Trump đòi chứng minh quốc tịch để bầu cử, nhưng hơn 20 triệu công dân Mỹ đủ tuổi bỏ phiếu không có sẵn bằng chứng về quốc tịch, và gần 1/2 dân Mỹ không có hộ chiếu Mỹ. Cộng Hòa hy vọng dìm phiếu nữ cử tri vì đa số có tên khác với tên trên giấy khai sanh, và phụ nữ theo Dân Chủ 12% hơn Cộng Hòa. Cộng Hòa lạnh cẳng vì thống kê mới: 64% cử tri bầu bà Harris nói họ có hộ chiếu (passport) so với 55% cử tri bầu Trump.
Hiến pháp viết: chỉ có công dân Mỹ mới có quyền bầu phiếu. Chứng cớ về quyền công dân là: hoặc trình giấy khai sanh (birth certificate), hoặc trình giấy (hay sổ) hộ chiếu (passport). Tuy nhiên, một số Thượng nghị sĩ Cộng Hòa bắt đầu lạnh cẳng: nếu đòi cử tri trình giấy căn cước cử tri có hình để bầu phiếu, Cộng Hòa cơ nguy thua, vì cử tri Dân Chủ thường học cao hơn, phần lớn có sẵn giấy tờ hộ chiếu (passport) trong khi cử tri Cộng Hòa đa số vùng nông thôn, không có sẵn giấy tờ, mà thủ tục xin giấy tờ lại quá phức tạp và mất thì giờ. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lisa Murkowski của Alaska đã tuyên bố phản đối Đạo luật SAVE, và Thượng nghị sĩ Mitch McConnell của Kentucky, cựu lãnh đạo phe đa số đảng Cộng hòa, cũng từng phản đối các dự luật tương tự trong quá khứ.
Tình hình này là lý do Thượng Viện đa số đang dìm dự luật đòi có giấy chứng minh quyền công dân, bất kể Trump lớn tiếng chửi mắng rằng chỉ có di dân lậu mói không cần giấy chứng minh quyền công dân (thực tế, khi tuyên thệ nhập tịch là Chánh lục sự quận ghi tên người nhập tịch vào sổ bầu cử).
Chứng cớ về quyền công dân là: hoặc giấy khai sanh (birth certificate), hoặc giấy (hay sổ) hộ chiếu. Trump tin rằng đòi giấy tờ, thì sẽ có hàng chục triệu người không chịu xin giấy khai sanh hay xin hộ chiếu, vì không phải ai cũng có sẵn, và tỷ lệ phụ nữ chứng minh khó nhất vì da số phụ nữ đổi tên theo chồng khi kết hôn và thường dọn nhà ra khỏi nơi bản quán nhiều hơn, trong khi nữ cử tri Dân Chủ nhiều hơn nữ cử tri Cộng Hòa tới 12%. Đặc biệt nam và nữ cử tri da đen thường theo Dân Chủ hơn và nhiều người không sẵn sàng giấy tờ. Nghĩa là, làm khó, siết giấy tờ, thì nữ cử tri Dân Chủ sẽ khỏi đi bầu nhiều hơn. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy ngược lại: cử tri Dân Chủ có học lực cao hơn, nếu thiếu giấy tờ thì biết cách xin giấy tờ nhanh hơn.
Bản tin AP hôm 26/2/2026, do vậy, cho thấy: Dự luật xác minh danh tính cử tri của đảng Cộng hòa bị đình trệ tại Thượng viện bất chấp yêu cầu của Trump. Dự luật bầu cử nhằm áp đặt các yêu cầu chứng minh quốc tịch nghiêm ngặt mới đối với việc bỏ phiếu dường như đang bị đình trệ tại Thượng viện, ít nhất là hiện tại, bất chấp lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang rằng các đảng viên Cộng hòa tại Quốc hội phải thông qua dự luật này “trước bất cứ điều gì khác”.
Việc Trump thúc đẩy dự luật này, được sự ủng hộ của các nhà bảo thủ Hạ viện và những người ủng hộ trung thành nhất của ông trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đã tạo áp lực mới lên Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune khi Trump cố gắng điều hướng nỗ lực từ bên trong và bên ngoài Quốc hội nhằm bỏ qua thủ tục thông thường của Thượng viện. Ông Thune cho biết ông ủng hộ dự luật và nhóm Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa của ông vẫn đang thảo luận về cách thông qua nó.
Các đảng viên Cộng hòa tại Thượng viện “không thống nhất về một phương pháp tiếp cận”, ông Thune nói hôm thứ Tư sau bài phát biểu của Trump.
