Hôm nay,  

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu & Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

25/11/202321:05:00(Xem: 12328)

 

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu

Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

 

Phan Tấn Hải

 

 
blankTừ phải: GS Trần Huy Bích, GS Nguyễn Văn Sâm, và nhà văn Trần Ngọc Ánh (phu nhân của GS Sâm).
    

Giáo sư Nguyễn Văn Sâm vừa ấn hành một tác phẩm có nhan đề sách rất dài: “Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký.” Cuốn sách này là tuyển tập 2 vở tuồng được viết trong tinh thần Công Giáo của vùng đất Nam Bộ của thời kỳ cuối thế ký thứ 19 và đầu thế kỷ 20. Đây là ấn bản 2023 do GS Nguyễn  Văn Sâm giới thiệu và chú giải.

 

Chúng ta nói rằng tuyển tập tác phẩm trên là viết trong tinh thần đạo Công Giáo, thực ra vẫn có dị biệt giữa 2 vở tuồng trên. Mỗi vở tuồng vẫn có một giá trị riêng biệt. Một phần, mục đích của Linh mục Hồ Ngọc Cẩn khi soạn ra vở Tuồng Bảy Mối Tội Đầu là khác với ý định văn học của Trương Minh Ký khi soạn vở Tuồng Joseph. Ngay nơi dòng đầu tiên trong phần Tiểu Dẫn của Tuồng Bảy Mối Tội Đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn đã nêu ngay ra thẩm quyền siêu nhiên: “Hẳn như Lời Kinh Thánh dạy, vì ma quỉ ghen ghét, nên sự chết đã vào thế gian: nó đã hỏng mất thiên đàng, nó lại muốn cho loài người đồng sa hỏa ngục.” (trang 51) Do vậy, khi nói là tuồng, nghĩa là một sản phẩm nghệ thuật sân khấu để giải trí, những dòng chữ viết của LM Hồ Ngọc Cẩn có ý tuyên thuyết giáo lý Cơ Đốc hẳn hoi.

 

Phía nhà văn Trương Minh Ký lại khác. Vở Tuồng Joseph của họ Trương chỉ là “lấy sự tích đạo” chứ không phải “tuồng đạo.” Giáo sư Nguyễn Văn Sâm giải thích nơi trang 6 về Trương Minh Ký khi viết Tuồng Joseph: “Lấy tích từ sách truyện nầy kia hay từ đạo Phật, đạo Chúa, đạo Nho là chuyện bình thường. Cũng như ta nói Hàn Mặc Tử là tác giả chịu ảnh hưởng từ đạo Thiên Chúa chứ không nói đó là nhà văn Công Giáo…”

  blank              GS Nguyễn Văn Sâm ký tên lên sách.

Chúng ta có thể thấy văn phong dị biệt giữa Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký. Khởi đầu Tuồng Joseph của Trương Minh Ký là những lời nói thơ mộng của Joseph, nơi trang 8:

 

Phong điền võ thuận

Quốc thới dân an.

Trong vẻo nước sông vàng,

Lặng trang trời biển đỏ.

Joseph là tên mỗ,

Quê quán ở Chanaan.

Như tôi: Thung dung rèn tới bực tài năng,

Kềm thúc luyện theo đàng nhơn đức,

Thỉ chung một mực

Trung hiếu hai đàng.

Hà! Nghĩ cha già mừng được còn an.

Nhớ mẹ yếu thảm thương sớm mất.

Chừ cũng đà khuya rồi phải vào ma nghỉ…(hết trích)

 

Đọc những dòng thơ tự sự đầu vở tuồng, chúng ta không thấy chất đạo Công Giáo, trong khi nếu nói về hình ảnh thì duy có chữ “Chanaan” là một vùng đất Trung Đông, có tên trong Kinh Thánh. Nhưng nghĩ kỹ, chỉ qua những lời nói mở đầu này, có thể suy đoán là tác giả viết trong bầu không khí Nho giáo, khi nghĩ tới nhờ ơn đức của vua nên mới có “phong điền võ thuận, quốc thới dân an.”

 blank                        Bìa sách.

