Hôm nay,  

Mực hầm khoai môn

14/04/202321:26:00(Xem: 3416)
Truyện

Crazy

Hai người bước vào Quán Nửa Khuya. Cô gái đi trước, mặt trái xoan, tóc dài, người mảnh khảnh áo jacket màu nâu nhạt. Chàng trai theo sau, mặt vuông, tóc bồng bềnh, cao hơn cô gái một cái đầu, vai rộng, sport coat màu sậm. Họ có vẻ nhân viên làm việc trong văn phòng nhưng không có vẻ của người làm về ngành chứng khoán hay tài chánh. Mỗi khi nấu mực hầm khoai môn, tôi nấu nhiều hơn bình thường một chút, không đậy vung để cho mùi thơm lan tỏa ra, bay lừng khắp quán, một cách mời gọi không lời. Cô gái hít mạnh một hơi rồi hỏi.
     “Hôm nay cô có món mực hầm khoai môn phải không?” Cô gái hỏi.
     “Vâng.” Tôi đáp.
     “Cô cho cháu một phần.” Cô gái nói.
     Ông khách bàn bên cạnh xía vào “Tôi cũng vậy!” Tôi xoa nhẹ hai bàn tay với nhau, thầm nghĩ. Thật đúng như tôi dự tính.
     “Ngon tuyệt vời!” Cô gái khen lớn tiếng.
     “Mực hầm khoai môn, hai món đi đôi rất hợp với nhau.” Ông khách nói chõ vào. Quán vắng nên người ta muốn tìm cách trò chuyện với nhau.
     Cậu thanh niên tự nãy giờ vẫn im lặng, vẻ mặt rầu rĩ, như người thất tình.
     “Cậu muốn ăn gì thì gọi đi.” Cô gái nhìn chàng trai giọng nhẹ nhàng nhưng kẻ cả.
     “Tôi ăn không nổi.” Chàng trai nói nhỏ, giọng chậm rãi như rã rời.
     “Cậu có vẻ không thích hợp với nghề này.”
     “Tôi vẫn thường nghe chuyện phản bội trong hôn nhân, nhưng tôi không ngờ cuộc đời có thể tàn nhẫn đến như vậy.”
     “Ngày xưa, hôn nhân là sự trao đổi giữa tình dục và thức ăn. Không ân nghĩa, hay trói buộc. Bản chất con người dễ thay đổi, tìm món ăn mới, tránh nhàm chán. Ngày nay, người ta dùng hôn nhân để trói buộc và như thế chỉ làm khổ nhau.” Cô gái nói.
     “Cậu mới vào nghề?” Tôi hỏi.
     “Đây là Nhu. Mới vào làm, còn đang tập sự.” Cô gái trả lời.
     “Cô cậu làm nghề gì?” Người khách ngồi bàn bên cạnh tò mò hỏi.
     “Thám tử tư. Phần lớn chúng tôi được thuê để theo dõi những người ngoại tình.” Cô gái trả lời.
     “Thảo nào cô có cái mũi rất thính.” Người khách nói và cười lớn như để tự thưởng lời nói của mình.
     “Tại sao Nhân lại làm nghề này?” Nhu gọi tên cấp trên trống không, có vẻ như không muốn gọi bằng chị.
     “Cậu phải tốn nhiều rượu lắm mới có thể khiến tôi trả lời câu hỏi này.” Nhân nói mà không cười.
     “Xin cô mang cho chúng cháu thật nhiều bia ạ.” Nhu nói với tôi.
     “Mỗi người chỉ được ba chai thôi. Luật của quán là như thế.” Tôi nhấn mạnh.
     Có lẽ vì đói, Nhu chưa uống hết hai chai bia đã say gục ngay trên bàn. Nhân nói. “Tôi biết cậu ấy thuộc loại nhẹ cân, nhưng chưa gì mà đã gục ngã như thế này thật đáng xấu hổ. Cậu ấy tốt nghiệp đại học ngành luật ở NYU, ra làm cho một hãng luật danh tiếng, nhưng cậu ấy bỏ việc ngang xương. Cậu bảo là không hợp và không hiểu bạn đồng nghiệp. Thật là trái khoáy. Cậu ấy không hiểu tâm lý con người, mà lại chọn ngành luật rồi lại muốn làm thám tử tư.” Nhân lay chàng trai. “Này, đi về thôi. Cậu say quá rồi.”
