-ngữ đã bừng lên từ nửa cuối của thế-kỷ XIX, nay đã trở thành quá khứ nhưng đã là sỏi đá nền móng! Hơn 150 năm sau, đất nước cũng như con người Việt-Nam đã trải qua biết bao dâu bể, biến suy, chưa biết bao giờ sẽ có thể sống hòa hợp lại được như thời thịnh trị và an bình như tổ tiên xưa. Chúng tôi thiển nghĩ cần có một cái nhìn lại, "ôn cố tri tân" như thường nghe, việc vốn không dễ vì dù chấp nhận hậu sinh là kẻ "phê bình" tối hậu của mọi nền văn học đã qua, nhưng chúng ta hôm nay không thể đọc lại các tác phẩm văn học các thời trước như người thời đó. Các thời đại văn chương đã qua đi và chúng ta có nhìn lại thì mới thấy chúng chỉ là những hiện tượng xuất hiện một thời nhưng không chết, không mất, vì chúng đắp lối, dọn ngõ cho các thế hệ đến sau.
.
Văn-học Miền Nam trong tuyển tập này một phần được giới hạn ở tính "miền Nam lục-tỉnh". Tìm hiểu và nêu lên những đặc-tính nhưng không so sánh và xếp loại theo nghĩa địa phương. Với biên khảo này, chúng tôi có một số nhận định như sau:
 
- Văn-học chữ quốc-ngữ đã khởi đầu từ Miền Nam Lục-tỉnh (Nam kỳ, Cochinchine), từ 1869 với Gia Định Báo - là tờ báo chữ Quốc-ngữ đầu tiên ở Việt-Nam, từ ngày 15-4-1865.
- Nền văn-học chữ quốc-ngữ này xuất hành từ báo chí: các truyện kể, truyện ngắn, thơ, vè, bút ký, nghị luận đã xuất hiện trên các báo thời đầu này trước khi được xuất bản và được gọi là tác phẩm văn học:
- Tác phẩm văn xuôi mang tính văn học đầu tiên được xuất bản là Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký năm 1866, 74 văn bản bằng chữ Quốc-ngữ, sau đó đến tác phẩm của Trương Minh Ký và Huình Tịnh Của;
- Tiểu-thuyết chữ Quốc-ngữ đầu tiên được xuất bản là truyện Thầy Lazaro Phiền của tác giả tiên phong Nguyễn Trọng Quản vào năm 1887;
- Văn bản kịch nói đầu tiên được xuất bản là Tuồng Joseph của Trương Minh Ký, vào năm 1887;
- Thể loại tự truyện xuất phát với Chơn Cáo Tự Sự (1910) của Michel Tinh.
  
Nhân đây cũng xin xác nhận chúng tôi không phân biệt Nam Bắc vì quan niệm muốn thông-cảm và giải quyết một số vấn nạn lịch-sử, sự hiểu biết tường tận là điểm khởi đầu thiết yếu. Văn-học là một phần quan trọng của văn-hóa và lịch sử một dân tộc và phê bình, nghiên cứu đặc tính địa lý được nhiều nhà phê bình văn học Âu Mỹ xem trọng. Cho nên khi nói đến một số nhà văn thơ – mà không là tất cả những vị đã nổi tiếng, chúng tôi làm công việc văn-học sử, mục-đích phân tích và nhận định, chớ không nhắm kỳ thị địa phương hay đề cao, hạ giá tác-giả nào cả! Tất cả các nhà văn thơ đều thuộc văn-học sử Việt-Nam.
 


Mặt khác, những ảnh-hưởng lên văn-học Việt-Nam nếu có cũng cần được nghiên cứu, ví dụ như nếu Anh quốc hay Tây-ban-nha, Bồ-đào-nha xâm chiếm, đô hộ miền Nam rồi cả nước thay vì thực dân Pháp, thì sinh hoạt văn-hóa và việc nghiên cứu văn-học đã khác chăng? Văn-học dân gian (folklore/oral literature) sẽ được chú tâm hơn? Và ảnh-hưởng trên văn-học bác học?
 
