Hôm nay,  

Ai có thể làm chói sáng cõi này? / Who can illuminate this world?

01/03/202520:47:00(Xem: 9241)
blank
 
Ai có thể làm chói sáng cõi này?
   
Nguyên Giác

   
Khi chúng ta đọc Kinh Phật, thường gặp những hình ảnh nói về sự chói sáng. Có Kinh nói rằng, nguồn của ánh sáng là Đức Phật, sáng hơn cả mặt trời và mặt trăng. Đó là Kinh SN 1.26 Sutta. Trong khi đó, Kinh AN 1.41-50 Sutta nói rằng nguồn của ánh sáng là tâm vốn có sẵn tánh sáng chói, nhưng bị bụi cấu uế bám vào, và tâm này sẽ chói sáng sau khi gột rửa bụi.
   
Trong một hình ảnh khác, chúng ta đọc thấy Kinh AN 4.7 Sutta ghi rằng, ngay cả người nam cữ sĩ và nữ cư sĩ, giữ năm giới và hành trì Chánh pháp là cũng đủ để hiển lộ ánh sáng trong tứ chúng. Nghĩa là, chưa phải là bậc giải thoát, chúng ta cũng có thể làm chói sáng những nơi chúng ta bước vào. Thực vậy, rất nhiều Kinh ghi rằng, một vị cõi thiên khi hiện ra đều làm chói sáng một góc rừng. Chúng ta đều biết rằng, các vị thiên chủ yếu là có phước đức, nhưng chưa hẳn là họ có đủ trí tuệ giải thoát.
   
Có một kinh rất đặc biệt nói về ánh sáng: Kinh MN 32 Sutta ghi câu hỏi của ngài Sāriputta rằng hạng Tỷ-kheo nào có thể làm chói sáng khu rừng Gosinga. Điều lý thú là, có nhiều câu trả lời.
   
. Ngài Ananda trả lời rằng nhà sư học nhiều sẽ có thể làm chói sáng  khu rừng Gosinga.
. Ngài Revata trả lời rằng nhà sư ưa nơi u tịch, thiền định thường trực trong chỉ và quán sẽ có thể làm chói sáng  khu rừng Gosinga.
. Ngài Anuruddha nói rằng nhà sư nào đắc thiên nhãn thần thông sẽ có thể làm chói sáng khu rừng Gosinga.
. Ngài Kassapa nói rằng vị sư nào sống hạnh đầu đà, giới hạnh viên mãn, sẽ có thể làm chói sáng  khu rừng Gosinga. Điều chú ý: hạnh đầu đà mà Ngài Kassapa nói nơi đây là ẩn cư trong núi rừng, không nói về du hành đường xa.
. Ngài Moggallāna nói rằng các vị sư giỏi về luận thuyết, xuất sắc tranh biện, nắm vững các pháp A Tỳ Đàm, sẽ có thể làm chói sáng  khu rừng Gosinga.
. Ngài Sāriputta nói rằng nhà sư nào điều phục được tâm dễ dàng trong sáng, trưa, chiều, tối là sẽ có thể làm chói sáng  khu rừng Gosinga.
   
Như thế là sáu câu trả lời từ sáu vị tăng nổi bật của Thế Tôn. Quý ngài thắc mắc, nên tới kể lại cho Đức Phật. Câu trả lời của Đức Phật đơn giản rằng, cả sáu câu trả lời đều đúng, rằng sáu khuynh hướng tu hánh tinh tấn như thế đều có thể làm chói sáng khu rừng Gosinga. Rồi Đức Phật cho câu trả lời thứ bảy, rằng bất kỳ vị sư nào tinh tấn thiền định đều có thể làm chói sáng  khu rừng Gosinga.
   
Nơi đây, chúng ta sẽ tuần tự nói về các Kinh vừa dẫn. Tất cả phần tiếng Việt là từ bản dịch của Thầy Minh Châu.
   
Trong Kinh SN 1.26 Sutta, Đức Phật nói rằng ngài là nguồn sáng tối thắng, sáng hôn mặt trời, mặt trăng, lửa cháy. Kinh SN 1.26 Sutta ghi như sau:
   
Bốn vật chiếu sáng đời,
Thứ năm, đây không có.
Ngày, mặt trời sáng chói,
Đêm, mặt trăng tỏ rạng,
Lửa cháy đỏ đêm ngày,
Chói sáng khắp mọi nơi.
Chánh giác sáng tối thắng,
Sáng này, sáng vô thượng.
   
