- Trump nói rõ với Tòa Tối Cao: Trump là luật pháp.
- Trump mắng các Thẩm phán tối cao làm trái ý Trump là "bọn làm ô nhục Hoa Kỳ"
- Pháp luật Mỹ đang ưu tiên người giàu, người quyền lực trong khi chèn ép dân nghèo và da màu
Bài báo sau đây của phóng viên Chauncey DeVega trên báo Salon sáng Thứ Năm, ngày 26 tháng 2 năm 2026 có tựa đề "Trump sends Supreme Court clear message: I am the law" (Trump gửi thông điệp rõ ràng tới Tòa Tối Cao: Tao là luật pháp). Bản dịch như sau.
Trong tâm trí của Donald Trump, ông Trump là nhà nước, và công lý là bất cứ điều gì phục vụ lợi ích của ông Trump. Đây là logic của những vị vua chuyên chế, nhà độc tài và bạo chúa, và mặc dù nó trái ngược với Hiến pháp và các nguyên tắc lập quốc của Mỹ, tổng thống vẫn bảo đảm phô trương điều đó một cách triệt để.
Sau phán quyết 6-3 của Tòa án Tối cao vào ngày 20 tháng 2 tuyên bố nhiều loại thuế quan của Trump là vi hiến và bất hợp pháp, tổng thống đã phản ứng dữ dội. Ông Trump tấn công sáu thẩm phán đã phán quyết chống lại ông ta — những người theo chủ nghĩa tự do Sonia Sotomayor, Elena Kagan và Ketanji Brown Jackson, cùng với những người theo chủ nghĩa bảo thủ Neil Gorsuch, Amy Coney Barrett và Chánh án John Roberts — là “một nỗi ô nhục đối với quốc gia chúng ta”.
Nhưng ông Trump đặc biệt chỉ trích Gorsuch và Barrett. “Họ rất thiếu lòng yêu nước và bất trung với Hiến pháp của chúng ta,” Trump nói về hai thẩm phán, cả hai đều do ông bổ nhiệm. “Theo tôi, tòa án đã bị chi phối bởi các lợi ích nước ngoài và một phong trào chính trị nhỏ hơn nhiều so với những gì mọi người tưởng tượng.” Sau đó, ông nói rằng gia đình của họ nên cảm thấy xấu hổ.
Trump coi tòa án như những người hầu cá nhân của mình, chứ không phải là một nhánh ngang hàng của chính phủ. Bằng cách tấn công các thẩm phán và cho rằng họ là con tốt trong một âm mưu nước ngoài không tồn tại, ông đồng thời gây nguy hiểm cho sự an toàn của họ và làm suy yếu Hiến pháp bằng cách ám chỉ họ là những kẻ phản bội phục vụ lợi ích nước ngoài, khiến họ trở nên bất hợp pháp.
Trump cũng công khai chỉ trích Tòa án, mặc dù bằng những lời lẽ ít mang tính cá nhân hơn, trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang tối thứ Ba. Các thẩm phán nhìn ông với vẻ mặt lạnh lùng khi ông than thở về “sự tham gia đáng tiếc” của họ trong “phán quyết đáng thất vọng” đã phá vỡ nền tảng chương trình nghị sự kinh tế của ông. Tổng thống tuyên bố rằng ông dự định sử dụng các đạo luật cũ hơn và mạnh mẽ hơn nhiều để khôi phục chương trình thuế quan toàn cầu của mình. Nhưng theo các học giả luật, thuế quan mới của Trump — được ông áp đặt sau phán quyết của Tòa án, đầu tiên là 10% và sau đó là 15% — cũng là bất hợp pháp.
Trong cuốn sách năm 1941 về sự trỗi dậy của Đức Quốc xã và cách chúng vũ khí hóa luật pháp, học giả luật Do Thái Ernst Fraenkel đã mô tả hành vi như vậy — của một nhà lãnh đạo bảo vệ các đồng minh của mình trong khi trừng phạt những kẻ thù mà họ cho là đối thủ — là “chế độ hai mặt”. Hệ thống này, như Pema Levy giải thích trên Mother Jones, là “hai mặt gấp đôi: nó được đặc trưng bởi sự phân đôi trong luật pháp, nhưng cũng bởi vẻ ngoài bình thường che giấu thực tế của một nhà nước độc tài”.