Trong nỗ lực vượt qua sự phản đối của đảng Dân chủ, Trump và những người khác đã thúc đẩy cái gọi là "chiến thuật trì hoãn bằng lời nói" (talking filibuster), đưa Thượng viện trở lại thời kỳ của bộ phim "Ông Smith đến Washington" (Mr. Smith Goes to Washington), khi các thượng nghị sĩ nói chuyện không ngừng để ngăn chặn dự luật. Ngày hôm nay (Thứ Năm 26/2/2026), Thượng viện chủ yếu bỏ qua các bài phát biểu và bỏ phiếu để kết thúc tranh luận, điều này cần 60 phiếu tại Thượng viện nơi đảng Cộng hòa chiếm đa số 53-47.
Đảng Cộng hòa không cần phải thay đổi luật để buộc Thượng viện phải nói chuyện kéo dài. Họ chỉ cần giữ cho Thượng viện hoạt động và buộc các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ phải phát biểu trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần để trì hoãn việc xem xét dự luật. Nhưng Thune vẫn cần đủ sự ủng hộ từ nhóm của mình để tiến hành cách tiếp cận đó, và ông nói tuần này rằng "chúng ta vẫn chưa đạt được điều đó".
Sự căng thẳng này đã đặt Thune, một người dễ mến và được nhiều người yêu thích, vào thế khó với Trump và nhiều cử tri của ông, những người lập luận rằng dự luật này là cần thiết cho chiến thắng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông Trump đã nói rõ rằng ông sẽ đổ lỗi cho đảng Dân chủ, và có thể cả ông Thune, nếu họ mất đa số tại Quốc hội vào tháng 11/2026 — mặc dù đảng Cộng hòa đã giành quyền kiểm soát Quốc hội và Nhà Trắng vào năm 2024 mà không cần đến các yêu cầu của dự luật này.
“Chúng ta phải ngăn chặn điều đó, John,” ông Trump nói, gọi đích danh ông Thune.
Bản tin AP ghi rằng: Ông Trump và những người ủng hộ ông, bao gồm cả Thượng nghị sĩ Mike Lee của Utah, cho rằng việc trì hoãn bằng cách nói chuyện sẽ cho phép họ thông qua dự luật — được gọi là Đạo luật Bảo vệ Quyền Bầu cử của Người Mỹ, hay Đạo luật SAVE America (Safeguard American Voter Eligibility, or SAVE America Act) — mà không cần bất kỳ phiếu bầu nào từ đảng Dân chủ. Nhưng động thái này cuối cùng có thể tạo ra nhiều vấn đề hơn cho đảng Cộng hòa.
Theo hình thức câu giờ, trì hoãn bằng cách nói chuyện, các Thượng nghị sĩ Dân chủ sẽ phải ở lại trên sàn và phát biểu trong một khoảng thời gian không xác định để ngăn chặn dự luật. Mỗi thượng nghị sĩ chỉ được phép phát biểu hai lần về một dự luật cụ thể, vì vậy ý tưởng là các nghị sĩ Dân chủ cuối cùng sẽ hết lượt phát biểu hoặc bỏ cuộc vì kiệt sức, cho phép đảng Cộng hòa tiến hành bỏ phiếu với đa số đơn giản.
“Chúng ta sẽ không thông qua Đạo luật Cứu nước Mỹ trừ khi chúng ta bắt đầu bằng việc buộc các thượng nghị sĩ đang cố tình trì hoãn phát biểu,” Lee nói trên mạng xã hội. “Việc này sẽ tốn thời gian và công sức, nhưng chúng ta sẽ thật điên rồ nếu không nỗ lực hết mình vì nó xứng đáng.”
Thực tế trên sàn nghị viện sẽ phức tạp hơn. Đảng Dân chủ có thể tạo ra các rào cản về thủ tục, bao gồm cả việc khởi động lại thời gian phát biểu nếu không có đủ thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa có mặt trên sàn. Điều đó có nghĩa là gần như tất cả 53 thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa sẽ cần phải ở gần Thượng viện trong suốt quá trình trì hoãn, trong khi chỉ có một thượng nghị sĩ đảng Dân chủ phải tiếp tục phát biểu. Quá trình này có thể kéo dài hàng tuần, vì Thượng viện có 47 thượng nghị sĩ đảng Dân chủ.
Ngay cả khi đảng Cộng hòa thành công trong việc phá vỡ vòng trì hoãn đầu tiên, đảng Dân chủ sau đó có thể đưa ra vô số sửa đổi về bất cứ điều gì họ muốn, buộc đảng Cộng hòa phải đưa ra những quyết định khó khăn trong năm bầu cử và có khả năng bổ sung một số ưu tiên của riêng họ vào dự luật nếu họ nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng. Mỗi sửa đổi cũng sẽ dẫn đến một vòng phát biểu mới.