Trong Kinh AN 1.41-50 Sutta, Đức Phật nói về tâm sáng chói khi gột sạch cấu uế. Kinh AN 1.41-50 Sutta ghi như sau.
   
"Tâm này, này các Tỷ-kheo, là sáng chói, nhưng bị ô nhiễm bởi các cấu uế từ ngoài vào.
Tâm này, này các Tỷ-kheo, là sáng chói và tâm này được gột sạch các cấu uế từ ngoài vào."
   
Trong khi đó, Kinh AN 4.7 Sutta ghi lời Đức Phật dạy rằng bất kỳ vị sư, vị ni, vị nam cư sĩ, và vị nữ cư sĩ nào cũng có thể làm chói sáng được. Kinh AN 4.7 Sutta ghi như sau:
   
"Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng tăng chúng. Thế nào là bốn?
Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng tăng chúng. Tỷ-kheo-ni, này các Tỷ-kheo, … nam cư sĩ, này các Tỷ-kheo, … , nữ cư sĩ, này các Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng tăng chúng."
   
Trong khi đó, trong Kinh MN 32 Sutta Tôn giả Sāriputta nêu câu hỏi: Hạng Tỷ-kheo nào có thể làm chói sáng khu rừng Gosinga?
   
Ngài Ananda đáp: "Ở đây, này Hiền giả Sāriputta, Tỷ-kheo nghe nhiều, gìn giữ điều đã nghe, tích tụ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa cụ túc, nói lên phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh, những pháp ấy được vị ấy nghe nhiều và gìn giữ kỹ, được lập lại lớn tiếng, được ý tư duy, được tri kiến khéo quán sát; vị ấy thuyết pháp cho bốn hội chúng với văn cú viên dung, lưu loát, với mục đích đoạn trừ mọi tùy miên. Này Hiền giả Sāriputta, hạng Tỷ-kheo này có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."
   
Ngài Revata đáp: "Ở đây, này Hiền giả Sāriputta, Tỷ-kheo ưa thích đời sống tịnh cư, vui thú đời sống tịnh cư, nội tâm tu pháp, tịnh chỉ, không gián đoạn thiền định, thành tựu quán hạnh, luôn luôn lui tới các chỗ không tịch. Này Hiền giả Sāriputta, hạng Tỷ-kheo này có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."
   
Ngài Anuruddha đáp: "Ở đây, này Hiền giả Sāriputta, Tỷ-kheo, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhiên, quán sát ngàn thế giới. Này Hiền giả Sāriputta, ví như một người có mắt lên trên đỉnh một ngôi lầu tốt đẹp, quán sát một ngàn đường vòng xung quanh. Cũng vậy, này Hiền giả Sāriputta, Tỷ-kheo, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhiên, quán sát ngàn thế giới. Này Hiền giả Sāriputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."
   
Ngài Kassapa đáp: "Ở đây, này Hiền giả Sāriputta, Tỷ-kheo, tự mình sống ở rừng núi và tán thán đời sống ở rừng núi, tự mình sống khất thực, và tán thán đời sống khất thực, tự mình mặc y phấn tảo và tán thán hạnh mặc y phấn tảo, tự mình sống với ba y và tán thán hạnh ba y, tự mình sống thiểu dục và tán thán hạnh thiểu dục, tự mình sống biết đủ và tán thán hạnh biết đủ, tự mình sống độc cư và tán thán hạnh sống độc cư, tự mình sống không nhiễm thế tục và tán thán hạnh không nhiễm thế tục, tự mình tinh cần, tinh tấn và tán thán hạn tinh cần, tinh tấn, tự mình thành tựu giới hạnh và tán thán sự thành tựu giới hạnh, tự mình thành tựu Thiền định và tán thán sự thành tựu thiền định, tự mình thành tựu trí tuệ và tán thán sự thành tựu trí tuệ, tự mình thành tựu giải thoát và tán thán sự thành tựu giải thoát, tự mình thành tựu giải thoát tri kiến và tán thán sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này Hiền giả Sāriputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."
   
Ngài Moggallāna đáp: "Ở đây, này Hiền giả Sāriputta, hai Tỷ-kheo đàm luận về Abhidhamma (A-tỳ-đàm). Các vị ấy hỏi nhau câu hỏi, và khi được hỏi, các vị trả lời được với nhau chớ không dừng lại vì không trả lời được, và cuộc đàm luận về pháp được tiếp tục. Này Hiền giả Sāriputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga.”
   