     Nhân cầm cánh tay Nhu đặt lên vai cô, đỡ chàng trai đứng lên. Cô đã gọi sẵn, tắc xi đang chờ ngoài cửa. Ông khách nhìn theo hai người vừa khuất sau cửa, nói bâng quơ. “Cô này nam tính quá, chắc anh ta không thể nào ‘cưa’ được cô nàng.” Tôi nhìn theo thầm nghĩ. Chưa biết. Con tim có những lý lẽ của nó mà lý trí không bao giờ biết được. Cô gái có vẻ khẳng khái, ăn nói bộc trực, nhưng ánh mắt dành cho chàng trai có vẻ rất dịu dàng.
 
Một tuần sau, Nhân bước vào quán. Tôi hỏi. “Đồng nghiệp của cô đâu rồi. Hôm trước cậu ấy say quá.”
     Nhân ngần ngừ giây lâu, thấp giọng. “Thật không ngờ cậu ấy còn tân. Cả tuần nay cậu ấy không đi làm cũng không trả lời tin nhắn của cháu làm cháu áy náy vô cùng. Cháu nhắn tin cho cậu ấy bảo đến gặp cháu ở đây.”
     Quán vắng, ít người, tôi có cảm tưởng mọi người nghe rõ mồn một lời Nhân nói. Tôi nghe được cả những câu hỏi hiện trên nét mặt của khách. “Cô ngủ với nhân viên dưới quyền cô à?” Nét mặt bình tĩnh, lặng lẽ của Nhân  thầm bảo. “Ừ. Đã sao nào?  Ăn nhằm gì đến các người.”
Nhu đẩy cửa bước vào. Cậu đến ngồi bên cạnh Nhân, nói nhỏ:
     “Tôi xin được cưới Nhân!”
     “Cậu có khùng hay không? Tại sao lại cưới tôi?”
     “Vì chúng ta đã ngủ với nhau. Nhân cũng thích tôi mà. Người ta không thể nào ngủ với nhau mà không yêu nhau.”
     “Tôi không bao giờ có ý định kết hôn. Chúng ta chỉ ngủ với nhau có một lần thôi mà hôm ấy cả hai đều say. Cậu thật là ngớ ngẩn. Yêu? Kết hôn? Ngủ với nhau không phải là yêu nhau. Tình cảm con người không phải lúc nào cũng rõ rệt, trắng ra trắng, đen ra đen. Cậu nói chuyện như mấy bà già từ thế kỷ trước vậy. Hễ ai đụng vào con cháu bà là phải cưới để giữ danh dự.”
     Khi hai người ra khỏi quán, một người khách mỉm cười, nói. “Cô này quả có tính đàn ông. Đàn ông họ có thể làm tình chỉ vì thèm muốn của xác thịt, bởi vậy mới có chuyện ăn bánh trả tiền, không cần phải yêu thương hay có liên hệ tình cảm dây dưa. Cô ấy có lý. Một lần trao đổi thể xác có thể do nhầm lẫn hay say sưa, không nên biến nó thành một sự ràng buộc trăm năm. Tôi hiểu mẫu người này. Cô ấy có thể chia sẻ thể xác nhưng không cho ai đụng đến tâm hồn.”