“Chúng ta cần 50 phiếu để bác bỏ mọi sửa đổi,” Thune nói. “Và hiện tại chúng ta không ở trong tình trạng đó.”
Những lo ngại của đảng Cộng hòa, AP ghi nhận: Khi Thune thảo luận về khả năng này với nhóm nghị sĩ của mình trong những tuần gần đây, một số đảng viên Cộng hòa đã bày tỏ lo ngại rằng quá trình này có thể dẫn đến những thay đổi về quy tắc, có thể khiến Thượng viện “sử dụng biện pháp cực đoan” và cuối cùng bỏ phiếu để làm suy yếu quyền phản đối kéo dài trong lập pháp.
Hầu hết các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa cho biết họ không muốn hạ thấp ngưỡng 60 phiếu để kết thúc tranh luận về dự luật, mặc dù ngưỡng này đã được hạ thấp đối với các đề cử tổng thống và thẩm phán.
“Tôi đồng ý với Đạo luật SAVE,” Thượng nghị sĩ Thom Tillis của North Carolina nói sau bài phát biểu của Trump. “Nhưng tôi sẽ không xóa bỏ quyền phản đối kéo dài.”
Thượng nghị sĩ John Curtis, đảng Cộng hòa, tiểu bang Utah, nói rằng “lý do hay phương pháp không quan trọng — điều quan trọng là phá vỡ quyền phản đối kéo dài.”
Các đảng viên Cộng hòa khác cũng có thể ngăn chặn quá trình này. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lisa Murkowski của Alaska đã tuyên bố phản đối Đạo luật SAVE, và Thượng nghị sĩ Mitch McConnell của Kentucky, cựu lãnh đạo phe đa số đảng Cộng hòa, cũng từng phản đối các dự luật tương tự trong quá khứ.
Các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa ủng hộ cũng thấy thực tế về khó khăn của phương pháp trì hoãn bằng lời nói. “Bạn cần sự cam kết sâu sắc từ hầu hết các thành viên của chúng tôi,” Thượng nghị sĩ Eric Schmitt của Missouri, người ủng hộ phương pháp này, cho biết.
Thượng nghị sĩ Rick Scott, đảng Cộng hòa, tiểu bang Florida, gọi đó là “khó nhưng khả thi”.
Chiến lược bầu cử của đảng Cộng hòa: Dự luật bầu cử sẽ yêu cầu người Mỹ chứng minh họ là công dân khi đăng ký bỏ phiếu, chủ yếu thông qua hộ chiếu (passport) Mỹ hợp lệ hoặc giấy khai sinh (birth certificate). Nó cũng sẽ yêu cầu giấy tờ tùy thân có ảnh hợp lệ (thí dụ, bằng lái xe, nhưng nhiều người già trên 70 tuổi lại thi rớt bằng lái xe vì mắt kém) trước khi cử tri có thể bỏ phiếu, điều mà một số tiểu bang đã yêu cầu. Hạ viện đã thông qua dự luật này vào đầu tháng này với đa số phiếu theo đường lối đảng phái, 218-213. Bây giờ chỉ cần Thượng Viện thông qua.
Đảng Cộng hòa cho rằng luật này cần thiết để ngăn chặn gian lận bầu cử, nhưng đảng Dân chủ cảnh báo rằng nó sẽ tước quyền bầu cử của hàng triệu người Mỹ bằng cách làm cho việc bỏ phiếu trở nên khó khăn hơn. Các chuyên gia về bầu cử đã cảnh báo rằng hơn 20 triệu công dân Mỹ đủ tuổi bỏ phiếu không có sẵn bằng chứng về quốc tịch của họ, và gần một nửa số người Mỹ không có hộ chiếu Mỹ. Các nhà phê bình cũng cho rằng việc thông qua dự luật này có thể gây hỗn loạn trong cuộc bầu cử năm nay và gây nhầm lẫn cho cử tri vì một số điều khoản sẽ có hiệu lực ngay lập tức.
Luật liên bang hiện hành đã yêu cầu cử tri trong các cuộc bầu cử quốc gia phải là công dân Hoa Kỳ, nhưng không có yêu cầu phải cung cấp bằng chứng giấy tờ khi đăng ký, mặc dù họ phải khẳng định dưới lời thề và chấp nhận rủi ro bị truy tố rằng họ đủ điều kiện.
Các chuyên gia cho biết gian lận bầu cử cực kỳ hiếm xảy ra, và rất ít người không phải công dân có thể lọt qua kẽ hở. Khoảng một trong mười (1/10) người Mỹ không có sẵn giấy tờ chứng minh họ là công dân.