Ngài Sāriputta đáp: "Ở đây, này Hiền giả Moggallāna, Tỷ-kheo điều phục được tâm, không phải Tỷ-kheo không điều phục được tâm. An trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi sáng, vị ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy buổi trưa; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều. Hiền giả Moggallāna, ví như một vị vua hay vị đại thần của vua có một tủ áo đựng đầy những áo có nhiều màu sắc khác nhau. Cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi sáng, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi sáng; cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi trưa, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi trưa; cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi chiều, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi chiều. Cũng vậy, này Hiền giả Moggallāna, Tỷ-kheo điều phục được tâm, không phải Tỷ-kheo không điều phục được tâm. An trú quả nào Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi sáng, vị ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy vào buổi trưa; an trú quả nào vị Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều. Này Hiền giả Moggallāna, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."
   
Thế rồi các vị sư tới hỏi Đức Phật, và được trả lời như sau: "Này Sāriputta, tất cả đều lần lượt khéo trả lời. Và này các Ông hãy nghe Ta nói hạng Tỷ-kheo nào có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga? Ở đây, này Sāriputta, Tỷ-kheo, sau buổi ăn, sau khi đi khất thực về, ngồi kiết-già, lưng thẳng, đặt niệm trước mặt, và nghĩ rằng: “Ta sẽ không bỏ ngồi kiết-già này cho đến khi tâm của ta được khéo giải thoát các lậu hoặc, không có chấp thủ”. Này Sāriputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."
   
Tất cả các Kinh vừa dẫn trên, cho thấy rằng bất kỳ Phật tử nào, dù là tu sĩ hay cư sĩ, khi giữ giới hạnh và tu hành tinh tấn, đều có thể làm chói sáng một khu rừng. Và hình ảnh khu rừng nơi đây có thể hiểu là một khu rừng trong thiên nhiên, và cũng có thể hiểu là khu rừng trong tâm.
   
.... o ....
.... o ....
 
Who can illuminate this world?
   
Written and translated by Nguyên Giác

 
When we read the Buddhist scriptures, we frequently encounter imagery of radiance. One sutra states that the source of light is the Buddha, who is brighter than both the sun and the moon; this statement is found in the SN 1.26 Sutta. In contrast, the AN 1.41-50 Sutta asserts that the source of light is the mind, which is inherently luminous but obscured by defilements. This mind will shine once it has been purified of those impurities.
 
In another image, we read in the AN 4.7 Sutta that even male and female lay followers who observe the five precepts and practice the Dharma are capable of manifesting light within the four groups. This means that even if we have not yet attained liberation, we can still illuminate the spaces we enter. Indeed, many Suttas document that when a deva appears, he illuminates a corner of the forest. We all understand that devas are primarily endowed with virtue, but they do not necessarily possess liberating wisdom.

 
There is an exceptional sutta that discusses radiance: the MN 32 Sutta records Sāriputta's inquiry regarding what type of bhikkhu could illuminate the Gosinga forest. Interestingly, there are numerous answers provided.
 
. Venerable Ananda replied that a knowledgeable monk would be able to illuminate the Gosinga Forest.
. Venerable Revata replied that a monk who embraces solitude and consistently meditates in both samatha and vipassana would be able to illuminate the Gosinga forest.
. Venerable Anuruddha stated that a monk who has attained the supernatural power of the divine eye would be able to illuminate the Gosinga Forest.
. Kassapa stated that any monk who embraces the Dhutanga life—a life of asceticism and perfect morality—will be able to illuminate the Gosinga forest. It is important to note that the Dhutanga life Kassapa refers to involves living in seclusion in the mountains and forests rather than traveling great distances.
. Venerable Moggallāna stated that monks who excel in argumentation, are skilled in debate, and possess a profound understanding of the Abhidharma will be able to illuminate the Gosinga forest.
. Venerable Sāriputta stated that monks who can easily control their minds throughout the morning, noon, afternoon, and night will be able to illuminate the Gosinga forest.
 
These were the six responses from the six esteemed monks of the Buddha. The monks were perplexed, so they approached the Buddha to seek clarification. The Buddha's response was straightforward: all six answers were correct, as these six tendencies of diligent practice could illuminate the Gosinga forest. He then provided a seventh insight, stating that any monk who meditates diligently could also illuminate the Gosinga forest.
 
