Khi lâm nguy, loài sứa biển tự mình chẻ đôi
một nửa phó cho đời nuốt chửng,
nửa còn lại tự tìm lối thoát thân.
xác thịt xé đôi, giữa diệt vong-cứu rỗi
mất gì được gì
giữa những điều đã qua
những gì sắp tới.
rạch vạch nứt giữa thân
mở ra ranh giới hai đầu
bên đây sống, bên kia chết
đằng này hy vọng, đằng kia tuyệt vọng
chiếu từ bàn cân
hai bên nặng nợ như nhau
chết phần phải chết – không thể chết hết
sống phần còn sống – còn phải sinh sôi.
Chúng ta cũng vậy, cũng biết phân thân
giữa xác phàm – bài thơ ta bay lên
thầm thì không ngơi
bên này cuống họng, bên kia nụ cười
bên này tỏa sáng bên kia vụt tắt
một bên lòng tàn lụi, một bên non omnis moriar –
chỉ là những thanh âm, nhẹ hẫng hút biến
và vạch nứt – không thể tách ta làm hai
mở ra, nuốt ta vào đó.
Wisława Szymborska | Nguyên Yên phỏng dịch
*non omnis moriar – tôi sẽ không chết hết
Câu trích từ thơ Horace. “Non omnis moriar” – nghĩa là: “Tôi sẽ không chết hết.” Hay một phần của ta – lời nói, thơ ca, hay ký ức – sẽ sống tiếp sau cái chết của thân xác.
*
autotomy
When in danger the sea-cucumber divides itself in two:
one self it surrenders for devouring by the world,
with the second it makes good its escape.
It splits violently into perdition and salvation,
into fine and reward, into what was and what will be.
In the middle of its body there opens up a chasm
with two shores that are immediately alien.
On one shore death, on the other life.
Here despair, there hope.
If a scale exists, the balance does not tip.
If there is justice, here it is.
To die as much as necessary, without going too far.
To grow back as much as needed, from the remnant that survives.
We know how to divide ourselves, how true, we too.
But only into a body and an interrupted whisper.
Into body and poetry.
On one side the throat, laughter on the other,
that's light and quickly dying.
Here a heavy heart, there non omnis moriar,
just three little words like three feathers in ascent.
The chasm does not cut us in two. The chasm surrounds us.
wislawa szymbors | English translation by Magnus J. Krynski and Robert A. Maguire
In memoriam Halina Poświatowska