Trong khi đó, ngay trang đầu của Tuổng Bảy Mối Tội Đầu, linh mục Hồ Ngọc Cẩn đưa ngay văn phong nhà thờ Ky tô vào từ dòng đầu, với nhân vật nói mở đầu cho tuồng là Thiên Thần:

 

Bạch: Trung thần hưởng phước tại thiên đình

Ngụy quỉ lưu giam chốn địa hình

Lương thiện hà giao nhơn bất nghĩa,

Thanh liêm khỉ mộ chúng khuy tình.

Nói: Hỉ hoan nơi cõi thọ

Nhàn lạc chống quang vinh.

Hằng chầu chực Chúa chí linh.

Cùng giữ gìn người dương thế

Tính linh thiêng phụng quyền Thượng đế…(hết trích)

 

Nghĩa là, ngay dòng đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn nói tới thiên đình (cõi trời), nói tới địa ngục (có quỉ, có lưu giam chốn địa hình), lại nói rằng “chầu chực Chúa chí linh” và rồi “phụng quyền Thượng đế.” Đó là những khái niệm của thiện thắng ác, của những người Ky tô hữu phụng quyền Thượng đế. Như thế, hoàn toàn mất hẳn tính nhà Nho trong những lời nói đầu vào tuồng, mà chỉ là văn phong Kinh Thánh Cơ Đốc.

 

Tuyển tập được Giáo sư Nguyễn Văn Sâm phát hành từ tuần qua trong vòng các thân hữu, và trong giới học giả thân quen. Trong đó, Giáo sư Trần Huy Bích đã theo sát để hỗ trợ, vì GS Nguyễn Văn Sâm vừa rời bệnh viện sau một kỳ nằm bệnh viện nhiều tuần lễ.

 

Hai vở tuồng trong tuyển tập có nhiều giá trị về văn học sử đối với những người nghiên cứu về thời kỳ đầu của văn học Công Giáo Nam Bộ, và đồng thời cũng có giá trị đặc biệt với những người nghiên cứu về tiến trình sơ kỳ của công cuộc hình thành chữ quốc ngữ tại Việt Nam.

 

Các độc giả quan tâm, có thể liên lạc với tác giả qua:

GS Nguyễn Văn Sâm – Email: [email protected]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước888889890891892893894Trang sauTrang cuối

Bộ Trưởng Y Tế Tây Ban Nha xác nhận hôm Thứ Bảy, 18 tháng 4 rằng hơn 20,000 người đã thiệt mạng từ dịch vi khuẩn corona trên toàn quốc, theo tin CNN cho biết. Chỉ Hoa Kỳ và Ý đã báo cáo có số người chết vì COVID-19 nhiều hơn Tây Ban Nha. Viên chức của Tây Ban Nha nói rằng số người chết đã lên tới 20,043, tăng 565 người từ con số ghi nhận hôm Thứ Sáu.

California báo cáo 87 người mới thiệt mạng vì bị lây lan vi khuẩn corona, một trong những ngày có số tử vong cao nhất từ trước tới nay, khi thống đốc nói rằng tiểu bang có thể vẫn chưa tới gần việc nới lỏng các biện pháp eđ63 ngăn chận sự lây lan. Tổng số tử vong là 1,072, theo ông Newsom cho biết trong cuộc họp báo hàng ngày. Số trường hợp đã tăng 5.3%, trong khi các bệnh nhân trong phòng chăm sóc đặc biệt đã giảm ở mức “trung bình” 0,1%, theo ông thống đốc cho biết.

Công chúng Hoa Kỳ bắt đầu nhận được một số tiền mặt do sở thuế IRS (Internal Revenue Service) gửi tới. IRS gọi món tiền đó là ‘economic impact payment’ có nghĩa là món tiền trả lại cho công chúng vì khó khăn kinh tế. Chính quyền gọi đó là ‘recovery rebate’ có nghĩa là số tiền hoàn trả để phục hồi kinh tế. Báo chí và công chúng thường gọi là ‘stimulus check’ có nghĩa là ngân phiếu kich hoạt kinh tế. Số tiền này chỉ cấp có một lần và không bị đóng thuế, có nghĩa là khi khai thuế cho năm 2020, số tiền này không phải cộng vào lợi tức cá nhân. Tuy nhiên, đây không phải là tiền chùa. Nó sẽ làm tăng thiếu hụt ngân sách và nợ quốc gia. Tiêu bây giờ, trả nợ sau này.

