Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3121)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong không khí trang nghiêm và hoan hỷ của ngày Phật sự trọng đại, Đại Hội Hoằng Pháp kỳ III của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất (GHPGVNTN) đã được long trọng cử hành trực tuyến qua hệ thống Zoom Meeting vào Thứ Sáu, ngày 19 tháng 12 năm 2025 (nhằm ngày 30 tháng 10 năm Ất Tỵ, Phật lịch 2569).
Tôi có một số kỷ niệm với Miền Đông Hoa Kỳ. Nhớ những ngày cùng theo nhà thơ Giang Hữu Tuyên ôm báo dưới mưa tuyết lất phất. Nhớ những buổi chiều ngồi tới khuya ở nhà anh Ngô Vương Toại, một nhà báo nổi tiếng từ thơi sinh viên ở Sài Gòn vì bị bắn trên một sân khấu nhạc ngoài trời và cuối đời trở thành một nhà truyền thông nổi tiếng trên đài Á Châu Tự Do RFA. Tôi nhớ giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, người cực kỳ uyên bác với vốn học và nghiên cứu, và cũng là người cực kỳ thơ mộng với các phân tích về thơ Việt Nam và quốc tế. Và nhớ tới họa sĩ Đinh Cường, người khi vừa mới tới định cư ở Hoa Kỳ là đã có những cuộc triển lãm sôi nổi.
Đài Fox cũng than trời vì giá cả mọi thứ ở siêu thị tăng vọt, tỷ lệ ủng hộ Trump thấp chưa từng có. Bài sau đây là của John Mac Ghlionn trên báo the Hill, nhan đề "How President Trump ruined Christmas" (Cách Tổng thống Trump đã phá hỏng mùa lễ Giáng sinh).
Các báo cáo điều tra từ Washington Post (WaPo) công bố ngày 28 tháng 11 năm 2025 hé lộ một mệnh lệnh rùng rợn từ Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth: "Giết sạch" (Kill everybody) và chuyện này ngay lập tức bị phía Mỹ bác bỏ. Dưới lăng kính của công pháp quốc tế, sự kiện này không còn là một cuộc "tranh cãi chính trị" hay "chiến dịch chống ma túy" mà là một bản cáo trạng về việc vi phạm hệ thống luật pháp mà nhân loại đã xây dựng từ sau Đệ Nhị Thế Chiến.
-- Dân cử Trâm T. Nguyễn tuyên bố tranh cử Quốc Hội: “Đã đến lúc thay đổi Washington”. -- Nhiều thay đổi thuế quan trọng sẽ có hiệu lực từ tháng Giêng 2026. -- Hoa Kỳ dự tính thu hẹp các khuyến cáo chủng ngừa cho trẻ em (học theo Đan Mạch). -- Trợ cấp Obamacare hết hạn, phí bảo hiểm sẽ tăng vọt ngay từ đầu năm 2026. -- Chỉ trong một tuần, bốn người chết trong trại giam của ICE. -- Trung Tâm Kennedy sốt sắng gắn thêm tên Trump; TNS Sanders sẽ soạn dự luật cấm đặt tên bậy bạ. -- Vụ hồ sơ Epstein: càng công bố càng khiến dư luận mất niềm tin. -- New York: DB Elise Stefanik rút lui cuộc đua Thống đốc, sẽ rời Quốc Hội. -- Tòa án chặn chính quyền Trump siết điều kiện trợ cấp cho người vô gia cư. -- Bộ Tư Pháp kháng án phán quyết bác cáo trạng nhắm vào James Comey và Letitia James. -- Trung tướng Francis Donovan được đề cử lãnh đạo Bộ Tư Lệnh Miền Nam, sẽ làm căng hơn với Venezuela. -- Hoa Kỳ không kích dữ dội ISIS tại Syria, trả thù cho ba người thiệt mạng tu
J461. Dasaratha Jātaka -- Mọi người, dù trẻ hay già, giàu hay nghèo đều sẽ chết; thương khóc chỉ làm suy sụp người sống, và không mang người chết trở lại. Tóm tắt: Một cư sĩ mất cha, nên vô cùng đau khổ. Đức Phật kể một câu chuyện về một vị hoàng tử thời xưa, để tránh xung đột, đã lui về vùng núi chờ đợi cái chết của cha mình. Khi tin tức đến, vị hoàng tử không hề đau buồn, vì hiểu rằng tất cả đều phải chết.