 
Ý nghĩ của Nhu
 
Dù mọi người chung quanh hay bảo Nhân cứng rắn như đàn ông. Tôi thấy cô ấy rất dịu dàng, có thể nói cô ấy giàu tình cảm nhưng che giấu cảm xúc, nhất là ở chỗ làm việc. Ở văn phòng Nhân hướng dẫn tôi tận tình, luôn giúp đỡ, động viên nhất là những khi tôi yếu đuối, chịu không nổi cảnh người ta buồn rầu khóc lóc. Nhân thường nói làm nghề này, chúng ta phải cứng rắn mới có thể làm việc lâu dài, phải mạnh mẽ để không bị tổn thương. Đêm tôi say, tôi nôn thốc tháo trên lề đường, Nhân nhẹ nhàng lau cho tôi bằng khăn quàng cổ của cô. Trên xe tôi ngủ thiếp đi không thể trả lời câu hỏi nhà ở đâu, Nhân phải đưa tôi về nhà cô ấy. Nửa đêm thức giấc thấy Nhân bên cạnh, ánh mắt đằm thắm, môi hồng mềm mại. Rồi chuyện gì phải xảy ra đã xảy ra. Đó là lần đầu tiên tôi biết sự mê cuồng nồng cháy của thân xác. Và tôi nghĩ là tôi yêu Nhân.
     Công việc của tôi dễ làm, nhưng khó chịu đựng. Những người đàn bà nghi ngờ chồng ngoại tình đến thuê chúng tôi theo dõi để lấy chứng cớ để ly dị. Nhưng khi nhìn thấy chứng cớ, tâm hồn của họ bị tổn thương. Họ khóc sướt mướt trước mặt chúng tôi. Tôi luôn cảm thấy buồn rã rượi mỗi khi chứng kiến sự đau khổ của phụ nữ. Tôi nghĩ họ là những sinh vật yếu đuối cần được che chở, bảo vệ, và thương yêu.
     Sáng nay sau khi Giám đốc và tôi tiễn một người phụ nữ đến nhờ theo dõi chồng của bà, ánh mắt của bà buồn vời vợi khiến tôi đau lòng. Nghề này là nghề, nói hơi cực đoan, là chất xúc tác khiến gia đình người ta tan rã.
     Vị Giám đốc đến đứng cạnh bàn làm việc của Nhân, nói: “Nhiệm vụ mới của cô đây.” Nhân  nhận xấp hồ sơ, trên đó có ảnh người đàn ông sẽ bị theo dõi. Nhân liếc sơ qua rồi nói với Giám đốc. “Xin ông hãy giao công việc này cho Nhu. Cậu ấy chăm chỉ, biết quan sát, và rất giỏi chụp hình, quay phim. Coi như đây là một thử thách. Nếu cậu ấy làm nhiệm vụ này thành công thì nhận cậu ấy làm nhân viên chính thức.”
     Sau khi từ chối lời cầu hôn của tôi, Nhân có vẻ lạnh lùng, xa cách. Tôi sẽ cố gắng hoàn thành nhiệm vụ và sẽ ngỏ ý lần nữa. Dù không cưới nhau, chúng tôi có thể chính thức yêu nhau. Tôi yêu tính cứng rắn trong nghề nghiệp, sự khôn ngoan đầy hiểu biết tâm lý về con người của Nhân. Có thể nói tôi yêu vì khâm phục và ngưỡng mộ.
     Với sự hướng dẫn của Nhân, chỉ vài ngày là tôi đã thu đầy đủ chứng cớ ngoại tình của người đàn ông. Nhân nói, “ông này thường đi ăn với đồng nghiệp ở nhà hàng Tự Do. Chiều thứ Sáu, tôi ngồi chờ ông ta trong phòng khách của nhà hàng, tầng trên là khách sạn. Máy quay phim dấu trong cặp. Chập sau, người phụ nữ ăn mặc sang trọng đến, hai người hôn phớt nhau và đi về phía thang máy. Tôi hướng máy quay phim đến hai người, nhưng quay lưng lại để không bị họ nhìn thấy mặt. Nghe tiếng chuông thang máy “ding-ding” tôi ngỡ thang máy đóng cửa nên tôi quay mặt lại. Không ngờ đó là tiếng mở cửa của thang máy đối diện. Tôi nhìn thấy cô tình nhân của người đàn ông và ngỡ ngàng.
