Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3178)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Báo The Mirror loan tin này hôm Thứ Tư 4/2/2026, theo phóng viên Peter Rubinstein với bản tin "Trump threatens to shred Constitution for third term and admits possibility is 'exciting'" (Trump đe dọa xé bỏ Hiến pháp để tranh cử nhiệm kỳ thứ ba và thừa nhận khả năng đó là "thú vị"). Ghi nhận rằng phóng viên Tom LLamas của NBC từng bị ông mắng năm 2016 vì dám hỏi ông đã tặng tiền cho các hội từ thiện bao nhiêu, trong khi ông nổi tiếng là chỉ vơ vét chứ không trao tặng tiền gì ra cả.
Trong khi Giáo hội Công giáo toàn cầu đang vật lộn với sự suy giảm nhiều về ơn gọi, Giáo hội tại Việt Nam lại đối mặt với một thách thức khác biệt: làm thế nào để biến số lượng thặng dư đông đảo linh mục thành những nhà truyền giáo thực thụ chứ không chỉ là những linh mục quản xứ đơn thuần.
Đại Gia Đình Huỳnh Tộc Tường Quang Phú Yên nhận được tin buồn: Ông HUỲNH QUANG HIỂN nguyên Trưởng Tộc Huỳnh Tộc Tường Quang vừa vãng sinh vào ngày thứ hảy 31 tháng 01 năm 2026 tại Toronto, Canada. Hưởng thọ 75 tuổi
Tối cao Pháp viện hôm thứ Tư ra một lệnh vắn tắt, cho phép tiểu bang California sử dụng bản đồ đơn vị bầu cử Hạ viện liên bang mới, vốn đã được cử tri thông qua hồi năm ngoái, được coi như một thắng lợi lớn cho đảng Dân Chủ trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026. Bản đồ này do các dân biểu Dân Chủ tại Sacramento soạn thảo và được chuẩn y qua đề án lá phiếu Proposition 50, giúp Dân Chủ trông thêm đến năm ghế dân biểu khi tìm cách giành lại đa số tại Hạ viện.
• Công Tố Viên Gốc Việt Bị Ngưng Nhiệm Vụ Sau Phát Biểu Chấn Động Tòa Di Trú • Vì Sao Chú Ngựa Bính Ngọ Bị Lỗi Trở Nên Nổi Tiếng? • Chính Quyền Trump Rút 700 Đặc Vụ Liên Bang Khỏi Minnesota • Washington Post Sa Thải Hàng Trăm Ký Giả • Trump Tiếp Tục Đòi ‘Quốc Hữu Hóa’ Bầu Cử • Fulton County Đòi FBI Trả Lại Hồ Sơ Bầu Cử 2020 • Chính Phủ Anh Hành Động Khi Cựu Đại Sứ Tại Mỹ Có Tên Trong Hồ Sơ Epstein • Melinda Gates: ‘Một Nỗi Buồn Không Thể Tin Được’ • Tượng "Thiên Thần (Thủ Tướng Ý) Meloni" Bị Xóa Khỏi Nhà Thờ Ở Rome • Trung Quốc Đe Dọa Sau Phán Quyết Về Kênh Đào Panama
Những người soạn Tự Điển Bách Khoa Mở (Wikipedia) không chú ý nhiều về Đại hội kết tập kinh điển Phật giáo lần thứ nhất, trong khi Tự Điển này là nơi được người học Phật tham khảo nhiều nhất, mỗi khi có thắc mắc, bất kể rằng tính xác thực của Wikipedia có khi không chính xác, bởi vì bất kỳ ai giỏi về kỹ thuật vi tính đều có quyền góp ý trên đó. Bài này sẽ tìm thêm một số thông tin liên hệ về kỳ Kết tập này, và người viết (tự thấy học lực chẳng bao nhiêu) nơi đây sẽ không dám đưa vào bình luận theo bất kỳ ý riêng nào. Tất cả các liên kết mạng sẽ ghi cuối bài để người học Phật khảo sát thêm.
Richmond, Virginia, 3-2 – Trưa thứ Hai, các trục đường quanh Quốc hội tiểu bang Virginia bỗng đông nghịt người, không phải vì một cuộc vận động chính trị, mà để tận mắt chứng kiến đoàn 19 nhà sư áo cà-sa màu cam lặng lẽ đi bộ qua trung tâm thành phố, đánh dấu ngày thứ 100 của hành trình “Walk for Peace” từ Texas hướng về Hoa Thịnh Đốn. Theo ước tính của văn phòng thị trưởng, khoảng mười ngàn người đứng kín hai bên đường, từ khu vực Quốc hội tiểu bang đến Tòa thị chính Richmond, bất chấp gió lạnh và những mảng băng còn đọng trên lề phố. Cảnh sát tạm phong tỏa một số giao lộ lớn, tháp tùng đoàn sư đi lên dốc Ninth Street. Thỉnh thoảng, vài cảnh sát viên bước ra trao tận tay các vị sư những bó hoa nhỏ, giữa tiếng người trên vỉa hè vang lên những lời chào giản dị: “we love you”, “thank you”. Cuộc đi bộ vì hòa bình dài chừng 2.300 dặm, dự trù kéo dài 120 ngày, khởi hành từ vùng Fort Worth, Texas. Đến nay, đoàn đã băng qua tám tiểu bang và chỉ còn chưa đầy 200 dặm trước khi tới thủ đô.