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ hôm thứ Sáu công bố đợt hồ sơ đầu tiên liên quan đến cuộc điều tra trùm tội phạm tình dục Jeffrey Epstein. Trong số hàng ngàn tài liệu và hình ảnh được giải mật, nhiều tấm ảnh có mặt cựu Tổng thống Bill Clinton xuất hiện khá nổi bật.
Tin từ PBS cho hay, một đoạn video phát trực tiếp của một người sáng tạo nội dung trên YouTube đang trả lời về đầu tư tài chính đã bất ngờ xuất hiện trên trang web Tòa Bạch Ốc hơn 2 tiếng đồng hồ. Đoạn video phát trực tiếp xuất hiện trong ít nhất tám phút vào tối Thứ Năm trên trang web whitehouse.gov/live, nơi thường phát trực tiếp các bài phát biểu của tổng thống. Tòa Bạch Ốc cho biết họ đang điều tra về “sự chiếm quyền” hy hữu này.
-- Âu Châu Đồng Ý Cho Ukraine Vay 105 Tỉ Mỹ Kim, Không Dùng Tài Sản Nga Bị Phong Tỏa -- Góa Phụ Charlie Kirk Công Khai Ủng Hộ JD Vance, Nội Bộ MAGA Lộ Rõ Rạn Nứt -- Hạ Viện công bố thêm loạt hình ảnh mới từ di sản của Jeffrey Epstein. -- Can phạm nổ súng Đại Học Brown đã tự sát; chính phủ liên bang tạm ngưng chương trình xổ số cấp Visa. -- Chính quyền Trump mở rộng đóng băng hồ sơ di trú, thêm 20 quốc gia bị ảnh hưởng. -- Thượng Viện chuẩn thuận nhóm nhân sự thứ ba, lập kỷ lục bổ nhiệm viên chức cho chính quyền Trump. -- Trump ra sắc lệnh cho nghỉ lễ Giáng Sinh và ngày 26 tháng 12. -- Ngũ Giác Đài: tiêu diệt thêm năm “kẻ khủng bố ma túy” trên Thái Bình Dương. -- Các công ty, xí nghiệp đối diện cuộc “thanh lọc DEI” từ EEOC dưới thời Trump. -- Trump Media sáp nhập công ty nhiệt hạch, thương vụ 6 tỷ MK gây tranh cãi. -- TikTok ký thỏa thuận bán công ty con tại Hoa Kỳ cho các nhà đầu tư Mỹ. -- Thượng Viện bế tắc vụ ngân sách vì Trump đòi giải thể cơ quan...
Năm 2021, Guan rời Trung Quốc, sang Hoa Kỳ và nộp đơn xin tị nạn. Tháng Tám vừa qua, trong lúc sinh sống tại New York, ông bị cơ quan Thi Hành Luật Di Trú và Hải Quan (ICE) bắt giữ. Gia đình và những người ủng hộ lo ngại ông có thể bị trả về Trung Quốc, nơi các nhà hoạt động nhân quyền cho rằng ông gần như chắc chắn sẽ bị trả thù. Sau làn sóng phản đối công khai, chính quyền Trump hôm thứ Hai cho biết vẫn tiếp tục thủ tục trục xuất, nhưng không đưa Guan về Trung Quốc mà dự tính chuyển ông sang Uganda — một quốc gia có quan hệ kinh tế và an ninh chặt chẽ với Bắc Kinh. Luật sư Bộ Nội An viện dẫn thỏa thuận cho phép đưa người xin tị nạn sang “quốc gia thứ ba an toàn” để tiếp tục nộp đơn.
Theo bản tin của đài CBS News, đăng tối Thứ Hai, giới chức liên bang Hoa Kỳ cho biết đã bắt giữ và truy tố bốn thành viên của một nhóm cực tả chống chính phủ, bị cáo buộc âm mưu thực hiện hàng loạt vụ đánh bom tại Nam California vào đêm Giao thừa. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi viết trên mạng X rằng Bộ Tư pháp và Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) đã “ngăn chặn một âm mưu khủng bố quy mô lớn và đặc biệt nghiêm trọng” tại Địa hạt Trung tâm California, khu vực bao gồm Los Angeles và Orange County. Giám đốc FBI Kash Patel xác nhận bốn người bị bắt là thành viên của một tổ chức mang tên Turtle Island Liberation Front, được mô tả là nhóm cực tả, ủng hộ Palestine, chống chính phủ và chống tư bản.