 
Ở Quán Nửa Khuya Nhu đưa xấp hồ sơ và những tấm ảnh cậu chụp được buổi chiều thứ Sáu. Ngắm nghía xấp ảnh, Nhân nói. “Rất tốt!  Cậu hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc.”
Trước ánh mắt dò hỏi của Nhu. Nhân kể:
     “Anh ấy, là vị hôn phu cũ của tôi. Cách đây hai năm, tôi tình cờ gặp lại anh ấy sau khi chia tay hơn mười năm. Ngày xưa, có một cô gái rất ngây thơ. Cô yêu và đính hôn với một người. Một ngày, cô bỗng thấy vị hôn phu của cô vào một chiếc tắc xi. Bản tính tò mò, và thích làm người yêu ngạc nhiên, cô bảo tắc xi của cô theo dõi chiếc tắc xi trước mặt. Rồi cô chứng kiến sự phản bội của vị hôn phu. Những ngày tiếp theo, cô tiếp tục theo dõi vị hôn phu và cô nhận ra mình yêu thích công việc này. Bản chất của con người là muốn khám phá sự thật. Cô thích đến độ trở thành thám tử tư.”
     “Thế rồi… Vị hôn phu thì sao?” Nhu hỏi.
     “Cô gái trình bày chứng cớ với vị hôn phu, bảo, ‘anh phải trả thù lao cho tôi và bồi thường sự phản bội của anh.’  Rồi tôi từ hôn. Thật là mỉa mai. Ngày xưa tôi bỏ anh ấy vì anh ấy phản bội tôi. Rồi bây giờ vì tôi anh ấy phản bội vợ.”
     “Tôi có một câu hỏi. Tại sao lại là ông ấy, mà không phải là tôi?”
     “Tình cảm của con người không phải lúc nào cũng phân biệt rõ rệt như trắng với đen. Tôi không biết phải giải thích như thế nào. Có thể nói là chúng tôi giống nhau hợp nhau như mực hầm khoai môn vậy.”
     “Nhân không cảm thấy tội nghiệp cho vợ con của người ta hay sao?”
     “Không. Tất nhiên, người phản bội bao giờ cũng có lỗi. Nhưng trong bất cứ cuộc ngoại tình nào, có thể nói, mối tình ấy hay cuộc hôn nhân ấy đã từ lâu bị rạn nứt. Một sự quen thuộc đến độ lơ là bỏ bê, hay một sự săn đón đến độ trói buộc đều là nguyên nhân của sự rạn nứt.”
     “Nhân nói nghe tàn nhẫn quá.”
     “Sau khi từ hôn với anh ấy, tôi luôn luôn trong tư thế dẫm nát trái tim người khác trước khi người ta có thể dẫm nát trái tim tôi.”
     “Bản báo cáo này phải nộp cho Giám đốc. Việc này sẽ có ảnh hưởng trầm trọng với Nhân.” Nhu nói.
     “Không sao. Cứ nộp. Nhu! Cậu phải cứng rắn lên, phải mạnh mẽ mới có thể sống với nghề này.”
     Khi Nhu đứng dậy ra về, Nhân còn nhét bản báo cáo với xấp ảnh tận tay Nhu. Tôi hỏi. “Hành xử như thế có khôn ngoan và hợp lý không?”
     “Chắc cô nghĩ rằng cháu là người xấu và mất thiện cảm với cháu?”
     “Không. Tôi biết, cô phải cứng rắn để sống còn trong cuộc đời.” Nhân quay mặt đi nhưng tôi thấy nước mắt cô lưng tròng.
 
Bẵng đi rất lâu Nhu trở lại tiệm. Trông cậu có vẻ tươi tỉnh hơn. Cậu chào tôi với nụ cười. Có lẽ đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy nụ cười của cậu.
     “Công việc của cậu như thế nào?” Tôi hỏi.