Dự luật cũng sẽ yêu cầu các tiểu bang chia sẻ thông tin cử tri của họ với Bộ An ninh Nội địa như một cách để xác minh quốc tịch của những người có tên trong danh sách cử tri. Điều này đã vấp phải sự phản đối từ các quan chức bầu cử, bao gồm cả một số đảng viên Cộng hòa, vì có khả năng xâm phạm quyền riêng tư của người dân.
Ông Trump nói trong bài phát biểu hôm thứ Ba rằng dự luật này sẽ "cứu đất nước".
Nhắc lại những tuyên bố sai sự thật về gian lận bầu cử khi ông thua cuộc bầu cử năm 2020, Trump nói rằng đảng Dân chủ “muốn gian lận, họ đã gian lận, và chính sách của họ tồi tệ đến mức cách duy nhất họ có thể đắc cử là gian lận.”
Tuy nhiên, một bài viết của Matthew Chapman trên Raw Story cho thấy đa số cử tri Dân Chủ thường học cao hơn và ở thành thị, có thể sẵn sàng giấy tờ hơn đa số cử tri Cộng Hòa, thường ở nông thôn và học kém. Nghĩa là: Đảng Cộng hòa vô tình soạn thảo dự luật hoàn hảo để tự làm suy yếu cơ hội đắc cử của chính họ.
Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa đang nỗ lực hết sức để thông qua dự luật hạn chế quyền bầu cử trên toàn quốc, điều gần như chắc chắn sẽ thất bại nếu họ không thể tập hợp đủ phiếu để thay đổi các quy tắc của Thượng viện. Dự luật của họ, Đạo luật Cứu nước Mỹ (SAVE America Act), sẽ thiết lập các yêu cầu nhận dạng cử tri nghiêm ngặt trên toàn quốc, bổ sung các quy tắc chứng minh quốc tịch mới vào việc đăng ký cử tri và yêu cầu danh sách cử tri của tiểu bang phải được kiểm tra thông qua hệ thống của Bộ An ninh Nội địa, vốn nổi tiếng vì thường xuyên đánh dấu sai công dân là người không phải công dân.
Chính ông Trump đã khoe khoang rằng Đảng Cộng hòa sẽ "không bao giờ thua" nữa nếu dự luật được thông qua. Nhưng trên thực tế, Marc Novicoff viết trên tờ The Atlantic, nó có thể có tác dụng ngược lại: các yêu cầu của dự luật quá nghiêm ngặt đến mức có thể ngăn cản nhiều đảng viên Cộng hòa hơn đảng viên Dân chủ bỏ phiếu.
Vấn đề, Novicoff viết, là trong thập niên qua, liên minh Dân chủ đã thay đổi, đến mức cử tri của họ có xu hướng được giáo dục tốt hơn, giàu có hơn và có nhiều giấy tờ hợp lệ hơn — trái ngược với nhiều thập niên trước, khi điều ngược lại xảy ra và đảng Cộng hòa bắt đầu chiến dịch hạn chế quyền bầu cử. Mô hình đó đã thể hiện rõ nét trong cuộc bầu cử năm 2024 giữa Trump và cựu Phó Tổng thống Kamala Harris.
Bài báo cho rằng, một mặt, việc dự luật dựa vào hộ chiếu (passport) để xác minh quốc tịch sẽ gây khó khăn cho đảng Cộng hòa: "64% cử tri của bà Harris cho biết họ có hộ chiếu hợp lệ so với 55% cử tri của ông Trump," và "Hộ chiếu đặc biệt hiếm ở các quận nông thôn, nơi đảng Cộng hòa giành được nhiều phiếu bầu hơn."
Trên thực tế, ngay cả khi không có các yêu cầu của Đạo luật Cứu nước Mỹ (SAVE America Act), đảng Dân chủ đã huy động được nhiều cử tri hơn đảng Cộng hòa: "Nếu mọi cử tri đủ điều kiện đều đi bỏ phiếu, ông Trump kết luận, thì ông Trump đã thắng với cách biệt 5 điểm thay vì 1,5 điểm." Và những yêu cầu này có thể sẽ làm trầm trọng thêm sự chia rẽ này.
Tất cả điều này tạo nên một nghịch lý sâu sắc, Novicoff viết: "Việc làm cho việc bỏ phiếu khó khăn hơn rất có thể sẽ làm tổn hại đến cơ hội của đảng Cộng hòa, nhưng họ lại đang nỗ lực hết sức để điều đó xảy ra; trong khi đó, đảng Dân chủ, những người khẳng định rằng ông Trump và một Quốc hội MAGA là mối đe dọa hiện hữu đối với nền dân chủ Mỹ, lại từ chối về nguyên tắc giúp đảng Cộng hòa tự phá hoại chính mình." Cuối cùng, ông nói, "chính những người có nhiệm vụ hiểu cử tri lại dường như chẳng hiểu gì về họ cả."