Here, we will sequentially quote from the previously cited Suttas.
 
In the SN 1.26 Sutta, the Buddha states that he is the supreme light, brighter than the sun, the moon, and fire. The SN 1.26 Sutta is presented as follows, according to Bhikkhu Bodhi's translation.
 
“There are four sources of light in the world;
A fifth one is not found here.
The sun shines by day,
The moon glows at night,
And fire flares up here and there
Both by day and at night.
But the Buddha is the best of those that shine:
He is the light unsurpassed.”
 
In the AN 1.41-50 Sutta, the Buddha spoke of the mind being clear and bright when it is free from defilements. The AN 1.41-50 Sutta reads as follows, according to Thanissaro Bhikkhu's translation.
 
“Luminous, monks, is the mind. And it is defiled by incoming defilements.”
“Luminous, monks, is the mind. And it is freed from incoming defilements.”
 
Meanwhile, the AN 4.7 Sutta records the Buddha's teaching that any monk, nun, male lay follower, or female lay follower can shine. The AN 4.7 Sutta states the following, according to Bhikkhu Bodhi's translation.
   
“Bhikkhus, these four kinds of persons who are competent, disciplined, self-confident, learned, experts on the Dhamma, practicing in accordance with the Dhamma, adorn the Saṅgha. What four?
(1) “A bhikkhu who is competent, disciplined, self-confident, learned, an expert on the Dhamma, practicing in accordance with the Dhamma, adorns the Saṅgha. (2) A bhikkhunī who is competent … (3) A male lay follower who is competent … (4) A female lay follower who is competent, disciplined, self-confident, learned, an expert on the Dhamma, practicing in accordance with the Dhamma, adorns the Saṅgha."
 
Meanwhile, in the MN 32 Sutta, Venerable Sāriputta asks, "What kind of monastic can illuminate the Gosinga forest?" The following answers are according to the translation by I.B. Horner.
 
Venerable Ananda replied: “In this case, reverend Sāriputta, a monk comes to be one who has heard much, who masters what he has heard, who stores what he has heard; those teachings which are lovely at the beginning, lovely in the middle, lovely at the end, which with the spirit and the letter declare the Brahma-faring which is completely fulfilled, utterly pure-such teachings come to be much heard by him, borne in mind, repeated out loud, pondered over in the mind, well comprehended by view; he teaches Dhamma to the four assemblies with correct and fluent lines and sentences for the rooting out of (latent) propensities. By a monk of such a type, reverend Sāriputta, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
 
Venerable Revata replied: “In this connection, reverend Sāriputta, a monk delights in solitary meditation, he is delighted by solitary meditation, he is intent on mental tranquillity within, his meditation is uninterrupted, he is endowed with vision, a cultivator of empty places. By a monk of such a type, reverend Sāriputta, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
 
Venerable Anuruddha replied: “In this connection, reverend Sāriputta, a monk surveys the thousand worlds with purified deva-vision surpassing that of men. Reverend Sāriputta, as a man with vision might survey a thousand concentric circles from the top of a long house, so, reverend Sāriputta, does a monk survey the thousand worlds with purified deva-vision, surpassing that of men. By a monk of such a type, reverend Sāriputta, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
   
Venerable Kassapa replied: “In this connection, reverend Sāriputta, a monk is both a forest-dweller himself and one who praises forest-dwelling; he is an almsman himself and one who praises being an almsman; he is a rag-robe wearer himself and one who praises the wearing of rag-robes; he wears three robes himself and is one who praises the wearing of three robes; he is of few wishes himself and is one who praises being of few wishes; he is contented himself and is one who praises contentment; he is aloof himself and is one who praises aloofness; he is ungregarious himself and is one who praises ungregariousness; he is of stirred up energy himself and is one who praises stirring up energy; he is possessed of moral habit himself and is one who praises success in moral habit; he is possessed of concentration himself and is one who praises success in concentration; he is possessed of intuitive wisdom himself and is one who praises success in intuitive wisdom; he is possessed of freedom himself and is one who praises success in freedom; he is possessed of the knowledge and vision of freedom himself and is one who praises success in the knowledge and vision of freedom. By a monk of such a type, reverend Sāriputta, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
 
Venerable Moggallāna replied: “In this connection, reverend Sāriputta, two monks are talking on Further Dhamma; they ask one another questions; in answering one another's questions they respond and do not fail, and their talk on Dhamma goes forward. By a monk of such a type, reverend Sāriputta, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
   