Báo Independent hôm 3/2/2026 loan bản tin "‘Don Colossus’ — a 22-foot tall Golden statue of Trump — is set to rise where US will host world leaders for G20" (‘Don Colossus’ — bức tượng vàng cao 22 feet của Trump — dự kiến ​​sẽ được dựng lên tại nơi Mỹ sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh G20).
Một bát, ba y ngàn dặm xa (*) / Lạnh cắt tiết đông rảo muôn nhà / Chạm đất chân đau niềm nhân thế / Chạnh lòng du tử mở đường qua
Các nhà sư đi bộ vì hòa bình gởi đến mọi người trên đất Mỹ thông điệp từ bi, cảm thông, bao dung, hòa bình. Những bước chân hòa bình hiện thực hóa thông điệp của đức Phật từ 26 thế kỷ trước. Những bước chân hòa bình chính là thân giáo, noi theo con đường đức Phật đã khai phá và đã đi trong quá khứ.
Tuyên bố của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam và Người Bảo vệ Nhân quyền ngày 3 tháng 2 năm 2026 về việc Hà Nội đàn áp người bảo vệ nhân quyền và nhà báo ở hải ngoại Ngày 30 tháng 1 năm 2026, Công an tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định khởi tố Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng với tội danh “khủng bố” theo Điều 299 Bộ luật Hình sự Việt Nam. Chính quyền cáo buộc ông “chỉ đạo, xúi giục và hỗ trợ” Y Quynh Bdap hướng dẫn một số cá nhân trong nước thực hiện các hành vi khủng bố và giết người liên quan đến các vụ tấn công ngày 11 tháng 6 năm 2023 tạitỉnh Đắk Lắk.
Làm thế nào để cứu được nền dân chủ ở Hoa Kỳ, trong khi Trump tàn bạo chà đạp Hiến Pháp? Làm thế nào quyền dân và quyền người của công dân Hoa Kỳ được tôn trọng trong khi Trump chà đạp mọi quy ước văn minh Hoa Kỳ từng nêu lên để làm lý tưởng? Nhà nghiên cứu William S. Becker viết bài tựa đề "Forget Project 2025 — Trump is following King George’s playbook" (Hãy quên Dự án 2025 đi — Trump đang đi theo chiến lược của Vua George
• Hình Của Thị Trưởng New York Và Epstein Là Do AI Tạo Ra • Tài Liệu Nội Bộ Tiết Lộ Việt Nam Đang Chuẩn Bị Cho Cuộc Chiến Xâm Lược Của Mỹ • Hôm Nay Là Phép Thử Cho Lòng Trung Thành Của Cộng Hòa Dành Cho Trump • Kế Hoạch $45 Tỷ Mở Rộng Trại Giam Di Dân Của Trump Gặp Trở Ngại Từ Cộng Đồng Địa Phương • Làm Sao Kiện Khi Bị Đặc Vụ ICE Lạm Dụng Quyền Lực? • DOJ Gỡ Hàng Ngàn Hồ Sơ Epstein Khỏi Trang Web Vì Lộ Danh Tính Nạn Nhân • Vợ Chồng Clinton Đồng ý Điều Trần Vụ Epstein • Chánh Án Bỏ Lệnh Ngăn DHS Tiêu Hủy Bằng Chứng Vụ Bắn Ở Minneapolis • Trump Ngang Nhiên Đòi Harvard Trả $1 Tỷ Đô La Tiền Kiện Tụng • Cựu Xướng Ngôn Viên CNN Don Lemon Từng Đề Nghị Gặp Bộ Tư Pháp • Fulton County, Georgia Kiện FBI Và DHS Đã Thu Giữ Hàng Trăm Thùng Phiếu Bầu • Cảnh Sát Đột Kích Nhà Ở Pháp Của Elon Musk
Bản tin sau đây là của AP ngày 2/2/2026, cho biết chính phủ Hà Nội đã lên một kế hoạch phòng thủ vì tin rằng chính phủ Mỹ sẽ khởi động chiến tranh để chiếm Việt Nam. Bản tin AP của 2 phóng viên David Rising và Aniruddha có tựa đề "An internal document shows the Vietnamese military preparing for a possible American war"
Bạn biết rồi. Phụ nữ tại Hoa Kỳ thường đổi tên, khi lấy chồng. Và thường khi, nhiều giấy tờ chưa kịp đổi theo, hoặc sau khi ly dị, nhiều người giận chồng tới mức muốn đổi về tên cũ, hoặc thời gian sau sẽ đổi theo họ của chồng mới (bạn biết rồi, chuyện ly dị là bình thường ở Mỹ, có những người phụ nữ phản ứng rất nhanh nhẹn)... Chỉ vì sơ hở, họ có thể bị Cộng Hòa quăng bỏ lá phiếu, nếu không chứng minh đủ giấy tờ cho các tên họ như thế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.