Hôm nay,  

30 năm Việt Báo

05/09/202215:35:00(Xem: 7604)
Hinh tren
Hình 1. Tờ báo Việt Báo Kinh Tế Số 1 phát hành ngày 5 tháng 9, 1992.
2. Ban sáng lập Việt Báo và thân hữu trồng cây trước cửa tòa soạn Việt Báo
đầu tiên trên đường Moran, Westminster năm 1992. Từ trái: Đỗ Quý Toàn,
Nhã Ca, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, Kiều Chinh, Huỳnh Mai, Nguyễn Dũng Tiến, Tài Nguyễn.
 


Đang ở Thụy Điển, đang buông để tuổi già thanh thản, bình yên như cảnh mặt trời lặn trên biển chiều.  Con gái Hòa Bình và thân hữu báo tin: Đến ngày 5 tháng 9, Việt Báo tròn 30 tuổi. Ngày 5 tháng 9, năm 1992 khai sinh của tờ báo. Chúng tôi bàng hoàng nhớ. Toa tầu ký ức, những toa tầu xình xịch chở nặng đi cùng với thời gian. Nặng lắm. Nặng tình nghĩa.

Xin đừng hỏi một người “Đã mất ngày tháng” như tôi, phải nhớ rõ chi tiết, tháng nào, ngày nào. Chỉ nhớ có trước, có sau.

Trước: Từ Lê Đình Điểu, bạn chúng tôi, đã bỏ nhiều công sức, thời giờ để hướng dẫn đi tới các cánh cửa công quyền giúp chúng tôi có được giấy phép ra báo. Bạn Điểu của chúng tôi ít nói, chỉ cười cười. Cười mà được việc. Từ hai cháu thân yêu Nhung Hiển, chia phòng, dọn patio rộng phía sau nhà để làm một tòa soạn nhỏ. Từ sự hỗ trợ của anh Nguyên Sa, nhà báo Hồ văn Đồng, nhạc sĩ Phạm Duy, anh chị Hoàng Văn Đức, anh Trương Quốc Hoa, anh chị Mai Kim Ngọc, hai em Tài-Mai, sự giúp đỡ chân tình của luật Sư Chistine Nga Vũ Đình, khi chúng tôi gặp rối rắm và hoàn tất giấy tờ cho chúng tôi được ở lại, làm báo. Từ chị Kiều Chinh, hàng ngày lái xe bao dặm đường đem về cho chúng tôi những quảng cáo mới. Lê Giang Trần đến với chúng tôi vào thời điểm đó, người em thi sĩ phụ trách Layout, rất mã. Và không thể nào quên anh Trần Huy Bích, người bạn, người anh, lúc nào gặp khó khăn là có anh bên cạnh.

Người anh lớn, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, một hôm bỏ San Jose, với một túi xách nhẹ hều, bước vào nhà: “Anh xuống đây làm báo, ở luôn với bọn em. Anh chỉ cần một chỗ ngủ.”

Người già thì ngủ được bao nhiêu. Viết bài tối khuya, sáng sớm cùng với cháu Hòa Bình đi bỏ báo trên chiếc xe cà rịch cà tàng. Hai bác cháu có biết bao kỷ niệm vui, buồn về nghề báo.

Ngày nào, tháng nào, không nhớ. Địa chỉ được dời tới đường Moran, khu báo chí, chỉ là một phòng nhỏ cùng ké với em Phạm Đắc Hiện, là vua stock thời đó. Hiện vui vẻ nhường cho kê một chiếc bàn để giao thiệp, gặp gỡ bạn văn và độc giả. Lúc này, Phạm Minh đã dựng được nhiều thùng báo để bán, một tờ lấy ra, bỏ vào 25 xu, nhưng đồng xu 25 thì ít, mà những miếng nắp ken cà bằng phẳng giả bỏ vào để lấy báo thì nhiều vô kể.

