Thơ Đào Hiếu - Translated By Phan Tấn Hải

11/02/202320:05:00(Xem: 6963)
blank 

Thơ ĐÀO HIẾU
Translated by PHAN TẤN HẢI
   
ĐỢI
Ăn sáng một mình
Một mình ăn buổi sáng.
Gặm nhấm muỗng nĩa và tách cà phê
Gặm nhấm vỉa hè
Gặm nhấm sự chờ đợi.
*
Ăn sáng với cái mũ vải
Để ngửa trên bàn
Chờ em đến và ném vào một đồng xu.
*
Nếu ngày nào
Cũng ăn sáng một mình
Thì anh sẽ gặm nhấm đồng xu.
Và đợi.
*
Em mất hút như giọt cà-phê
Như chiếc lá rơi sau bức tường cũ
Khung cửa trống không.
Anh ngồi đội mũ.
Nhìn vạt nắng vàng xưa.
*
Con phố hẹp, những người đi qua.
Anh cần gì giữa đời phai nắng?
Chỉ cần đến, ăn với em bữa sáng
Rồi đi.
.
.
WAITING
Having breakfast alone
Alone having breakfast
Gnawing spoons, forks, and cups of coffee
Gnawing the sidewalk
Gnawing the wait.
*
Having breakfast with a cloth hat
put upside down on the table
and waiting for you to come and throw in a coin.
*
If every day
I have to have breakfast alone
then I will gnaw the coin.
and wait.
*
You disappear like a drop of coffee
Like a leaf falling behind an old wall
The door frame is empty.
I sit wearing a hat.
Looking at the old brush of golden sunshine.
*
Narrow street, and people passing by.
What do I need in the sun-faded life?
Just coming, having breakfast with you
Then wandering.
.
.
BẢN TÌNH CA CỦA NGƯỜI HÀNH KHẤT
Bản tình ca của đôi lứa yêu nhau
Người ăn xin mù hát nghêu ngao giữa chợ
Người ăn xin cầm đàn đi theo đứa nhỏ
Đứa nhỏ cầm ngửa chiếc mủ mềm
*
Người ăn xin tỏ tình với ai bên đường
Mà gân cổ nổi, mà đôi mắt mở?
Đôi mắt mở mù loà giữa phố
*
Tôi ngồi uống ly rau má
Người ăn xin đến và tỏ tình với tôi
Những lời văn hoa trong bản tình ca
Đó là lời tỏ tình của ai với ai?
Nào phải của người ăn xin với tôi
Nào phải của người ăn xin với những người qua đường.
.
.
A BEGGAR'S LOVE SONG
The love song of a couple in love
A blind beggar sings wavily in the market
Another beggar carries a guitar and follows a child.
*
The beggar confesses his love to someone on the sidewalk.
His neck tendons protrude, and his eyes are wide open.
His eyes blind and wide open -- in town.
*
I sit and drink a cup of gotu kola
The beggar comes and confesses his love to me.
The poetic words in a love song.
Whose confession is that to whom?
Not the beggar's words to me
Not the beggar's words to the passersby.
.
.
CHỜ THỦ TRƯỞNG
Để được gặp em ba mươi giây
Phải đứng chờ góc đường sáu mươi phút
Muốn gặp em sáu mươi phút
Phải đợi bao nhiêu giờ?
Muốn gặp em suốt ngày
Phải chờ bao nhiêu tháng?
*
Hãy cho ta mượn cái máy tính
Để ta tính lại từ đầu
Để được gặp em ba mươi giây
Phải đứng đợi góc đường sáu mươi phút
Muốn gặp em suốt đời
Phải nhân lên bao nhiêu?
*
Đời ta không đủ dài để đứng chờ mỗi chiều
Xe ta không đủ bền để chạy quanh phố xá
Muốn gặp em suốt đời có lẽ phải chờ đủ một ngàn năm tất cả
Một ngàn năm ta chết mấy mươi lần
Một ngàn năm ta cứ đứng tần ngần
*
Để được gặp em ba mươi giây
Phải đứng chờ góc đường sáu mươi phút
Em là thủ trưởng quan liêu số một
Anh là dân nên phải đứng đợi góc đường.
.
.
WAITING FOR THE CHIEF
To see you in thirty seconds,
I have to wait at the corner for sixty minutes.
To see you in sixty minutes,
how many hours do I have to wait?