Venerable Sāriputta replied: "Reverend Moggallāna, as a king or a king's chief minister might have a chest for clothes filled with differently dyed cloths, so that no matter which pair of cloths he wished to put on in the morning, he could put on that self-same pair of cloths in the morning; no matter which pair of cloths he wished to put on at midday, he could put on that self-same pair of cloths at midday; no matter which pair of cloths he wished to put on in the evening, he could put on that self-same pair of cloths in the evening-even so, reverend Moggallāna, a monk rules over mind, is not under mind's rule; whatever attainment of abiding he wishes to abide in in the morning, in that attainment of abiding he abides in the morning; whatever attainment of abiding he wishes to abide in at midday, in that attainment of abiding he abides at midday; whatever attainment of abiding he wishes to abide in in the evening, in that attainment of abiding he abides in the evening. By a monk of such a type, reverend Moggallāna, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
   
Then the monks approached the Buddha and received the following response: “It was well spoken by you all in turn, Sāriputta. But now hear from me by what type of monk the Gosiṅga sāl-wood would be illumined. In this connection, Sāriputta, a monk, returning from alms-gathering after the meal, sits down cross-legged, the back erect, having raised up mindfulness in front of him, and thinking: ‘I will not quit this cross-legged (position) until my mind is freed from the cankers without any residuum (for rebirth) remaining.’ By such a type of monk, Sāriputta, would the Gosiṅga sāl-wood be illumined.”
   
All the aforementioned Suttas demonstrate that any Buddhist, whether a monastic or a layperson, can illuminate a forest by adhering to the precepts and practicing diligently. We can interpret this image of the forest as both a natural forest and a mental forest.
 
THAM KHẢO / REFERENCE:
 
- SN 1.26 Sutta:
HT Minh Châu: https://suttacentral.net/sn1.26/vi/minh_chau
Bhikkhu Bodhi: https://suttacentral.net/sn1.26/en/bodhi
 
- AN 1.41-50 Sutta:
HT Minh Châu: https://suttacentral.net/an1.41-50/vi/minh_chau
Thanissaro Bhikkhu: https://suttacentral.net/an1.41-50/en/thanissaro
 
- AN 4.7 Sutta:
HT Minh Châu: https://suttacentral.net/an4.7/vi/minh_chau
Bhikkhu Bodhi: https://suttacentral.net/an4.7/en/bodhi
 
- MN 32 Sutta:
HT Minh Châu: https://suttacentral.net/mn32/vi/minh_chau
I.B. Horner: https://suttacentral.net/mn32/en/horner

