Mùa Thu Florence, Italy Nov 2024. Ảnh Dung Phương.
Nhịp lá rơi đang xô chèo dòng thu cập bến. Những con thuyền năm tháng sẽ tiếp tục dong buồm. Nơi chốn nào gọi là đáy đĩa mùa đi ơi Nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh? Có phải là nơi Bình tàn thu vai phấn nghiêng rơi của thi nhân 80 năm trước?
Hay trong cơn khát của mùa thu của Trang Thanh?
Hay nơi dấu chân emlối vàng xưa của Lê Hoàng Anh?
Hay nơi mùa trăng hóa quỳ vàng của Lê Vĩnh Tài?
Hay nơi mặt đất dâng lên nuốt ánh mặt trời của Duyên?
Hay nơi tiếng chạm của những viên đá tím của Nguyễn Thị Khánh Minh?
Hay nơi rực rỡ hoàng hôn rực rỡ Đêm tháng 11 cuối cùng của Lê Chiều Giang?
Dường như, một nơi khả dĩ nhất để nói về đáy đĩa mùa đi ấy là Khoảng Trống của Nguyên Yên. Vì thời gian nào có điểm xuất phát và đáo bỉ ngạn? Cái khoảng trống mà Nguyên Yên phân vân liệu nó phi hạn hay giới hạn?
Mời bạn đọc những bài thơ sau đây của các tác giả trên, rồi bạn sẽ biết rằng mỗi nhà thơ đã lấp đầy Khoảng Trống ấy như thế nào.
TRANG THANH
trong cơn khát của mùa thu
chúng ta nằm bên nhau lặng lẽ tựa mặt sông
gió đi vắng, mây im, căn phòng không một chiếc gương
tơ lụa mùa thu, những đám cỏ li ti, tiếng thảng thốt ngoài kia
có thể biệt ly lại sắp về đâu đó…
chúng ta nói với nhau về nỗi nhớ đất đai
điều tưởng chừng xưa cũ
nhưng đã từ lâu cứ ít dần đi nhung nhớ
về nơi chúng ta đã chôn giấu bao yêu thương bằn bặt những kiếp người…
chúng ta nói với nhau về nỗi nhớ những dòng sông
nơi chúng ta đã gửi xuống những khát khao và buồn tủi đời mình
chúng ta nhớ những đỉnh núi hoang vắng
nơi chúng ta từng ngước lên vời vợi ước mơ và nhìn xuống run rẩy, rụng rời
lòng chúng ta bỗng sừng sững trơ trọi
chúng ta tìm lấy tay nhau trong nỗi tái tê đau buốt phận người
quá khứ nặng cùm gông
chúng ra nhắc về những kỷ niệm ngọt ngào giờ trở nên củi mục
hai gương mặt chúng ta cách nhau đến một kiếp đau thương
căn phòng không gió không gương
chúng ta nhìn thấy cơn khát của mùa thu trong từng cọng lá rời khô
chúng ta xiết chặt tay nhau hơn, soi trong mắt nhau nỗi ly biệt của mùa đông âu lo và sợ hãi
hai gương mặt chúng ta chỉ còn cách nhau một tấc u buồn
em ơi đừng day dứt nữa
chúng ta sẽ mang theo
trước mặt chúng ta còn bí ẩn những khu vườn…
LÊ HOÀNG ANH
Lối Vàng Xưa
Lối xưa vẫn thế
Lá vàng rơi xoáy vòng ngập ngừng không thể có một mùa ...
Nghe vòm lá thì thào: - Vâng, có một mùa thu...
Nào ai biết anh như lối vắng
Vàng một mùa như xa lắm trong em...
Lối vàng xưa bất ngờ em trở lại
Những đốm xanh trong veo qua kẽ lá
Tĩnh lặng nắng lá - buồn lên vàng rực
Như một tiếng thở dài ...
Những lá vàng tinh khiết như ban mai
Dòng xao xuyến hồi ức tìm ta lại
Có những dấu chân vừa in trên lối cũ
Trùng với dấu chân em...
Những dấu chân tinh khiết như ban mai
Những lá vàng tinh khiết như không thể.