     “Dạ tốt hơn nhiều. Cháu nghĩ là tuy khó nhưng cháu có thể tiếp tục công việc này. Sau vụ tai tiếng, Nhân xin thôi việc. Người tình cũ của Nhân có hẹn gặp cháu để trò chuyện và hỏi thăm về Nhân. Ông bảo, vợ ông không cần phải thuê người theo dõi vì sớm muộn gì bà cũng biết, có lẽ sớm hơn là muộn. Thật ra, có lẽ trong thâm tâm ông cũng muốn bà vợ biết. Dĩ nhiên là Nhân biết bị theo dõi. Trong phim cháu quay lúc theo dõi hai người, có một đoạn Nhân thè lưỡi ra như để chế nhạo người đang theo dõi Nhân. Ông ấy kể. Đêm ấy trong khách sạn lần đầu tiên ông ấy thấy Nhân khóc. Ông muốn ly dị vợ để được ở gần bên Nhân, nhưng Nhân từ chối. Nhân bảo rằng Nhân đã phản bội chính con người chân thật và nhân hậu của nàng. ‘Để cho cậu theo dõi bắt quả tang chúng tôi, là một viên đá ném hai con chim. Cô ấy muốn cắt đứt tình cảm với tôi và với cậu, nhanh chóng và dứt khoát. Nếu bảo rằng Nhân  có tính đàn ông, thì phải nói rằng cái chất quân tử của tôi không bằng phân nửa của Nhân.’  Riêng với cháu, Nhân  đã giúp cháu trở thành đàn ông. Và vì thế cháu mang ơn. Cháu sẽ đi tìm cô ấy.”
     Mực là thức ăn dai. Khoai môn là thức ăn mềm. Nhiều người nghĩ rằng hai thứ đi đôi nhau có bản chất giống nhau nhưng không hẳn như thế. Tôi cho rằng bởi vì bản chất trái ngược nhau, chúng bổ túc cho nhau.
 

Nhị Ngã

(Truyện phóng tác)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hồi năm sáu tuổi tôi vẫn hay theo chúng bạn ra chơi trước đình làng Thanh Thủy. Nơi đó có mấy cây sanh cổ thụ rất lớn luôn tỏa bóng râm mát mẻ cả đoạn đường bến chạy qua làng. Bên kia con đường bến là hồ Vọng Nguyệt, một cái hồ trông như vuông vức, rộng chừng nửa mẫu tây, dân địa phương vẫn quen gọi là hồ làng...
Phải chi khách đến thăm vườn hồng hơn trăm giống quý đủ màu sắc của ông Chu hằng ngày là khách mua hoa thì chắc thu nhập của gia đình ông đỡ hơn. Ông nghèo, nhưng cái máu nghệ sĩ của ông lại mạnh mẽ hơn chuyện tiền bạc, lại gặp bà vợ hết mực chiều chồng, nên cứ nghe đâu có giống hồng lạ là bằng mọi cách phải có cho bằng được. Năm ba ký gạo đắp đổi hằng ngày đã khó, mà có những giống người ta đổi cả tấn lúa ông cũng lắc đầu.
Không nhớ từ bao giờ đã không còn ngồi xuống bàn trà, tay bốc miếng mứt hạt sen bỏ vô miệng, vị ngọt tươm ra không quá gắt như ăn miếng mứt bí, vị ngọt nhẹ, thanh, kích thích vị giác bởi hương sen quyện ngọt điệu đà, tới khi nhai cái hạt sen đã ấm ấm trong miệng nên không còn cứng cũng không quá mềm như khoai lang luộc. Độ dẻo của hạt sen khi đã sên mứt rất mê hoặc và cũng đâu có gì vội để nuốt đi cho mau, cứ ngậm mà nghe hương vị đất trời tinh khiết của hương sen xông lên khoang mũi làm cho người thưởng thức lâng lâng cảm giác xuân đã về. Có thể nói món gì có hạt sen góp mặt cũng ngon như món vịt tiềm có nhân bên trong là thịt bằm, nấm mèo, táo tàu, gia vị nhiều thứ, nhưng những hạt sen luôn khêu gợi những đôi đũa gắp vì hấp dẫn và ngon lạ miệng. Nhưng đã nhiều năm không ăn mứt hạt sen sao vẫn nhớ khá rõ hương vị độc đáo của hạt sen trong món ngọt ăn chơi ngày tết, hay món mặn ăn tiệc đều ngon.