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Quốc hội đã thông qua một thay đổi lớn: áp dụng thuế liên bang đối với tiền chuyển ra nước ngoài. Có hiệu lực ngay lập tức, việc chuyển tiền từ Hoa Kỳ ra nước ngoài sẽ phải chịu mức thuế mới 1% đối với một số hình thức chuyển tiền nhất định.
Theo Luke Barr, phóng viên ABC News, trong bản tin đăng ngày 1 tháng 3 năm 2026, Bộ Nội An Hoa Kỳ (Department of Homeland Security – DHS) đã phát đi một công điện nội bộ cảnh báo nguy cơ tấn công đơn lẻ và tấn công mạng trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ tại Iran tiếp tục leo thang. Bản công điện, được ABC News tiếp cận, nhận định rằng khả năng xảy ra một cuộc tấn công quy mô lớn trên lãnh thổ Hoa Kỳ là thấp. Tuy nhiên, Iran và các lực lượng thân Tehran có thể duy trì một mối đe dọa dai dẳng qua những vụ tấn công có mục tiêu rõ rệt. Văn kiện này nhấn mạnh: nếu tin tức về cái chết của lãnh tụ tối cao Iran được xác nhận, các hành vi trả đũa hoặc lời kêu gọi hành động chống Hoa Kỳ nhiều phần sẽ gia tăng.
Đoàn vũ San Francisco Ballet, một trong những công ty vũ ballet danh tiếng nhất Hoa Kỳ, vừa tuyên bố rút khỏi loạt suất diễn dự trù tại Trung tâm Nghệ thuật Trình diễn John F. Kennedy, giữa lúc làn sóng phản đối việc Tổng thống Donald Trump can thiệp sâu và đổi hướng định chế văn hóa này ngày càng dâng cao. Trong thông cáo phổ biến ngày thứ Bảy, hội đồng quản trị San Francisco Ballet cho biết đã quyết định hủy toàn bộ 5 ngày diễn vào cuối tháng Năm, với bảy suất trình diễn tác phẩm đương đại “Mere Mortals” – vở ballet lấy cảm hứng từ trí tuệ nhân tạo và thần thoại Hy Lạp. Đoàn nhấn mạnh vẫn mong có dịp trở lại phục vụ khán giả thủ đô Washington trong tương lai.
Trung tâm Quốc gia về Trẻ em Mất tích và Bị Khai thác (NCMEC) cho biết, chỉ trong chín tháng từ tháng 1 đến tháng 9-2025, đường dây CyberTipline đã nhận hơn một triệu báo cáo liên quan đến hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra – một con số cho thấy loại tội phạm này đang bùng lên rất nhanh và rất rộng. Giới điều tra và công tố ghi nhận riêng sáu tháng đầu năm 2025, số báo cáo về khai thác trẻ em gắn với AI đã tăng hơn 600% so với tổng hai năm 2023 và 2024, trong khi các cơ quan bảo vệ pháp luật lẫn nhà làm luật đều thừa nhận đang vất vả đuổi theo một kỹ thuật mỗi năm một tinh vi hơn.
Giới cầm quyền Taliban tại Afghanistan vừa ban hành một bộ hình luật mới, trong đó cho phép người chồng được quyền đánh vợ, miễn là không làm gãy xương, không gây vết thương hở hay dấu tích lâu phai trên thân thể. Văn bản này đồng thời siết chặt thêm mạng lưới trừng phạt đối với phụ nữ, trẻ em, người đồng tính và mọi tiếng nói bị xem là bất đồng với “giáo luật”.
"Tôi hân hoan thông báo Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đáng kính đến từ tiểu bang Oklahoma vĩ đại, Markwayne Mullin, sẽ trở thành Bộ trưởng Bộ Nội An (DHS), có hiệu lực từ ngày 31/3/2026," Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social.. Theo Axios, Mullin có mối quan hệ rất thân thiết với Donald Trump, từng ủng hộ những tuyên bố sai sự thật của Trump rằng cuộc bầu cử năm 2020 đã bị đánh cắp. "Markwayne sẽ làm việc không mệt mỏi để giữ an ninh biên giới, ngăn chặn tội phạm di cư, sát nhân và các tội phạm khác nhập cảnh trái phép vào nước ta, chấm dứt tệ nạn ma túy bất hợp pháp và làm cho nước Mỹ an toàn trở lại.”