Hòa Thượng Thích Nguyên Lý, Tổng Thủ Quỹ Viện Hóa Đạo GHPGVNTN, cũng là Trú Trì Chùa Từ Hiếu, Quận 8 Thành Phố Sài Gòn, nơi Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ đã về tịnh dưỡng từ cuối năm 2018 và đã viên tịch vào ngày 22 tháng 2 năm 2020, đã công bố 2 văn kiện quan trọng của Viện Tăng Thống GHPGVNTN, gồm: - Giáo Chỉ Số 19 do Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ Đệ Ngũ Tăng Thống GHPGVNTN ký ngày 12 tháng 5 năm 2019 cung thỉnh Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ đăng lâm pháp tịch trong cương vị thành viên hàng Trưởng Lão Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương Viện Tăng Thống GHPGVNTN; và - Quyết Định Ủy Thác Quyền Điều Hành Viện Tăng Thống GHPGVNTN cho Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, do Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Quảng Độ Đệ Ngũ Tăng Thống GHPGVNTN ký ngày 24 tháng 5 năm 2019.

Nhìn chung, kinh tế đình đốn, không tăng trường, giảm tiêu thụ, không có đầu tư mới và uy tín tiêu tan. Các doanh nghiệp đang giảm hoạt động trung bình 80%. Mức sản xuất trong ngành công nghiệp ô tô là giảm hơn 30 %. Sự phục hồi phụ thuộc vào hai yếu tố: biện pháp hỗ trợ để kích hoạt của chính phủ và tốc độ phục hồi chung trong toàn cầu. Năm 2019 mức tăng trưởng chung của Trung Quốc là 6,1%. Trước tình hình hiện nay, giới kinh tế tiên đoán mức tăng trưởng cho năm 2020 từ 1 – 3% là thực tế khách quan hơn.

Ngày 15/04/2020 , chỉ hai tuần sau khi cột mốc một triệu ca nhiễm trùng được ghi nhận, số lượng các trường hợp COVID-19 được báo cáo trên toàn thế giới đã vượt quá hai triệu, theo dữ liệu được tổng hợp bởi các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Johns Hopkins tại Baltimore, Maryland/USA.

Kể từ khi Covid-19 bùng phát đến nay ngót ngét trên dưới 4 tháng, con người phải thay đổi cách sống thường ngày. Mỗi ngày, sáng ra đi làm, chiều về nhà đều đặn như vậy không ngớt. Trước đây, có lần ta ước gì được có thêm thời gian một ngày hai ngày trong tuần để nghỉ ngơi ở nhà với gia đình, hoặc chơi với con cái, hay là để tịnh dưỡng tâm hồn…Nhiều khi lại ước gì mình nghỉ làm ở nhà mà có người lo cho mình, chứ đang làm mà nghỉ thì ai lo tiệm, ai lo trông coi nhân viên, việc đó mình mà nghỉ đi thì người khác không làm được, xin chủ nghỉ thì sợ không cho, tự động nghỉ thì sợ mất việc, nếu là chủ mà đóng cửa nghỉ thì công việc không xong…

Các bãi biển và công viên tại thành phố Jacksonville thuộc tiểu bang Florida đã mở cửa hôm chiều Thứ Sáu, 17 tháng 4 khi ngày càng có nhiều tiểu bang xem xét việc nới lỏng các hạn chế đặt ra để chống lại đại dịch vi khuẩn corona, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Sáu. Đám đông tại Bãi Biển Jacksonville đã reo hò khi các vật cản đã được lấy đi khỏi bãi biển, theo Đài WJXT của CNN cho biết. Các bãi biển sẽ mở cửa từ 6 giờ tới 11 giờ sang và từ 5 giờ tới 8 giờ tối mỗi ngày với một số hạn chế, theo trang mạng của thành phố Jacksonville cho biết. Các hoạt động giải trí như chạy, đạp xe đạp, đi bộ và bơi lội sẽ bị cấm trong thời gian mở cửa lại này, theo trang mạng nói trên cho biết.