Những bài viết trong tập sách đánh dấu một quãng thời gian viết của chúng tôi. Một cố gắng chủ quan, rời rạc, về một số vấn đề của văn-học bầng chữ Quốc-ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh, không hẳn có tính cách hệ thống. Bài Miền Nam Khai Phóng là bài đầu tiên đánh dấu sự quan tâm và nghiên cứu của chúng tôi với quan niệm “Kiến thức cũng như nghề nghiệp chính thức và nghiệp dư, sau nhiều thập niên hoạt động, cho chúng tôi tâm niệm và ý chí, trong khả năng khiêm tốn và khả thể, đi tìm sự thực và ghi lại cho các thế hệ sau, với hy vọng rằng chỉ có thống nhất nhân tâm và địa lý khi nào những khúc mắc và vấn nạn lịch sử đã được nhìn nhận và giải tỏa”. Bài đã gây tiếng vang về vấn đề, từ khi được xuất hiện trong tuyển tập 1 Văn-Học Nghệ-Thuật Liên Mạng (1996). Một số bài trong tập đã được in trong các tuyển tập biên khảo và một số đã được phổ biến trên các tạp chí cũng như các trang liên-mạng internet. Chúng tôi giới hạn thời gian văn học từ năm 1865 đến 1954, tuy trong vài bài, vì mạch văn hoặc muốn đầy đủ, chúng tôi đi qua lằn ranh thời gian đó, hoặc lặp lại một số chi tiết, sự kiện.
 
Chúng tôi quyết định xuất-bản tuyển tập biên-khảo vào lúc này, dù chúng tôi vẫn muốn cập nhật và đặt lại một số vấn-đề, nguồn cơn. Trong thời gian biên soạn, tập nhận định và biên khảo này, đã được quí thân hữu và văn hữu góp ý và phê phán. Chúng tôi mong tiếp tục được quí độc giả chỉ giáo những sai lầm và thiếu sót cũng như sẵn sàng thảo luận về những quan điểm đưa ra trong tập sách. (NVK)
.
Sách gồm 20 tiểu luận và biên khảo mới hoặc đã được cập nhật:
- Văn-Học chữ quốc-ngữ thời đầu
- Miền Nam khai phóng
- Miền Nam đạo lý
- Văn-học yêu nước
- Tiếng Việt qua một số tác-phẩm chữ quốc-ngữ thời đầu
- Báo-chí từ thời bình minh văn-học chữ quốc-ngữ đến buổi qua phân 1954
- Về Nguyễn Đình Chiểu và lý-luận văn-học
- Trương Vĩnh Ký và các tác-phẩm văn xuôi tiền-phong
- Huình Tịnh Paulus Của
- Trương Minh Ký
- Nguyễn Trọng Quản, Hồ Biểu-Chánh và Ảnh hưởng Âu-Tây trong thể-loại tiểu-thuyết thời đầu
- Thể-loại Tự truyện với Chơn Cáo Tự Sự
- Lê Hoằng Mưu, nhà tiểu-thuyết tiền phong
- Nhìn lại sự-nghiệp hiện-đại hóa của Nguyễn Văn Vĩnh
- Nỗ lực hiện đại hóa tiểu-thuyết của Hồ Biểu-Chánh
- Ngôn-ngữ của tiểu-thuyết Hồ Biểu Chánh
- Nguyễn Thị Manh-Manh
- Hồ Văn Hảo và Thơ Mới hiện-thực
- Thi ca yêu nước của Vũ Anh Khanh
- Đôi nét về Văn-học Công Giáo Việt Nam ​
. ​
Mua sách, liên lạc NXB Nhân Ảnh: Ông Lê Hân
[email protected] - (408) 722-5626
.
Mua online qua Amazon bìa mềm $40:
https://www.amzn.com/1667100106 
.
bìa cứng $45:
https://www.amzn.com/1483499448 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Bản tin hôm Thứ Ba 13/1/2026 của phóng viên Charlie Nash trên báo Media-Ite ghi rằng Mike Pompeo được phen thân Israel hoan nghênh vì tuyên bố “Chúng ta cần bảo đảm” rằng sách lịch sử “không viết về các nạn nhân ở Gaza”.

Bản tin của Yasmeen F. trên báo Atlanta Black Star News ghi rằng lời công khai nói “Mỹ là quốc gia của người da trắng” của Công tố viên Texas, người bị cáo buộc điều hành tài khoản mạng xã hội ủng hộ chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, gây ra làn sóng phẫn nộ.

Theo tường thuật cập nhật của US politics live sáng 14 tháng 1 năm 2026, Hoa Kỳ đã bắt đầu cho di tản một phần nhân sự khỏi một căn cứ không quân lớn tại Trung Đông, làm dấy lên nhận định rằng Washington có thể sắp tiến hành một cuộc không kích nhắm vào Iran trong vòng 24 giờ tới. Căn cứ này đặt tại Qatar, từng bị Iran tấn công hồi năm ngoái sau khi quân đội Hoa Kỳ oanh kích các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Việc di tản nhân sự tại các căn cứ tiền phương thường chỉ diễn ra khi khả năng xung đột đã bước sang giai đoạn cận kề.