Trump năn nỉ Ukraine: xin giúp Mỹ chống drone từ Iran. Mỹ-Israel tăng tốc dội bom Iran. Và Iran nhiều đợt bắn vào các căn cứ Mỹ, Israel. Tàu chiến Iran ngoài khoi Sri Lanka bị Mỹ bắn chìm, chết 80 thủy thủ. Nhà kinh tế đoạt giải Nobel Paul Krugman: chiến tranh Iran có thể đẩy kinh tế Mỹ vào suy thoái. Iran đe dọa bắn trung tâm nguyên tử Israel. TNS Mark Kelly: bất kỳ ai ngoài phố cũng chỉ huy trận đánh Iran hay hơn Trump. Trump thú nhận: cuộc chiến tốn 200 tỷ đôla, có thể chỉ thay 1 lãnh đạo tệ hại này của Iran bằng 1 lãnh đạo tệ hại khác. 82% dân Mỹ: không thấy lý do nào để tấn công Iran. Trump cắt ngân sách đài VOA làm hại cuộc chiến. Vệ Binh Iran phân quyền: chỉ định người kế nhiệm 3 bậc, hễ chỉ huy bị giết là có người thay liền; sĩ quan trung cấp toàn quyền tấn công nước láng giếng.
• Tên Lửa Iran Bị Chặn Gần Thổ Nhĩ Kỳ, NATO Chưa Tính Đến Điều 5 • Thượng Viện Bác Nghị Quyết Hạn Chế Quyền Chiến Tranh Của Trump, Hạ Viện Sắp Bỏ Phiếu • Trump Đề Cử Kevin Warsh Làm Chủ Tịch Cục Dự Trữ Liên Bang • Tòa Thương Mại Hoa Kỳ Buộc Hoàn Thuế Quan Trump • Tây Ban Nha Phản Bác Nhà Trắng: Không Tham Chiến • Hạ Viện Triệu Tập Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi Vì Hồ Sơ Epstein • Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem Bị Truy Hỏi Về Tin Đồn Ngoại Tình • ICE Chuẩn Bị Đóng Trại Giam Di Trú 1,2 Tỉ USD Sau Bê Bối • Lãnh Đạo CBS Bị Chỉ Trích Cổ Vũ Cuộc Chiến Iran • Cộng Hòa Thúc Đẩy Tài Trợ Bộ Nội An Vì Nguy Cơ Từ Iran • Nhiếp ảnh gia Nick Út kiện vì bị phỉ báng quanh bức ảnh “Em bé Napalm”
• James Talarico Thắng Bầu Cử Sơ Bộ Của Đảng Dân Chủ Ở Texas • Bộ Trưởng Quốc Phòng: Chiến Tranh Với Iran Đang Tăng Tốc • Thủ Tướng Tây Ban Nha Nói Không Với Chiến Tranh Iran Dù Bị Trump Đe Dọa • Mỹ Tiến Hành Chiến Dịch Quân Sự Ở Ecuador • Trump Cân Nhắc Ra Lệnh Sản Xuất Thêm Đạn Dược • Lễ Truy Điệu Cố Giáo Chủ Khamenei Bị Hoãn • Bộ Trưởng Thương Mại Howard Lutnick Chấp Nhận Ra Điều Trần Về Hồ Sơ Epstein • Các ‘Chiến Khu’ MAGA Rối Loạn • Trung Quốc Kêu Gọi ‘Ngừng Ngay Lập Tức’ Các Hành Động Quân Sự Chống Lại Iran • Elon Musk Có Thể Phải Ra Tòa Vì Trò Lưu Manh Làm Giảm Giá Cổ Phiếu Twitter Trước Khi Thâu Tóm
Theo AAA, giá xăng trung bình tại Hoa Kỳ đã tăng gần 11 cent một gallon vào thứ Ba vừa qua, sau khi Mỹ và Do Thái tấn công Iran làm hạn chế việc xuất khẩu dầu khí từ khu vực Vịnh Ba Tư. Một gallon xăng thông thường có giá trung bình khoảng 3.11 đô la. Đó là mức cao nhất kể từ giữa tháng 10, 2025. Người dân Mỹ hiện nay đang phải đối mặt với nền kinh tế bất ổn và những lo ngại về chi phí sinh hoạt, nay với giá xăng tăng, giá thực phẩm và nhiều hàng hóa khác sẽ tăng theo và ảnh hưởng đến túi tiền của người tiêu dùng. Nếu xu hướng tăng này tiếp tục, lạm phát nói chung sẽ tăng và sẽ trở thành một vấn đề nan giải đối với chính quyền Trump khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sắp ập tới.
Trump: Mỹ cắt thương mại với Tây Ban Nha sau khi phi cơ Mỹ từ TBN bị cấm tham chiến ở Iran - Tây Ban Nha: có nguồn lực, nên không sợ cấm vận từ Mỹ, nhưng Trump đã vi phạm các thỏa ước kinh tế - Trump: không muốn đưa Thái tử Iran lưu vong về cầm quyền, vì muốn yểm trợ người từ nội bộ Iran hiện nay - Mojtaba Khamenei (giáo sĩ Iran và là con trai cả của cố giáo chủ Ali Khamenei) được bầu lên ngôi chỉ huy Iran - Các chỉ số chứng khoán chính tại Mỹ đóng cửa giảm - Iran: tiếp tục bắn tên lửa, UAV vào Israel - Cháy, không ai chết: lãnh sự quán Mỹ ở Dubai bị trúng drone UAV - Mỹ thanh minh: Trump kéo Isarel vào chiến dịch tấn công Israel, không phải bị Israel dắt mũi - Rubio: 15.000 người Mỹ xin giúp di tản - Trump: Iran cạn bệ phóng tên lửa. Mỹ đang khẩn cấp sản xuất vũ khí - Trump: dự tính đưa du kích sắc tộc Kurd vào đánh Iran - Israel: đã tiêu diệt tư lệnh IRGC của Iran tại Lebanon. - Gần 800 người Iran chết (có học sinh tiểu học). Lebanon: 52 chết, 154 bị thương.