To see you in my whole day,
how many months do I have to wait?
*
Lend me a calculator,
so I can start over with the calculation.
To see you in thirty seconds,
I have to wait at the corner for sixty minutes.
To see you in my whole life,
how many times do I have to multiply?
*
My life is not long enough to wait every afternoon.
My car is not durable enough to run around the city.
If I want to see you for my whole lifetime, I probably have to wait a thousand years.
In a thousand years, I would die dozens of times.
In a thousand years, I would reluctantly stand forever.
*
To see you in thirty seconds,
I have to wait at the corner for sixty minutes.
You are the number one bureaucratic chief.
I am your subject, so I have to wait at the corner.
.
.




Ba bài thơ trên được trích từ tập sách "Không Đứng Mãi Trong Tranh" của Lê Chiều Giang, sách gồm những bài tùy bút ngắn tác giả viết "Mà như vẽ lại... không hề tẩy xóa, chẳng tô vẽ thêm..." và những bài thơ "hiện thực đầy ẩn dụ". "Không Đứng Mãi Trong Tranh" của Lê Chiều Giang là cuốn sách đầu tay và duy nhất được tác giả gởi tặng đến những người bạn của Nghiêu Đề và bạn Cô, với lời Nguyễn Thị Thụy Vũ viết thay đề tựa: "Chúng tôi sẽ đọc Lê Chiều Giang, những giòng chữ chảy lui về quá khứ. Một quá khứ không thể nào không nhắc tới, nhớ tới... Những quá khứ của thời đã "Chết đi, sống lại." Đọc Lê Chiều Giang là đứng lùi lại, ngắm nhìn những bức tranh vẽ lại kỷ niệm, bạn bè, tình yêu, những điều rất xa xưa, bằng cặp mắt của hiện tại, bức tranh của những tháng ngày cũ ẩn hiện bằng cảm xúc riêng của tác giả, nhưng rất chung như chính trăn trở của bạn bè, thế giới, thời đại của Cô. Đọc thơ Lê Chiều Giang, là để ngọn khói trong lòng mình bay lên, là "Mổ trái tim.
Thơ ba dòng là một thứ “hố đen” trong vũ trụ thơ. Đó là thứ “thơ còn lại” sau khi thiêu rụi những rườm rà, những quy cách, những lối mòn của những đường lối thơ đã trở nên chán ngắt mà, trong đó, nổi bật nhất, là sự mượt mà du dương của chủ nghĩa lãng mạn. Thơ ba dòng, do đó, là thơ để nghĩ hơn là để ngân nga như những nhạc điệu êm tai và, trong tương tác với người đọc, như là một thứ thơ đã nén chặt, nó sẽ bùng nổ theo những liên tưởng và suy tưởng không ngờ.
Thanh âm một cõi Sa Bà / Ba ngàn thế giới cũng là tại tâm / Nước non chung một cung trầm / Máu sa lệ sót những lầm than đau
Mối tình đầu đã giết dì tôi / như người ta giết bông hoa / cắm lên bàn thờ / héo hon tháng ngày còn lại. / Dì tôi yêu thích và buồn theo tiếng hát / “Đồi Thông Hai Mộ” / Như thể mối tình trong ca khúc này / là tâm sự của dì tôi.