J511. Kimchanda Jātaka -- Giữ gìn ngày chay Bát quan trai Tóm tắt: Những người cư sĩ giữ ngày trai giới Uposatha. Đức Phật kể một câu chuyện về một vị thầy tế lễ trong gia đình, người từng nhận hối lộ nhưng một lần đã giữ giới ăn chay nửa ngày. Do hành động đó, ông ta đã phải chịu những hậu quả nhất định khi tái sinh thành một loài ngạ quỷ (Peta).

Bản tin của báo Nation Thailand hôm 13/1/2026 ghi rằng Google đang chuyển hoạt động sản xuất điện thoại thông minh cao cấp sang Việt Nam trong năm nay, báo hiệu vai trò ngày càng tăng của quốc gia này trong lĩnh vực sản xuất công nghệ toàn cầu, theo tường trình của Nikkei Asia.

-- Ngón Tay Thối Của Trump Và $150,000. -- Đặc Vụ Liên Bang Truy Lùng Người Châu Á Ở Minnesota. -- Cha Chồng Cũ Của Renee Good Lên Tiếng. -- Dù Đã ‘Quỳ Gối,’ CBS Vẫn Bị Trump Hạ Nhục. -- Trump: ‘Greenland Là Sống Còn Đối Với An Ninh Mỹ’. -- FBI Khám Xét Tư Gia Của Phóng Viên Washington Post. -- Cộng Hòa Hạ Viện Muốn Buộc Tội Bà Hillary Clinton Tội Khinh Thường Quốc Hội. -- Iran Cảnh Báo Sẽ Trả Đũa Nếu Trump Tấn Công. -- Maduro Vào Tù, Người Dân Venezuela Vẫn Không Dám Về Nước. -- Liên Bang Phóng Hơi Cay Ở Minneapolis, Căng Thẳng Với Người Biểu Tình Bùng Nổ.

Tướng Quân Pháp Steven J. Lepper (về hưu): chính quyền Trump đã phạm tội ác chiến tranh vì ngụy trang chiến đấu cơ làm phi cơ dân sự, giấu vũ khí trong thân phi cơ thay vì để lộ, và dội bom 2 lần vào 1 ghe của dân Venezuela để giết 2 người sống sót.

Sáu công tố viên liên bang tại Minnesota đã đồng loạt từ chức hôm Thứ Ba, phản đối việc Bộ Tư Pháp thúc ép mở điều tra hình sự nhắm vào người vợ goá của một phụ nữ bị đặc vụ ICE bắn chết, trong khi lại không tiến hành điều tra chính hành vi nổ súng dẫn đến cái chết của nạn nhân, theo tin từ tờ New York Times.

- Vợ Chồng Tổng Thống Clinton Từ Chối Điều Trần Vụ Epstein. - Minnesota Kiện Chính Quyền Trump, Trump Đe Dọa ‘Ngày Phán Xét’. - Trump Chuẩn Đổi Chiến Lược Vận Động, Tìm Đồng Minh Cấp Tiến. - Trump Nói ‘Không Biết Khỉ Gì Vụ Điều Tra Chủ Tịch Fed’. - Các Lãnh Đạo Ngân Hàng Trung Ương Toàn Cầu Bảo Vệ Jerome Powell. - Thời Hạn Đóng Cửa Chính Phủ Sắp Đến, Thượng Viện Thúc Đẩy Gói Tài Trợ. - Jack Smith Sẽ Điều Trần Công Khai Trước Hạ Viện. - Chính Quyền Trump Kết Thúc Quy Chế Di Trú Tạm Thời Của Người Somali Ở Mỹ. - BBC Muốn Hủy Vụ Kiện Phỉ Báng Của Trump. - Trump Hủy Cuộc Gặp Với Quan Chức Iran.

Hai tháng sau, Tổ chức Trump đã nộp hồ sơ xin phép thuê 36 công nhân nước ngoài thông qua thị thực H-2A cho nhà máy rượu vang ở Virginia từ tháng 2 đến tháng 10 năm 2026, nói rằng họ không thể tìm đủ công nhân Mỹ và việc thuê lao động nước ngoài sẽ không làm tổn hại đến mức lương hoặc điều kiện làm việc trong nước. Mức lương cho các công việc này là 13,90 đô la mỗi giờ – thấp hơn 1,91 đô la so với mức lương mà nhà máy rượu vang đã trả vào năm 2025 và thấp hơn mức lương mà họ đã đưa ra cho các vị trí tương tự kể từ năm 2021, theo hồ sơ của Bộ Lao động.