Khoảng 80 triệu người được gửi tiền trợ cấp kinh tế trong tuần này – nhưng nếu bạn không nằm trong số đó, thì điều đó không có nghĩa là bạn sẽ không nhận được tiền, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Sáu. Bạn là một trong 60 triệu người đang chờ đợi. Khoảng 90% người Mỹ có đủ điều kiện để nhận tiền trợ giúp, mà loại bỏ những người có lương cao, theo phỏng đoán từ Trung Tâm Chính Sách Thuế cho biết.

Hôm nay, 17 tháng 4-2020, sau khi phân tích những dữ liệu do Coronavirus Resource Center tại Đại học Johns Hopkins cung cấp, nhật báo Wall Street Journal phát hiện rằng trong 24 tiếng đồng hồ từ 8 giờ tối ngày Thứ Tư 15/4 tới 8 giờ tối ngày Thứ Năm 16/4, số người Mỹ bị virus Vũ Hán hạ sát là 4,591 người. Con số ấy gần gấp đôi số người bị thiệt mạng hôm trước, 2569. Tuy nhiên, số trường hợp lây nhiễm mới, 31,451, cũng rất gần số lây nhiễm mới hôm trước.

Hôm Thứ Sáu, 17 tháng 4, đại công ty bán lẻ Walmart tuyên bố họ sẽ thuê thêm 50,000 công nhân làm việc tại các tiệm, câu lạc bộ và trung tâm phân phối để đáp ứng nhu cầu gia tang đối với hàng hoá và nhu yếu phẩm gia đình từ khách hàng mua dự trữ trong thời gian đại dịch vi khuẩn corona. Công ty bán lẻ này nói họ đã tới mục tiêu thuê 150,000 công nhân sớm hơn 6 tuần lễ trước hạn kỳ, nhận trung bình 5,000 người mỗi ngày vào lúc hàng triệu người Mỹ mất việc làm vì các lệnh “phải ở trong nhà” bất ngờ từ các chính quyền tiểu bang và địa phương.

45 năm, từ làn sóng người Việt tị nạn đến Mỹ đầu tiên vào năm 1975, đến nay cộng đồng gốc Việt tại Mỹ được xem đã khá ổn định với nhiều thành công cá nhân và trong mỗi gia đình. Trải qua nhiều đời tổng thống, bất luận đảng phái nào, người gốc Việt đã từng bước hội nhập rồi thăng tiến trên đất nước thứ hai của mình. Đọc lại câu chuyện lịch sử để thấy không phải một sớm một chiều hay chỉ riêng với một đời tổng thống nào mới giúp họ tạo dựng nên cuộc sống hiện nay mà đó là cả quá trình trong suốt gần nửa thế kỷ qua.

SACRAMENTO - CA, Chủ tịch Thượng viện lâm thời Toni G.Atkins công bố thành lập một ủy ban đặc biệt về ứng phó khẩn cấp trước đại dịch COVID-19 trên toàn tiểu bang California. Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg là một trong các thành viên của Ủy ban quan trọng này.

Theo nhật báo USA Today số ra ngày April 5, 2020, Bác sĩ Jerome Adams, US Surgeon General (Tổng Y sĩ?) của Hoa Kỳ, từng so sánh sự tàn phá của trận đại dịch trên khắp nước Mỹ hiện nay như việc Pearl Harbor bị tấn công năm 1941, như việc Pentagon (Ngũ Giác Đài) và World Trade Center tại New York cùng bị tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001: “This is going to be the hardest and the saddest week of most Americans’ lives … This is going to be our Pearl Harbor moment, our 9/11 moment, only it’s not going to be localized. It’s going to be happening all over the country.”
Trang đầuTrang trước888889890891892893894Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.