LÊ VĨNH TÀI
Va Mãi Vào Sóng Nước
dưới mái chèo vỡ một giấc mơ
con sông trôi theo mắt
đang yêu trôi trí nhớ em đôi tay dài
ròng ròng cùng tháng năm
bờ sông mở cửa
nhìn nhau lá ướt chiêm bao. Có lẽ. Mãi mãi
thơ đi qua bờ sông đi qua tháng ba
qua bất an qua hơi thở bình nguyên em ngược gió
mùa trăng hóa quỳ vàng(*) trong suốt
dã quỳ vàng say khướt. Đợi môi
đợi mùi trăng mùi cỏ mùi rừng
mùi chim Phí mùi lá mục mùi mưa đợi nắng
quê hương đợi màu da
vòng eo đợi phì nhiêu cánh đồng đợi con sông
chảy vào sinh nở
hay con sông rồi không chờ đợi
tràn bờ trí nhớ qua giấc mơ sương mù cũ kỹ
một đời sông nước già nua
...
bơi hay chỉ là ngắt nhịp hơi thở
ngắt nhịp giấc mơ / ngắt nhịp câu thơ
làm ướt con chữ
và đám mây đang bơi như cá
bơi không biết trời hay sóng nước xanh
dòng sông hay ngà ngà trôi màu trắng
hy vọng màu xa vời con sông màu mất ngủ
lìa xa màu giấc mơ
nát tan màu nhẹ gánh mỉm cười
một chấm đỏ màu mong manh ngoảnh lại
nhói đau màu câu thơ
câu chữ màu da non
xước da tiếng kêu màu trí nhớ
màu xanh khoảng trống không ngờ
giấy trắng màu không biết sợ
ngòi bút màu không nỡ…
thanh thiên
-------------
(*): một sắc vàng giá lạnh hoang sơ của loài hoa thường ngủ quên ven bụi bờ/thường thức dậy bất ngờ thắp nắng. hoa như em/như mùa thu phố núi lơ mơ/ này cúc dại có bao giờ em nghĩ/ một loài hoa gió bụi rồi buồn… Lê Vĩnh Tài
DUYÊN
chiều thu
tháng mười
thu về…
ngơ ngác quá
lá thờ ơ. buồn
mầu vàng. biếc
đất. trời. cho
hàng cây hai bên đường
thắp sáng
nến. mùa thu.
lữ khách
trong rừng thu
ngước mắt nhìn
vàng rơi. thu mênh mông*
nắng nhè nhẹ
gió chuyển mình
mưa lất phất
bay…
không gian lành lạnh
dễ yêu
cho tay tìm nhau
mắt ngập tràn mầu lá
phớt mầu xanh
trong
hy vọng…
biển trời.
hoàng hôn đang về
nhẹ nhàng. rơi
mặt đất dâng lên
nuốt ánh mặt trời
hai bên đường
hàng nến lụn…
tia sáng chìm dần…
đất. trời
tìm nhau
mất hút…
đêm.
10.24.2020
*thơ Bích Khê.
NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH
Nhịp Một Mùi Hương Thức Giấc
Gió đang thổi vào ngày Như những ngón tay anh lùa trong tóc Chiều ở lại Lười lĩnh nhịp võng đưa một dòng sông Mầu hoa tím lắc lư giấc ngủ Hợp âm. Cùng những hạt tím em đeo trên cổ Lấp lánh mùa thu
Phố dưới ấy đang trôi Trái đang chín trên cây Tổ chim đang lục sục bữa ngủ Trên gặp gỡ chiều và tối Không bồn chồn không hối hả Hai đường biên dịu dàng. Rồi duy nhất Chúng ta cùng rất thích âm thanh và mầu sắc Bản giao hưởng ấy của ngày
Mơ hồ trong tiếng chạm của những viên đá tím Nhịp của viền mi khép Nhịp một cánh sao xanh mới mọc Nhịp một mùi hương thức giấc
LÊ CHIỀU GIANG
Tháng 11 Cuối Cùng
Chẳng nợ nần ai mà
Ta trả
Một triệu lần hơn
điều ta có
Đến khi
Nhang khói mịt mù bay
Là lúc tim ta đầy hãi sợ
Tiếng chuông vọng xa vời trong gió
Thấp thoáng hồn ai
Khắp bốn phương
Nhà xưa
Ta đốt bừng bừng cháy
Tàn tro lấp kín cả nhân gian
Ta ôm hết
cả than, và lửa
Rực rỡ hoàng hôn
rực rỡ
Đêm.
Vung vãi chút nồng nàn trong mắt
Ta chết.
Trong vòng tay …
rất quen
NGUYÊN YÊN
Khoảng Trống
người ta không thể nhìn thấy nó không biết gì về hình dáng, thể chất của nó cũng không có khái niệm về độ sâu hay chiều cỡ của nó liệu nó phi hạn hay giới hạn
người ta chỉ biết mình có nhu cầu, chắc nịch như niềm tin tôn giáo như người đàn bà trong cơn lên đồng khăng khăng đòi lấp đầy thiếu vắng bằng tình yêu căng phồng.
Đàn ông biết được phụ nữ bao nhiêu?
Tôi dùng chữ “biết”, không phải ý chữ “hiểu”. Tôi không dùng chữ “đàn bà” vì e rằng thiếu kính trọng.
Tôi lấy vợ đã gần nửa thế kỷ. Đã bắt tay, chào hỏi vài ngàn phụ nữ và nhìn ngắm họ qua trăm ngàn vóc dáng khi du hành nhiều nơi trên thế giới, nếu tính luôn trên truyền hình, qua video, con số có thể lên hàng triệu.