Cậu Hà người Bắc di cư năm 1954, cậu di cư có một thân một mình khi còn trẻ, nên cậu cũng không có nhiều phương tiện được học hành nhiều. Khi lớn lên ở miền Nam, lối chừng 19, 20 tuổi khoảng năm 1965-1966, cậu từ giã học đường đăng lính, cậu đi lính Việt Nam Cộng Hòa ngành Biệt Động Quân. Sau chuyển qua Thám Báo. Cậu đóng quân như ở miền đồng ruộng, lúc bấy giờ còn loáng thoáng xa xa, ít dân cư, tiếp giáp một bên Đồng Ông Cộ, miệt Gò Vấp, Gia Định.
Chị nhớ lại, vào một buổi sáng ngày cuối tháng 1 năm 1973, khi Chị đi lấy bản tin ở bên Macv về cho AP, chị thấy sao hôm nay văn phòng đông thế. Ký giả của AP và cả của NBC News bên cạnh cũng chạy qua chạy lại, Chị nghe ông chánh văn phòng nói: Viêt Nam sắp ngưng bắn rồi, sắp hòa bình rồi…” Văn phòng Associated Press xôn xao, từ ông chánh văn phòng đến các ký giả, nhân viên của AP đều hứng khởi với cái tin “Nóng bỏng” này. Chị thấy các phóng viên của các hãng thông tấn, hãng truyền hình ngoại quốc chạy hối hả sang nhau và chạy qua cả đài phát thanh Quân Đội Việt Nam để cập nhật tin tức viết bài…
Chị đi bằng xe hàng. Là dân Đà Lạt gốc Huế nên chị gọi xe đò là “xe hàng”. Đi xe hàng, tức là xe đò, là xe chở người và cả hàng chứ không chở riêng hàng. Tiếng Việt hay như vậy đó! Đến Gò Công rồi đi xe lam vào Đồng Nguơn. Ấp Đồng Nguơn. Không phải đây là lần đầu tiên chị được thấy cảnh đồng quê. Đồng quê miền nam hầu như đâu đâu cũng giống nhau. Nhưng có đi nhiều mới thấy mỗi nơi có một chút khác. Phải thế không? Hay chính là cảm giác của chị mỗi lần một khác?
Tôi ước mơ có một ngày nào đó, khi thanh bình thật sự trở về trên nước VN, khi chính thể CS hoàn toàn tan rã, khi con người công chính trở lại làm nền tảng trong xã hội mới, chúng ta sẽ trở về, những ngưới bạn từ thời xa xưa, cùng nhau làm lại một bữa tiệc Tất Niên, mời vong linh các thầy, các bạn, các anh em đồng đội đã chết trong khói lửa chinh chiến, trong các biến cố tang thương của đất nước, trong các trại tù, trên biển…cùng nhập tiệc. Kẻ đang sống cùng người thiên cổ bên cạnh nhau hoài niệm đến một miền thùy dương ngọt ngào nhân tính, một ngôi trường thân yêu giàu truyền thống giáo dục và y đức, một thành phố mến yêu thơ mộng. Để nghe những người quá cố tâm sự về cái chết oan khiên của mình. Được như vậy, hương hồn các vị đó sẽ sớm được siêu thoát và vĩnh viễn an nghỉ chốn nghìn thu. Và chúng ta đây giảm khắc khoải đau thương…
Tôi đã có bốn cái Tết trong trại Panatnikhom và Sikiew, Thailand. Tết đầu tiên thật nhiều kỷ niệm và bất ngờ, vì lúc đó chúng tôi vừa nhập trại trong khi còn hơn một tuần nữa là Tết. Tôi và ba cô bạn đi chung chưa kịp gửi thư cho thân nhân ở nước ngoài để ca bài ca “xin tiền”. Ai lo bận bịu đón Tết thì lo, còn chúng tôi thì lo đi mượn tiền để mua vài vật dụng cần thiết như tấm trải nhựa, tre nứa, dây nilon để làm “nhà” (phải “an cư” mới “lập nghiệp” tỵ nạn được chớ).Khoảng một tuần trước Tết, có một nhóm mấy thanh niên đến thăm vì nghe nói chúng tôi là dân Gò Vấp, nên muốn nhận “đồng hương đồng khói”. Họ là những người trẻ như chúng tôi, nên câu chuyện mau chóng trở nên thân mật và rôm rả
Hỏi thăm ông Hai bán hoa lay-ơn gốc Bình Kiến, nhiều người ngơ ngác hỏi nhau. Tôi lại rảo qua thêm mấy vòng chợ hoa, cũng vừa đi tìm ông Hai, cũng vừa ngắm hoa và ngắm những chậu bonsai bày bán cuối năm, cũng tìm lại mình của gần 20 năm trước, năm nào cũng cứ vào những ngày này, tôi theo ba tôi hóng gió đón sương không hề chợp mắt cùng gian hàng cây kiểng rất bề thế của ba ở đây.