Chặng đường giữa còn biết bao khó khăn, vẫn được sự giúp đỡ của bạn hữu, của các thân hữu quảng cáo. Tòa soạn báo được dọn sang một khu nhà bên, lớn hơn, cạnh văn phòng nhỏ của Phạm Đắc Hiện. Việt Báo từ một tuần một số, rồi lên một tuần ba số, rồi một tuần bảy số. Lúc này, tòa soạn có thêm Viên Linh, anh Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh trở về lại San José, trấn thủ một chi nhánh Việt Báo. Có thêm sự hợp tác của anh Nguyễn Ngọc Ngạn, nhà in, cùng với những người bạn trẻ mới, Tân, Thắng. Lúc tòa soạn rời đường Moran, xuống Sullivan, có mặt chị Quyên Trần, lo về trị sự. Về kỹ thuật có thêm Khanh Nguyễn, Huy Nguyễn, chị Loan Nguyễn. Về online, có thêm Phạm Luyến… những đêm làm báo khuya có Nguyễn Hoàng Đoan đem các hủ mắm cà thịt kho Khánh Ly tiếp tế, những tô phở của Phở Tàu Bay Lý Thái Tổ, bánh trung thu Kiên Giang, thức ăn và cây xanh từ vườn cây Mimosa Nguyễn Dũng Tiến, vô số cácmón ăn ân tình… Chặng đường giữa này, chúng tôi còn có thêm được tờ Việt Báo Houston do Sông Văn và Như Băng điều hành, tờ Việt Báo Seattle, do Phú Bùi phụ trách, tờ Việt Báo San Diego, do gia đình nhà báo Nguyễn Khắc Nhân phụ trách, chúng tôi có thêm bạn hữu các địa phương. Chúng tôi có sự cộng tác bài vở của các anh Như Phong Lê văn Tiến, anh Lê Văn, bác sĩ Đặng Đức Nghiêm, nhạc sĩ Cung Tiến, nhà trồng lan Ngô Bảo, chị Bích Đào... Đặc biệt anh Doãn Quốc Sỹ, đã gần 90 tuổi, cùng với cô gái út Doãn Hương vẫn hằng ngày viết, dịch truyện cổ tích thế giới cho trang thiếu nhi. Tường Chinh, cô giáo Lan Phương Phạm, cùng hai con BảoNgọc, Quốc Nam, Julie QTran đã ghé vai với cô Nhã Ca, cùng lo trang báo cho con nít, Trương Ngọc Bảo Xuân, Trương Ngọc Anh, Mina Minh Hà, Lê Minh Hải, anh Vi Anh, anh Vũ Linh… và các bạn lo trang báo chuyên mục hàng tuần, rồi Thảo Trương, Tiffany Đoàn cùng Hằng Nguyễn lo trong lo ngoài ... Kể thì nhiều lắm, nhưng quên cũng nhiều, xin đừng giận một bà già trên 80 tuổi đã quên nhiều hơn nhớ.


Không thể quên những thân tình của các vị dành cho Việt Báo: Đức ông Trần văn Hoài, Hòa thượng Geshe la Tsultim Gyeltsen, H.E Zong Rinpoche la, các chư tăng và phái đoàn Tây Tạng từ Ấn Độ, Hòa thượng Thích Nhất Hạnh, Hòa thượng Thích Mãn Giác, Hòa thượng Thích Nhật Thiện, Hòa thượng Thích Tâm Châu, Hòa thượng Thích Như Điển, hòa thượng Thích Trí Chơn, giáo sư Tenzin Dorjee thường ghé thăm, cầu nguyện.

Sau: là tưởng nhớ những người anh đã ra đi: Anh Hồ Văn Đồng, anh Nguyên Sa, anh Nguyễn Sỹ Tế, anh Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, Phí Ích Bành.