Trump coi Tòa án Tối cao như một phương tiện để đóng dấu phê chuẩn chương trình nghị sự của ông nhằm hợp pháp hóa các cuộc tấn công vào nền dân chủ, chẳng hạn như khi các thẩm phán cánh hữu phán quyết rằng tổng thống có quyền lực như vua, miễn là ông viện dẫn “trách nhiệm tổng thống”. Nhưng khi đa số các thẩm phán không đồng ý hoặc phản đối ông, Tòa án trở thành kẻ thù.
Ngoài những lời công kích nhằm vào các thẩm phán Tòa án Tối cao, đảng Dân chủ và các thể chế Mỹ, bao gồm cả giới truyền thông, những điều đã trở thành đặc điểm nổi bật trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, Trump đã cho phép, theo lời của Levy, “hầu hết mọi người được hưởng cảm giác bình thường trong khi, ví dụ, sinh viên nước ngoài như Rümeysa Öztürk và những người có thẻ xanh như Mahmoud Khalil có thể bị giam giữ vì lời nói của họ. Người Mỹ và người nhập cư đều có thể bị ICE, lực lượng nhập cư được chính phủ liên bang sử dụng một cách tùy tiện, khủng bố nếu họ nói tiếng Tây Ban Nha, trông không phải người da trắng, hoặc vô tình ở sai chỗ vào sai thời điểm…”
Tất nhiên, công lý chưa bao giờ mù quáng ở Mỹ. Nhưng Trump và nhóm thân cận của ông, cùng với những người khác đã lấy lòng ông, đã phá vỡ huyền thoại thiêng liêng về công dân đó. Ông đã tìm cách định hình lại hình ảnh của Hoa Kỳ - và quan trọng hơn cả, hệ thống tư pháp của nó - theo hình ảnh của chính mình.
Ví dụ trắng trợn nhất về điều này diễn ra vào ngày 19 tháng 2 khi một biểu ngữ khổng lồ có hình khuôn mặt của Trump được giăng lên bên ngoài Bộ Tư pháp với dòng chữ “Làm cho nước Mỹ an toàn trở lại”, khẩu hiệu của chiến dịch trục xuất hàng loạt của chính quyền. Những biểu ngữ tương tự cũng được treo bên ngoài Bộ Lao động và các tòa nhà liên bang khác trên khắp Washington, D.C., tượng trưng cho những gì đang xảy ra tại Tòa án và trên khắp đất nước.
Tại Florida, Aileen Cannon, một thẩm phán liên bang được Trump bổ nhiệm, luôn hành động giống như luật sư riêng của Trump hơn là một thẩm phán trung lập trong vụ án Trump trộm tài liệu mật. Biểu hiện gần đây nhất về lòng trung thành của bà đối với Trump là vào thứ Hai khi bà vĩnh viễn cấm công bố báo cáo của cựu công tố viên đặc biệt Jack Smith về cuộc điều tra vụ án. Cannon tin rằng Smith đã được bổ nhiệm không đúng cách khi ông chuẩn bị báo cáo này.
Vào tháng 1/2026, các nhà báo da đen độc lập Don Lemon và Georgia Fort đã bị các đặc vụ liên bang bắt giữ, với lý do bề ngoài là gây rối tại một nhà thờ cánh hữu ở St. Paul, Minnesota, như một phần của cuộc biểu tình chống lại Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Nhưng Lemon và Fort không tham gia. Họ là các phóng viên đang thực hiện quyền tự do ngôn luận được Hiến pháp bảo vệ theo Tu chính án thứ nhất.
Trong một cuộc họp báo về an ninh bầu cử, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cho biết nhiệm vụ của bà là bảo đảm “những người phù hợp đi bỏ phiếu” và bầu ra “những nhà lãnh đạo phù hợp để lãnh đạo đất nước này”. Ý nghĩa của bà không hề mơ hồ hay khó hiểu: những “nhà lãnh đạo phù hợp” và những cử tri đó là những người ủng hộ Trump và phong trào MAGA.
Theo các báo cáo bắt nguồn từ cựu phóng viên của Salon, Roger Sollenberger và NPR, Bộ Tư pháp đang tích cực ngăn chặn bằng chứng về sự liên quan của Trump trong vụ bê bối Epstein bằng cách giữ lại và loại bỏ các tài liệu liên quan đến tổng thống, bao gồm cả một nạn nhân của Epstein tuyên bố bản thân cô là nạn nhân của một vụ tấn công tình dục bạo lực do Trump gây ra. (Việc được nhắc đến trong hồ sơ Epstein không nhất thiết cho thấy tội lỗi hoặc hành vi phạm tội.)