một hành khách của dịch vụ xe tự lái Waymo đã phải mở cửa bỏ chạy khỏi xe sau khi chiếc xe tự lái bất ngờ dừng lại ngay trên đường ray tàu điện tại thành phố Phoenix, tiểu bang Arizona, trong lúc một đoàn tàu đang lao tới. Toàn bộ cảnh tượng khiến người xem lạnh sống lưng này đã được người đi đường quay lại và lan truyền trên mạng xã hội. Đoạn video cho thấy chiếc xe đứng yên trên đường ray, hành khách hoảng hốt rời khỏi xe, trong khi phương tiện tự lái sau đó tiếp tục chạy dọc theo đường tàu khi một đoàn tàu khác xuất hiện. Sự việc xảy ra vào sáng ngày 7 tháng 1, tại khu vực giao lộ Central Avenue và Southern Avenue, phía nam Phoenix — nơi tuyến tàu điện mở rộng vẫn còn khá mới, theo đài truyền hình địa phương KPNX.

- Reuters: Tô Lâm muốn ngồi, kết hợp 2 ghế Tổng Bí Thư CSVN và Chủ Tịch Nước. - Đức Giáo Hoàng gặp bà Machado (người thắng Giải Nobel Hòa Bình 2025). - Công ty Nga vào VN, hợp tác an ninh mạng (đáng ngại?) - Mua giày tiệm Nhật ở Đài Loan, 1 người Việt bị xem thường, liền khiếu nại. Tiệm Nhật phạt nhân viên, xin lỗi khách VN - Trump dọa phủ quyết dự luật nới hạn trợ cấp y tế ObamaCare. - Bắc Hàn tố Mỹ coi thường LHQ khi Mỹ tố Bắc Hàn vi phạm Hiến chương LHQ - Cuba: không thương thuyết với Mỹ, phải có bình đẳng, tôn trọng chủ quyền trước. - Iran, Mỹ nói chuyện để giảm căng thẳng, bớt biểu - Trump: giới lãnh đạo Iran đã gọi điện xin đàm phán về thỏa thuận hạt nhân. - Biểu tình ở Iran chết ít nhất là 538 người - Trump tự phóng lên mạng, ghi Trump là "Tổng thống lâm thời của Venezuela"

WASHINGTON (VB) -- Báo Daily Mail hôm Chủ Nhật đưa tin, Donald Trump đã ra lệnh cho các chỉ huy lực lượng đặc nhiệm của mình lập kế hoạch xâm lược Greenland - nhưng đang vấp phải sự phản đối từ các quan chức quân sự cấp cao.

J501. Rohanta-Miga Jātaka -- Chuyện người thợ săn từ bỏ nghề săn để tu hạnh Ngũ Giới. Tóm tắt: Trưởng lão Ānanda cố gắng bảo vệ Đức Phật khi Devadatta sai một con voi đến giết ngài. Sau đó, Đức Phật kể một câu chuyện về một con nai vàng bị mắc bẫy và cách anh chị em của nó từ chối bỏ rơi nó. Cuối cùng, Bồ Tát đã dạy Dhamma cho người thợ săn, và người thợ săn lại dạy Dhamma cho nhà vua.

-- Video mới phơi bày vụ ICE bắn chết bà mẹ ba con: Bộ Tư Pháp vẫn đứng ngoài cuộc. -- Liên Bang xuống tay với Minnesota: vừa truy tiền vừa khóa trợ cấp. -- Cựu bộ trưởng Nội An báo động về cách ICE tuyển người. -- Boston: tòa chặn Trump, hàng ngàn di dân tạm thở phào. -- Thẩm Phán Liên Bang Chặn Tạm Việc Ngưng Ngân Khoản Giữ Trẻ Cho Năm Tiểu Bang. -- Giá bảo hiểm ACA tăng mạnh, nhiều gia đình đành bỏ luôn. -- Trump muốn ép lãi thẻ tín dụng, ngân hàng lo mất người vay. -- Biểu tình Iran: đêm thứ 13 vẫn rầm rộ; Trump dọa can thiệp quân sự. -- Trump kêu gọi các hãng dầu Mỹ đổ tiền vào Venezuela. -- Trump đòi “lấy” Greenland; Cựu đại sứ mắng: không khác gì thời đế quốc -- Nhà hát Washington National Opera dứt áo rời Kennedy Center sau hơn 50 năm gắn bó. -- South Carolina: sởi bùng mạnh, chỉ hai ngày tăng gần 100 ca -- Meta ký ba thỏa thuận điện hạt nhân để nuôi trung tâm AI. -- Starlink được bật đèn xanh, SpaceX sẽ phóng thêm 7,500 vệ tinh. ...
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.