Và rồi, tiếp tục: nhiều thân hữu đến, rồi đi như Nguyễn Ngọc Minh, Ngân Nguyễn, Nguyễn Hiền phóng viên, Phụng Linh, Nguyễn Chí Khả, Phí Ích Bành, biên tập, anh Nguyễn Hữu Hiền, bảo trợ… dù ở hay đi, vẫn luôn là thân hữu, khi cần, vẫn đến với nhau. Nhà văn Thảo Trường, khi sang tới Mỹ, không rời bạn hữu cùng tờ báo. Không thể thiếu Nguyễn Xuân Nghĩa, báo ngày, báo Xuân, bất kể ngày đêm, mặc áo giáp chủ biên báo xuân Việt Báo chăm sóc tờ báo xuân trong nhiều năm, với các bạn góp bài văn nghệ và thơ xuân hàng năm như Du Tử Lê, Nguyễn Quốc Thái, Nguyễn Lương Vỵ, Quỳnh Giao... Bà Trùng Quang với giải thưởng Trùng Quang của Viết Về Nước Mỹ. “Giải Thưởng Viết Về Nước Mỹ” hằng năm, những tác giả đoạt giải, những người viết, đã gắn bó với giải thưởng, với tòa soạn. Nhóm thân hữu Việt Bút, đã luôn luôn chia xẻ ngọt bùi, góp sức, họp mặt mỗi lần phát giải. Nhóm NTM, đầu tàu là Thân Nguyễn và Bích Liên, luôn sát cánh và hỗ trợ Việt Báo trong các chương trình. Một người mà chúng tôi rất biết ơn, anh TP, ở San Diego, không bao giờ muốn được nhắc, đã âm thầm giúp đỡ giải thưởng VVNM hằng năm. Luật sư Nguyễn Hoàng Dũng và Thụy Trinh, là MC trường kỳ trong các buổi phát giải thường niên, anh Nguyễn Hoàng Linh vẫn hàng năm với Xe Đò Hoàng đưa các tác giả từ bắc xuống nam... Ngoài các chủ khảo kỳ cựu như anh Giao Chỉ Nguyễn Văn Lộc, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, Nguyễn Xuân Nghĩa, Bồ Đại Kỳ, một số đoạt giải trong “VVNM” đã trở thành giám khảo như Trương Ngọc Bảo Xuân (rồi lại vác thêm trách nhiệm chánh chủ khảo), Trần Nguyên Đán, Nguyễn Viết Tân, Phạm Hoàng Chương (đã mất), Bồ Tùng Ma (đã mất), Lê Tường Vi, Khôi An, gần đây nhất là Anne Khánh Vân….

Thật tệ, đầu óc tôi. Phan Tấn Hải đến với chúng tôi năm nào, không nhớ. Nhưng với tôi thì lâu lắm, như  từ đầu, như mãi mãi về sau.  Rồi Huỳnh  Kim Quang, Trịnh Y Thư, Thanh Huy, Hưng Doãn, thi sĩ Ngu Yên, Hằng Nguyễn. Còn phải nhớ Trúc Hồ của STBN, lại cho dọn về chung trụ sở của mình, để trở thành anh chị em một nhà. Và điều đáng trân quí biết bao, khi chúng tôi đã mệt, đã nghỉ, tất cả vẫn còn cùng với Hòa Bình giữ tờ Việt Báo, cho đến hôm nay, cùng nhau kỷ niệm Việt Báo 30 năm.

30 năm, biết bao vui buồn. Chúng ta đã xem nhau như anh chị em, như cùng một gia đình. Con tàu vẫn chạy, trẻ hơn, mạnh mẽ hơn. Nặng thêm tình nghĩa.

 

Xin cám ơn tất cả, anh chị em trong gia đình Việt Báo, các thân hữu, các thân chủ quảng cáo, các mạnh thường quân cùng với lời chúc mừng gửi tới tương lai.