Nói như vậy, bạn đọc có thể lầm tưởng tôi là người có bản lãnh biết về phụ nữ, thực tế, như Louis de Bernières đã nói: “Đường lối phụ nữ chinh phục trái tim đàn ông là khiến cho anh ta tưởng bở đang làm cô thích thú.” (“That's how a woman wins a man heart, by making him think that he amuses her.)
điều nguyên vẹn nhất /
vẫn nằm im trong tim /
ngày mùa thu nhớ dòng sông /
nấm đất buồn tênh bên lở bên bồi /
quăng viên sỏi trắng cạnh chiếc cầu run rẩy /
bàn tay nào níu giữ /
bạn bè và tình nhân /
ngẩn ngơ năm ba lời tiếc nuối /
con chim non hót mấy tiếng cội nguồn
Thế giới giờ này người né người! /
Ngồi trên xe bus gắn máy lạnh, hoặc xe bò cọc cạch lăn bánh, /
người ngồi xa người, khoảng cách an toàn, một thước rưỡi. /
Anh xa tôi! Tôi xa em! Ta xa nhau! Đúng 2 thước. /
Giờ này đôi ta hôn nhau nụ hôn gió qua khẩu trang! /
Ai đó lỡ miệng ách-xì một, hoặc hai tiếng, hoặc một tràng; /
Hết rồi những ánh mắt ái ngại, /
những lời nói cảm thông, “God bless,” hoặc “Trời, Phật, Chúa chữa!”
Mời các bạn đọc một ngụ ngôn tân thời của thi sĩ Nobel Louise Gluck.
Bóng tối che đậy tội ác. Che giấu những con mèo từ rừng hoang xuống trà trộn vào thành phố. Ban ngày, chúng hiền lành. Về đêm, mèo lộng hành, bè đảng, lòng dạ hung tợn, ngay cả người cũng sợ. Chúng săn đuổi, tiêu diệt những sinh vật không có sức kháng cự. Thảm thương cho thân phận làm chuột. Ngày không dám nhìn mặt trời. Đêm la hét đau đớn dưới răng mèo sắc bén. Chết, Chuột chết la liệt đầy phố đêm. Ai biết? Biết rồi, ai nói? Trước khi trời sáng, xã hội quét dọn, đường phố sạch sẽ, không dấu vết sát thủ, nạn nhân.
Mặt trời lên. Mèo hiều hậu, dễ thương, Chuột trốn nắng. Người vô tư. Nhưng rồi đêm sẽ đến, sẽ tiếp diễn máu me và định mệnh.
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News.
Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.
nếu tôi không thể là người hùng /
tôi mang tên người di dân gương mẫu /
ôi những chiếc thuyền /
& những người trên những chiếc thuyền ấy /
can đảm biết bao & khác xa /
đám tỵ nạn đương thời chúng ta nợ họ /
Tôi ngậm chặt lưỡi /
nghe âm thanh /
thân thuộc gần như nhà mình /
khi tên Dương Thu Hương mất đi dòng sông /
trong miệng lão thầy /
và chẳng ai buồn hỏi vì sao /
mặt tôi giàn giụa.
& nhớ đến chiếc bàn buồn bã, /
trong góc xó lớp học /
tôi viết lời nguyện cầu /
cho lũ trẻ sắp vào chật lớp này: /
hãy để đám trẻ được xưng tên chúng như mẹ chúng đã từng gọi thế. /
hãy để điệp khúc được xướng lại hay cố gắng & cố gắng như thế. /
hãy để những câu chuyện không pha chất trọ trẹ /
& giữ lại thanh âm không phiên dịch. /
hãy để lũ trẻ điền vào khoảng trống bằng ký ức.
trên đồi gió khoác áo thư sinh tóc bạc /
như lữ hành đi qua đồng bằng /
thỏa mãn khát khao /
sông dài núi rộng /
thèm dòng sữa chảy ra từ lồng ngực /
que diêm cháy một lần rồi tắt /
vẽ vời chi /
trăm cảnh lao đao
Trước đây, Thường Thấu Thấm thuộc về giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác. Tuy nhiên, dịch thuật cũng mang cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ và ngữ pháp, được xác định minh bạch về bản chất, cá tính và chức năng, có tính toàn cầu trong hệ thống ngôn ngữ, có tính chung để thông đạt, nên giả thuyết này có thể áp dụng vào dịch thuật, song song với giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác.
Chúng tôi sử dụng cookie để cung cấp cho bạn trải nghiệm tốt nhất trên trang web của chúng tôi. Nếu tiếp tục, chúng tôi cho rằng bạn đã chấp thuận cookie cho mục đích này.