nguyên thủy là kêu gọi trở về / nơi cánh đồng của những trong lành tươi mát / chưa nảy sinh những dị biệt / chân đi trên phù sa / ướt những tấm lòng xanh ngát bao la
một ngày trôi giạt theo sóng vào bờ / một ngày quấn quýt từng bước chân trần / tuổi trẻ bềnh bồng không định hướng / một ngày câm nín xao động ôm trái tim mình / bay cao ngang ngửa trên ngọn cây mộc lan / trập trùng những nụ búp xanh tươi mơn mởn
Tập thơ thứ 11: “Đời Sống Làng Quê” ấn hành năm 2009. Được xem như một khúc quanh trong sự nghiệp thi ca của Louise Gluck. Khác hẳn với tập “Hoa Diên Vĩ Hoang Dại”, 1992, với nội dung siêu hình và siêu nhiên, đã tạo cho bà nhiều danh vọng. 1. “A Village Life” mang đến cho độc giả những cảm xúc thâm trầm về tâm sinh lý của cá nhân và xã hội. Một loại xã hội thực tế, dùng lám ẩn dụ, tuy hiện diện nhưng gần như bị lãng quên bởi đời sống phố thị rộn ràng nhốn nháo. Những mẫu chuyện ngắn thật ngắn, nhỏ thật nhỏ, đôi khi phức tạp, ly kỳ. Đa số bình thường với những nhận xét tinh tế:
Đàn ông biết được phụ nữ bao nhiêu? Tôi dùng chữ “biết”, không phải ý chữ “hiểu”. Tôi không dùng chữ “đàn bà” vì e rằng thiếu kính trọng. Tôi lấy vợ đã gần nửa thế kỷ. Đã bắt tay, chào hỏi vài ngàn phụ nữ và nhìn ngắm họ qua trăm ngàn vóc dáng khi du hành nhiều nơi trên thế giới, nếu tính luôn trên truyền hình, qua video, con số có thể lên hàng triệu. Nói như vậy, bạn đọc có thể lầm tưởng tôi là người có bản lãnh biết về phụ nữ, thực tế, như Louis de Bernières đã nói: “Đường lối phụ nữ chinh phục trái tim đàn ông là khiến cho anh ta tưởng bở đang làm cô thích thú.” (“That's how a woman wins a man heart, by making him think that he amuses her.)
điều nguyên vẹn nhất / vẫn nằm im trong tim / ngày mùa thu nhớ dòng sông / nấm đất buồn tênh bên lở bên bồi / quăng viên sỏi trắng cạnh chiếc cầu run rẩy / bàn tay nào níu giữ / bạn bè và tình nhân / ngẩn ngơ năm ba lời tiếc nuối / con chim non hót mấy tiếng cội nguồn
Thế giới giờ này người né người! / Ngồi trên xe bus gắn máy lạnh, hoặc xe bò cọc cạch lăn bánh, / người ngồi xa người, khoảng cách an toàn, một thước rưỡi. / Anh xa tôi! Tôi xa em! Ta xa nhau! Đúng 2 thước. / Giờ này đôi ta hôn nhau nụ hôn gió qua khẩu trang! / Ai đó lỡ miệng ách-xì một, hoặc hai tiếng, hoặc một tràng; / Hết rồi những ánh mắt ái ngại, / những lời nói cảm thông, “God bless,” hoặc “Trời, Phật, Chúa chữa!”
Mời các bạn đọc một ngụ ngôn tân thời của thi sĩ Nobel Louise Gluck. Bóng tối che đậy tội ác. Che giấu những con mèo từ rừng hoang xuống trà trộn vào thành phố. Ban ngày, chúng hiền lành. Về đêm, mèo lộng hành, bè đảng, lòng dạ hung tợn, ngay cả người cũng sợ. Chúng săn đuổi, tiêu diệt những sinh vật không có sức kháng cự. Thảm thương cho thân phận làm chuột. Ngày không dám nhìn mặt trời. Đêm la hét đau đớn dưới răng mèo sắc bén. Chết, Chuột chết la liệt đầy phố đêm. Ai biết? Biết rồi, ai nói? Trước khi trời sáng, xã hội quét dọn, đường phố sạch sẽ, không dấu vết sát thủ, nạn nhân. Mặt trời lên. Mèo hiều hậu, dễ thương, Chuột trốn nắng. Người vô tư. Nhưng rồi đêm sẽ đến, sẽ tiếp diễn máu me và định mệnh.
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News. Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.
nếu tôi không thể là người hùng / tôi mang tên người di dân gương mẫu / ôi những chiếc thuyền / & những người trên những chiếc thuyền ấy / can đảm biết bao & khác xa / đám tỵ nạn đương thời chúng ta nợ họ / Tôi ngậm chặt lưỡi / nghe âm thanh / thân thuộc gần như nhà mình / khi tên Dương Thu Hương mất đi dòng sông / trong miệng lão thầy / và chẳng ai buồn hỏi vì sao / mặt tôi giàn giụa. & nhớ đến chiếc bàn buồn bã, / trong góc xó lớp học / tôi viết lời nguyện cầu / cho lũ trẻ sắp vào chật lớp này: / hãy để đám trẻ được xưng tên chúng như mẹ chúng đã từng gọi thế. / hãy để điệp khúc được xướng lại hay cố gắng & cố gắng như thế. / hãy để những câu chuyện không pha chất trọ trẹ / & giữ lại thanh âm không phiên dịch. / hãy để lũ trẻ điền vào khoảng trống bằng ký ức.