Nhã Ca

Chủ Nhiệm Sáng Lập

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cảnh Sát tại thành phố High Point, North Carolina, đã xác nhận người đàn ông bị bắn chết trong lúc đang ngồi thiền tại một ngôi chùa Phật Giáo vào cuối tuần qua, theo thông cáo báo chí của Ty Cảnh Sát High Point cho biết, theo bản tin của Đài Fox8 được phổ biến trên trang mạng của đài này hôm 21 tháng 7 năm 2020. Cảnh sát đã được gọi tới Chùa An Lạc ở khúc đường có số nhà 600 trên đường Scientific Street trước 7 giờ 45 phút tối Thứ Bảy, 18 tháng 7 năm 2020. Khi cảnh sát tới, đội cấp cứu đang điều trị cho Thầy có thế danh Tam Dinh Trần là vị Thầy ở trong Chùa An Lạc. Một vị Thầy khác, thế danh Vu Ta, đã gọi 911 khi vị này phát hiện Thầy Trần quỳ ở bàn thờ trong tư thế cầu nguyện với máu chảy ra mũi.
TT Trump đã viết Twitter có hình ông đeo khẩu trang và gián tiếp gọi đó là hành động “yêu nước” hôm Thứ Hai, 20 tháng 7 – ngược lại với sự miễn cưỡng đeo khẩu trang trước đây của ông nơi công cộng, theo bản tin CNN cho biết. “Chúng ta là Thống Nhất trong nỗ lực đánh bại vi khuẩn TQ, và nhiều người nói rằng nó là Yêu nước để đeo khẩu trang khi bạn không thể giữ khoảng cách xã hội,” ông Trump viết Twitter như thế hôm Thứ Hai – gần 3 tháng sau khi Cơ Quan CDC đề nghị đeo khẩu trang nơi công cộng. Trong khi đó, nhiều nhà lập pháp Cộng Hòa chủ chốt đang chống lại đề xuất của Bạch Ốc để không tài trợ cho việc thử nghiệm Covid-19 và việc theo dõi gói kích cầu kế tiếp.
Người lãnh đạo những nhà Dân Chủ Hoa Kỳ hôm Thứ Hai, 20 tháng 7 năm 2020 nói rằng Donald Trump có thể không thích kết quả của cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 3 tháng 11 nhưng nhắc nhở vị tổng thống Cộng Hòa rằng ông sẽ phải rời khỏi Bạch Ốc nếu ông thất cử, theo bản tin của Reuters cho biết. “Có một tiến trình. Nó không có gì để làm nếu người chiếm giữ nào đó của Bạch Ốc không cảm thấy thích dời ra và phải bị ‘hun khói ’ ra khỏi đó bởi vì tổng thống là tổng thống,” theo Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi cho biết trong cuộc phỏng vấn với MSNBC.
Chưa đầy 1 tuần nữa, $600/tuần tiền cho thêm của liên bang đối với những người Mỹ thất nghiệp sẽ chấm dứt đối với khoảng 25 triệu người lao động – một sự sút giảm mức thu nhập rất lớn mà có thể tạo nguy hiểm khả năng trả tiền nhà và những hóa đơn khác của họ, theo bản tin CBS News cho biết hôm 20 tháng 7 năm 2020. Sự sút giảm mạnh như thế trong thu nhập có thể là “tai họa” đối với nhiều gia đình là những người lệ thuộc vào tiền trợ cấp thêm để sống còn trong thời đại dịch, theo Michele Evermore, nhà phân tích kỳ cựu tại National Employment Law Project, cho biết. Thực tế, những người thất nghiệp sẽ bị buộc phải kiếm đủ tiền trợ cấp thất nghiệp thường kỳ của tiểu bang, mà thường thay thế chưa tới một nửa tiền lương của công nhân.
Một luật sư đã được tìm thấy chết hôm Thứ Hai, 20 tháng 7 năm 2020 là nghi can trong vụ nổ súng tại nhà của Chánh Án Địa Hạt Hoa Kỳ Esther Salas, theo Văn Phòng Công Tố Hoa Kỳ tại New Jersey cho biết vào trưa xế Thứ Hai, theo bản tin của CNN tường trình. Con của Chánh Án Salas bị giết chết và chồng của bà bị thương trong vụ tấn công hôm Chủ Nhật tại nhà của họ ở North Brunswick, New Jersey.