Trong gần một năm qua, công chúng Hoa Kỳ chứng kiến một hiện tượng hiếm thấy: các thẩm phán liên bang, cả đương nhiệm lẫn đã nghỉ hưu, liên tục phát biểu trước dư luận. Sự thay đổi này cho thấy giới tư pháp đang ngày càng quan ngại đối với cam kết của chính quyền Trump trong việc duy trì nguyên tắc thượng tôn pháp luật. Một trong những tiếng nói đáng chú ý là John E. Jones III, hiện là chủ tịch Dickinson College, từng được Tổng thống George W. Bush bổ nhiệm làm thẩm phán liên bang. Sau khi được Thượng Viện chuẩn thuận với sự thống nhất tuyệt đối vào năm 2002, ông đã phục vụ suốt 20 năm. Trao đổi với Naomi Schalit, biên tập viên chính trị cao cấp của The Conversation U.S., Jones thẳng thắng chia sẻ cái nhìn của mình về một bức tranh đầy bất ổn của hệ thống pháp lý Hoa Kỳ sau gần một năm dưới thời Trump.
Trái ngược với chính sách cắt giảm các chương trình y tế của chính quyền liên bang, California vẫn duy trì và mở rộng các chính sách bảo vệ sức khỏe sản phụ trong khuôn khổ chương trình Medi-Cal. Hiện tại, California là tiểu bang có hệ thống chăm sóc sức khỏe bà mẹ toàn diện nhất cả nước. Các sản phụ ở California, bất kể tình trạng cư trú ra sao, đều được hưởng đầy đủ các quyền lợi của Medi-Cal trong suốt thời kỳ thai nghén và 12 tháng sau khi sinh, được chăm sóc trong giai đoạn quan trọng bước vào đời làm mẹ. Ngoài ra, California còn có Family PACT (Planning, Access, Care, Treatment), chương trình kế hoạch hóa gia đình toàn diện miễn phí, cung cấp các dịch vụ như ngừa thai, khám và xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục, theo dõi khả năng sinh sản, và sàng lọc ung thư cổ tử cung cho tất cả cư dân đủ điều kiện về thu nhập, bất kể tình trạng di trú.
Irvine (California), ngày 17 tháng 12 năm 2025 – Đại học California tại Irvine hôm nay loan báo một tin đáng chú ý trong giới học thuật: ông Hoàng Nhu, kỹ sư điện tử, Giám đốc điều hành hãng NousLogic Telehealth, cùng chị là bác sĩ Thức Trinh Thị Nhu, tốt nghiệp Y khoa tại UCI năm 1993, vừa hiến tặng một khoản tài trợ trọng đại cho Trường Kỹ sư Samueli. Khoản hiến tặng này được dùng để thành lập Quỹ Tài Trợ Họ Nhu, với mục đích hỗ trợ lâu dài cho Khoa Điện – Điện tử và Khoa học Máy tính. Để ghi nhận tấm lòng ấy, nhà trường quyết định đặt tên Hoàng Nhu cho khoa, như một biểu tượng của mối giao kết giữa khoa học, giáo dục và lý tưởng nhân văn.
– Trump ký luật quốc phòng 901 tỉ, buộc công bố video tấn công buôn ma túy, siết quyền giảm quân. – Jack Smith: Có bằng chứng Trump âm mưu lật ngược bầu cử 2020. – Hạ Viện thông qua dự luật y tế Cộng Hòa, trợ cấp Obamacare sắp hết hạn. – Lạm phát Hoa Kỳ hạ nhiệt, dân vẫn chưa nhẹ gánh chi tiêu. – Diễn văn cuối năm: Trump tuyên bố kiềm chế lạm phát thành công; tặng tiền cho quân nhân. – Sự thật đằng sau những phát biểu của Trump trong diễn văn tối Thứ Tư. – Chính quyền Trump lên kế hoạch đẩy mạnh tước quốc tịch người nhập tịch. – Bộ Y tế Hoa Kỳ cắt tài trợ Viện Nhi khoa. – Thẩm phán chặn quy định buộc dân biểu phải báo trước khi thanh tra trại giam ICE. – Trump cho gắn bảng ghi chú chê, khen trên “Đại lộ Danh vọng Tổng thống”. – Chính phủ nhận trách nhiệm trong vụ tai nạn gần phi trường Reagan khiến 67 người thiệt mạng. – Dịch sởi lan rộng tại nhiều tiểu bang, số ca nhiễm tăng vọt. – Hoa Kỳ chuẩn thuận gói vũ khí 11,1 tỷ MK cho Đài Loan...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.