Có lẽ những rộn ràng, hân hoan nhất trong năm không phải là "ba ngày tết", mà là những ngày cận tết. Bắt đầu vào ngày 23 tháng chạp, tối đưa ông Táo về trời. Tất cả mọi sinh hoạt đều hướng về việc chuẩn bị để đón một mùa xuân mới, chào đón nguyên đán và mấy ngày xuân trước mặt. Lúc nhỏ là mùi vải thơm của bộ đồ mới, mùi gạo nếp ngâm cho nồi bánh và hương thơm ngào ngạt cho sàng phơi mứt dừa, mứt bí, mứt gừng ngoài sân. Những đêm ngủ gà ngủ gật ngồi canh bên nồi bánh tét cùng với má, với gia đình xúm quanh. Mùi bếp lửa, mùi khói hương, mùi áo mới lan tỏa của tuổi thơ ngan ngát những ngày xa...
Người ta được nuôi lớn không chỉ bằng thức ăn, mà còn ở lời ru, tiếng hát, và những câu chuyện kể. Chú bé cháu của bà thích được bà ôm vác, gối đầu lên vai bà. Có khi bà mở nhạc từ chiếc nôi cho chú nghe thay cho lời hát, chiếc nôi chú bé đã nằm khi mới lọt lòng mẹ. Có khi bà hát. Bà không ru à ơi, nhưng âm điệu dân gian len vào trong từng lời hát. Chú bé mãi rồi ghiền nghe giọng hát của bà.
Lóng rày tôi hay tẩn mẩn viết về những hồi tưởng tuổi thơ, nhất là những côn trùng ngày xa xưa đó như chuồn chuồn, bươm bướm, ve sầu, dế mèn…Nhiều lúc ngồi nghĩ lẩn thẩn: tại sao vậy? Chắc đó là tâm trạng của người tuổi sắp hết đếm số, tiếc nuối những khi còn cắp sách tới trường. Cắp sách tới trường không phải là chuyện vui nhưng tuổi học trò thì vui thật. Lúc nào, khi nào, chỗ nào cũng toàn thấy chuyện vui chơi. Bạn chơi là người nhưng nhiều lúc là những côn trùng quanh quẩn bên người. Một ông bạn mới gặp nhướng mắt hỏi tôi viết về những bạn chơi nhiều hơn hai chân nhưng chưa thấy nhắc tới bạn của ông ấy. Đó là bọ ngựa. Ông này thuộc loại rắn mắt. Tôi không chung tuổi thơ với ông nhưng chắc ông cũng thuộc loại phá làng phá xóm. Ông kể chuyện ăn me chua trước mấy ông lính thổi kèn trong hàng ngũ khiến mấy ông thợ kèn này chảy nước miếng thổi không được. Tôi thuộc loại hiền nên không có bạn không hiền như bọ ngựa. Ông ta thì khoái bọ ngựa.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.