Ứng cử viên Thủ tướng Đức thông thường là những chính trị gia tên tuổi: Các đảng phái đều có quyền nhưng có thể nói hầu hết từ các đảng lớn và nổi tiếng như CDU, CSU, SPD hoặc FDP (nếu có), … và thường là chủ tịch đảng. Đức là quốc gia đa đảng, chuyện một đảng chiếm đa số tuyệt đối hơn 50% như xưa không còn nữa. Người dân thấy những "bất lợi" nếu tất cả quyền hành nằm trong tay một đảng duy nhất nên từ hàng chục năm qua, chính phủ ở Đức trên bình diện liên bang được thành lập với một liên minh gồm hai, ba đảng, ví dụ CDU/CSU+FDP hay CDU/CSU+FDP hoặc SPD+Xanh (1998 đến 2005).
Chiến dịch ‘Bỏ Phiếu Có cho Đề Xuất 16’ vừa công bố đội ngũ lãnh đạo mang tính lịch sử, có các nhà chiến lược và những người ủng hộ cho quyền công dân nổi tiếng, bao gồm một đồng chủ tịch chiến dịch và quản lý chiến dịch người Mỹ gốc châu Á. Đồng chủ tịch của chiến dịch là Vincent Pan, Đồng Tổng Giám Đốc của Tổ Chức Người Trung Hoa Ủng Hộ Chính Sách Đặc Cách. Ông Pan là một nhà lãnh đạo trong vấn đề công lý chủng tộc với kinh nghiệm phát triển phương thức chữa trị HIV/AIDS với Quỹ William Jefferson Clinton, ủng hộ cho sự công bằng trong vấn đề tiếp cận ngôn ngữ, quyền người nhập cư, và chính sách đặc cách.
41 năm trước vào ngày 20-7-1979, tại thủ đô Geneva, Thụy Sĩ, 65 quốc gia họp bàn cứu vớt thuyền nhân Việt Nam đang lênh đênh biển cả và khốn khó các trại tị nạn Đông Nam Á. Kết quả từ hội nghị quốc tế này là có hơn 1 triệu người Tị Nạn Cộng Sản Việt Nam được định cư khắp thế giới.Từ lớp người đông đảo này, họ bảo lãnh thân nhân từ quê nhà sang, sinh con đẻ cái và sau mấy chục năm tạo nên Cộng đồng Việt Nam Hải Ngoại lớn mạnh.
Đa số trong chúng ta thuộc thế hệ baby-boomer tuổi đều tròm trèm trên dưới 70, và chắc chắc đa số là đã lên chức ông bà ngoại hay ông bà nội từ lâu rồi. Nay thì đến tuổi nghỉ hưu, lãnh tiền già sống tà tà, rảnh rỗi đi ra đi vào, vui hưởng tuổi già và chờ ngày...ra đi về lại với cát bụi.
Nhà báo Lê Thiệp qua đời năm 2013 thọ 69 tuổi vì bệnh ung thư nhưng không mất. Anh có một cuốn sách viết dang dở "Ung Thư Ơi, Chào Mi”; nhung sự nghiệp báo chí của anh không dang dở vì anh đã để lại cuốn Lững Thững GIữa Đời.
Tại Iran, tổng thống Iran Hassan Rouhani hôm Thứ Bảy cho biết rằng khoảng 25 triệu người Iran có thể bị truyền nhiễm vi khuẩn corona, khi chính quyền tái ban hành các hạn chế tại thủ đô và những nơi khác. Con số này, từ một báo cáo mà Rouhani trích dẫn trong bài phát biểu trên truyền hình, tương xứng với gần 30% dân số 85 triệu người Iran.
Nhiều chủ tịch ủy ban tại Hạ Viện do Dân Chủ kiểm soát đã kêu gọi một cuộc điều tra tức thì vào các hành động mà các viên chức liên bang tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn và thành phố Portland thuộc tiểu bang Oregon đã phản ứng với các cuộc biểu tình do cái chết của George Floyd và sự bạo hành của cảnh sát, theo bản tin CNN hôm Chủ Nhật, 19 tháng 7 cho biết.
Chính quyền tại miền trung Trung Quốc đã cho nổ một con đập hôm Chủ Nhật để xả nước đang tăng cao phía sau nó giữa cơn lũ lụt lan rộng khắp đất nước đã lấy đi vài chục mạng người, theo AP cho biết hôm Chủ Nhật, 19 tháng 7 năm 2020.
Thế rồi ngày quốc khánh cũng trôi qua, có điều năm nay lặng lẽ và buồn quá, suốt mấy trăm năm lập quốc, chưa bao giờ lễ quốc khánh lặng lẽ và vắng vẻ như thế. Cơn dịch Coronavirus và phong trào BLM đã làm cho ngày vui lập quốc lâm vào khủng hoảng, chia rẽ và đầy bạo loạn.
Là một học sinh từng say mê môn sử, tôi không thể tưởng tượng được, có một ngày môn học đó bị khai tử!


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.