Dưới thời Trump, tình trạng pháp lý kép không phải là một lời cảnh báo. Nó đang nhanh chóng trở thành chuẩn mực – và chúng ta đang thấy kết quả trong cái mà đã trở thành một cuộc khủng hoảng tính hợp pháp toàn diện ở Hoa Kỳ.
Người dân Mỹ, với tỷ lệ lớn, đang mất niềm tin vào chính phủ của họ. Điều này bao gồm cả Tòa án Tối cao, vốn từ lâu đã là thể chế dân chủ đáng tin cậy nhất của đất nước nhưng hiện nay đã mất đi phần lớn uy tín và sự tôn trọng. Một cuộc thăm dò ý kiến của Pew vào tháng 8 năm 2025 cho thấy chỉ chưa đến một nửa người dân Mỹ có cái nhìn tích cực về tòa án. Đây là mức giảm mạnh 22% so với năm 2020.
Thời đại Trump là một phép thử lớn đối với các thể chế dân chủ của Mỹ, và hầu hết đều đã thất bại. Ở cấp tiểu bang và liên bang, các tòa án đã đóng vai trò là rào cản quan trọng chống lại chiến dịch độc đoán của Trump, nhưng các phán quyết của họ có quyền lực thực thi hạn chế khi chính quyền từ chối tuân thủ.
Trong khi đó, người dân Mỹ và các nhà lãnh đạo, những người sẽ thực hiện công việc khó khăn, kéo dài hàng thập niên để đổi mới nền dân chủ sau thời kỳ Trump, nên xem lại sự khôn ngoan của Thẩm phán Tòa án Tối cao Robert H. Jackson. Ông cảnh báo: “Sự áp bức ghê tởm nhất là những sự áp bức đội lốt công lý. Lẽ thường của nhân loại đòi hỏi luật pháp không chỉ dừng lại ở việc trừng phạt những tội ác nhỏ nhặt của những người nhỏ bé. Nó cũng phải vươn tới những người nắm giữ quyền lực lớn.”
Để vượt qua thời kỳ đen tối này, và cuối cùng chiến thắng nó, người Mỹ chúng ta phải học lại và thấm nhuần những bài học cơ bản về dân chủ và pháp quyền như trách nhiệm giải trình, minh bạch và phục vụ lợi ích công cộng và lợi ích chung — những phẩm chất mà quá nhiều người trong chúng ta, các nhà lãnh đạo và giới tinh hoa khác, hoặc đã quên hoặc chưa bao giờ học được.
Việc khôi phục pháp quyền sau thời Trump sẽ đòi hỏi cải cách cấu trúc. Chức vụ tổng thống độc đoán phải được kiểm soát và sự cân bằng quyền lực theo hiến pháp phải được khôi phục một cách có ý nghĩa. Cải cách cũng phải mở rộng đến hệ thống tư pháp — đặc biệt là về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và các tiêu chuẩn đạo đức có thể thực thi tại Tòa án Tối cao.
Tuy nhiên, cải cách thể chế phải mở rộng ra ngoài các cấu trúc hình thức đến nền văn hóa chính trị và pháp luật rộng lớn hơn. Hệ thống pháp luật Mỹ tiếp tục ưu tiên sự giàu có và quyền lực trong khi gây bất lợi cho người nghèo và những người bị thiệt thòi. Sự bất bình đẳng dai dẳng về chủng tộc và giai cấp trong việc thực thi pháp luật và tuyên án, cùng với cái mà các học giả và nhà hoạt động mô tả là "tổ hợp công nghiệp nhà tù", phải được xóa bỏ.
Một cam kết thực sự đối với pháp quyền phải đối mặt với những bất công mang tính hệ thống này — chứ không chỉ là những hành vi thái quá của một chính quyền duy nhất.
Nhưng niềm tin vào pháp quyền phụ thuộc vào trách nhiệm giải trình. Một đặc điểm nổi bật của thời đại Trump là sự bình thường hóa sự tàn nhẫn, cùng với giả định của chính quyền rằng họ đứng trên mọi ràng buộc pháp lý và hiến pháp — một giả định được củng cố khi những hành vi sai trái của họ hầu như không phải chịu hậu quả gì.
Trong một nền dân chủ, pháp quyền chỉ tồn tại khi trách nhiệm giải trình và tính minh bạch là có thật, chứ không chỉ là lời nói suông. Nếu thiếu chúng, niềm tin của công chúng vào các thể chế của Mỹ không thể được khôi phục.