Nhiều chỉ huy quân sự Mỹ: Trump được Chúa xức dầu để ra trận đánh Iran chờ ngày Chúa Jesus tái lâm, Chúa dạy ủng hộ Israel. Trump tấn công Iran sẽ làm kinh tế Mỹ thiệt hại 210 tỷ đô. Từ ngày 7 tháng 10/2023, Mỹ đã cấp cho Israel 21,7 tỷ đô viện trợ quân sự.
eo lời Mike Huckabee, Đại sứ Mỹ tại Israel. (Minh họa: Việt Báo) Đại Sứ Quán Mỹ Tại Israel: Công Dân Mỹ Phải Tự Tìm Đường Về Nhà Dow Lao Dốc Hơn 1,000 Điểm Mỹ Đóng 2 Đại Sứ Quán Vùng Vịnh, Iran Mở Rộng Các Cuộc Tấn Công Con Trai Của Cố Giáo Chủ Khamenei, Người Kế Vị Tiềm Năng, Vẫn Còn Sống Các Thượng Nghị Sĩ Chuẩn Bị Bỏ Phiếu Về Quyền Của Trump Ở Iran Minnesota Mở Điều Tra, Có Thể Dẫn Đến Truy Tố Các Nhân Viên Di Trú Bộ trưởng Bộ Nội An Điều Trần Về Cái Chết Của 2 Công Dân Mỹ Ở Minneapolis Bộ Ngoại Giao Mỹ Thúc Giục Công Dân Hoa Kỳ Rời Khỏi Các Nước Trung Đông TCPV Cho Phép Trường Học California Tiết Lộ Thông Tin Học Sinh Chuyển Giới Cho Phụ Huynh Giám Đốc FBI Sa Thải Đội Theo Dõi Đe Dọa Từ Iran, Vài Ngày Trước Cuộc Tấn Công Của Mỹ Và Israel Diễn Viên Dustin Nguyễn Tham Gia Phim Hình Sự Nhiều Tập Trên Peacock
Mỹ nói đã giết 49 lãnh đạo cao cấp của Iran. Trump thú nhận kế hoạch dội bom tính từ 4 tuần trước, bất kể Mỹ-Iran thương thuyết. Iran lên án Mỹ-Irael dội bom bệnh viện và trường học, giết bệnh nhân và trẻ em. Trump lúng túng: có một vài người có thể móc nối để lập tân chính phủ Iran đã chết vì bom. TNS Ted Cruz: Iran không có khả năng làm bom hạt nhân. Lebanon: ít nhất 31 người bị Irael giết. Có 6 lính Mỹ chết, 18 bị thương. Trump: có thể đưa lính Mỹ vào Iran. Giá xăng bán lẻ tăng. Iran: eo biển Hormuz đã chính thức bị đóng cửa, tàu qua sẽ bị Iran bắn cháy. Iran: sẽ trả thù cho người tử đạo, kẻ thù sẽ không được an toàn ngay cả trong chính nhà của chúng. Mỹ kêu gọi công dân Mỹ rời 14 nước vùng Vịnh. Mỹ xóa sổ 11 tàu chiến của Iran.
- Mỹ mở cửa ngành chip cho Việt Nam, trong khi đóng chặt với TQ. Các hãng Mỹ bơm tiền, đào tạo, đưa VN vào kỹ nghệ sản xuất chip - Trump: có thể sẽ đưa quân Mỹ vào Iran, đừng quan tâm tới thăm dò ý kiến dân Mỹ. - Trump dội bom, kêu gọi dân Iran nổi dậy, lập chế độ mới. Dân Iran yêu nước và yêu dân chủ, nhưng do dự vì bom Mỹ-Israel giết thường dân Iran quá nhiều, và vì bị siết an ninh - Tướng Dan Caine: sẽ phải đưa thêm lính Mỹ vào Trung Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth: nhưng không ngu tới mức đưa 200.000 người vào đó và ở lại trong 20 năm - Kuwait bắn nhầm 3 máy bay chiến đấu của Mỹ. Phi hành đoàn 6 phi công Mỹ nhảy ra an toàn - Israel đã "phá hủy hoàn toàn" trường Trung học Liệt sĩ Intifada ở phía tây Tehran - Báo Business Insider: Mỹ muốn khống chế dầu mỏ thế giới, sau Venexuela là Iran, dìm năng lượng tái tạo - Vợ giáo chủ Khamenei chết theo với con gái, con rể và cháu vì bom Mỹ-Israel. - Căn cứ Anh trúng đạn, bị drone Iran bắn trúng nhưng không ai chết - Báo chí:
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.