Hôm nay,  

Ngôi Chùa Trên Hải Đảo

20/05/200900:00:00(Xem: 6894)

NGÔI CHÙA TRÊN HẢI ĐẢO
Vĩnh Hảo
Hình 1:

Gạch được chở về chất ở bãi trước của chùa. Bên kia bờ là đất liền.

Hình 2:


 
Thầy trụ trì Thích Huệ Trí và giảng đường xây cất dở dang.
Chùa tọa lạc trên một hải đảo thuộc xã Tam Hải, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Ngoài địa danh tỉnh, các địa danh còn lại thật là xa lạ, chưa bao giờ được nghe tới. Cái “danh” (tên gọi) sở dĩ xa lạ vì cái “thực” (hiện thực) là một nơi chốn xa xôi hẻo lánh, ít người lui tới. Nơi đây, dân cư hiện nay đã khá đông đảo, nhưng không lấp được cái vẻ hiu quạnh thê thiết của một ốc đảo cách xa đất liền mười cây số đường chim bay.
Ngôi chùa được dựng trên hải đảo ấy từ nửa thế kỷ trước, có tên là Diên Khánh. Lịch sử ngôi chùa nếu được cơ hội ngồi bên các bô lão còn lại trong thôn xã để nghe kể lại thì hẳn là thú vị lắm. Thiền sư nào đã đặt chân đến hải đảo này năm mươi năm trước, lập thảo am ẩn cư khi ở đây chỉ có lác đác vài người, hoặc chẳng có một ai, rồi dần dần tiến thành ngôi chùa Diên Khánh hiện nay" Một thiền sư, một am tranh, trên ốc đảo. Hình ảnh thật là thi vị.
Thế rồi, vị thiền sư ấy bây giờ ở đâu" Đã chu du hoằng hóa ở phương khác" dấn thân vào phố thị phù hoa để độ sinh" Hay đã bỏ ốc đảo về với cõi vô sinh tịch diệt" hay đã tái sinh để tiếp tục con đường hóa độ trong một hóa thân khác" Và biết đâu, có thể tái sinh làm vị trụ trì hiện tại"
Không thể nào từ một góc bàn cách nửa vòng trái đất mà hiểu rõ chuyện ấy. Chỉ biết đơn giản mấy điều qua thư kêu gọi của Đại đức Thích Huệ Trí, đương kim trụ trì chùa Diên Khánh, cũng như qua các thư điện tử liên lạc với vài người bạn đạo trong nước.
Thầy Huệ Trí tuổi mới ngoài ba mươi, từng theo học các khóa Phật học ở Đại Tùng Lâm, huyện Châu Thành. Sau khi tốt nghiệp, thầy về với sư phụ là Hòa thượng Thích Thiện Thành, viện chủ chùa Hưng Quang, Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Khi biết chùa Diên Khánh tha thiết cung thỉnh tăng ni về để hướng dẫn quần chúng hải đảo, thầy Huệ Trí đã tình nguyện dấn thân.
Nhiều năm trước đó, chùa không có tăng ni. Các đạo hữu tín tâm đã tự phát hôm sớm về chùa, thắp nhang lễ bái, luân phiên tụng niệm. Khi chùa hư dột trầm trọng, cũng do quý đạo hữu trên hải đảo ấy vận động đóng góp, kẻ công người của, trùng tu toàn bộ ngôi bảo điện để phật-tử địa phương có nơi lễ Phật, cúng kiếng. Chùa có đất rộng, nhưng cơ ngơi duy nhất là ngôi chính điện để thờ Tam Bảo. Nhu cầu phật-tử địa phương có lẽ chỉ có vậy: một nơi thờ Phật để thắp hương, lễ bái. Sau vài năm được thầy Huệ Trí từ đất liền qua đảo tận tình dìu dắt, sinh hoạt ở đây bắt đầu khởi sắc, chuyển từ một ngôi chùa giống như đình miếu của làng trở thành ngôi tự viện có nề nếp tu học, bái sám của thiền môn. Ngoài việc thuyết giảng, hướng dẫn đồ chúng tu học, thầy trụ trì còn thành lập Gia Đình Phật Tử Diên Khánh để giáo dục các em thanh thiếu niên trên hải đảo theo đường hướng truyền thống của tổ chức này.
Sở học sở tri của thầy như thế nào không biết--tất nhiên không thể lượng giá qua giới phẩm, bằng cấp học đường hoặc thời gian xuất gia. Chỉ biết, ngôi chùa hải đảo lâu năm không tăng ni nào ghé bước dừng chân, nay duy nhất thầy bỏ phố về đây, nếu không phải chí nguyện sâu dày thì làm sao kham nổi cảnh chùa quạnh quẽ hiu hắt, đêm ngày sóng nước vỗ nhịp trường canh trên ốc đảo mù khơi"
Vẫy tay bỏ lại phố xa,
Sư về hải đảo kết tòa liên hoa


Biển xanh rộng chí thiền gia
Áo nâu một bóng đậm đà chùa quê.
(Vĩnh Hảo)
Tăng sĩ sống độc cư ở chùa, thảo am, hay một chòi tranh chốn rừng già, chẳng phải là điều lạ thường gì trong sinh hoạt truyền thống của Phật giáo. Nhưng từ nhiều năm nay, đa phần tăng ni trẻ tập trung ở các thành phố lớn để dự học các trường lớp từ sơ, trung đến cao cấp, từ trường đạo đến trường đời; sau khi tốt nghiệp, những vị này ở luôn thành phố không trở về nguyên quán các tỉnh lẻ, dẫn đến tình trạng tràn ngập tăng ni đô thị, nhất là Sài-gòn, trong khi nhiều chùa ở các vùng xa xôi hẻo lánh lại không có tăng ni đến hoằng pháp. Cho nên, đối với tôi, việc thầy Huệ Trí từ bỏ thành phố về nơi hải đảo, đảm nhận trụ trì để toàn tâm toàn lực hướng dẫn đồ chúng địa phương tu tập, là cả một hạnh lớn, đáng kính nể và đáng khích lệ.
Tục ngữ nhà thiền có câu: “Đi biển có đôi, tu hành có bạn.” Một thân tăng trẻ cô quạnh trên hải đảo, chẳng khác người đi biển một mình, không một pháp lữ đồng môn để đàm đạo hôm sớm chia sẻ kinh nghiệm tu học, hoằng pháp. Đầu ghềnh, cuối bãi, chập chùng sóng nước vây quanh. Nếu không thường xuyên lấy cái bao la của biển trời để tự nhắc nhở, tự thắp sáng chí nguyện xuất trần cao đẹp của mình thì làm sao có thể vượt qua những ngày tháng cô tịch nơi hải đảo trơ vơ"
Thử tưởng tượng hàng nghìn tăng ni trẻ khác chen chúc, vui vầy, cùng học với nhau trong các trường lớp, cùng tu với nhau nơi các tự viện nguy nga của phố thị, rồi nhìn về ngôi chùa nhỏ trên hải đảo xa xăm của một tỉnh nghèo khô khốc miền Trung… Thực là chẳng biết có thể nói được lời nào để trải hết đạo tình và niềm cảm kích của mình đối với thầy trụ trì áo nâu khiêm cung, lặng lẽ kia.
Thôi thì viết mấy lời nơi đây, ước mong có được sự yểm trợ của chư tôn đức và quý bạn đạo ở khắp nơi đối với việc xây cất giảng đường của chùa Diên Khánh.
Ngôi giảng đường này ngoài mục đích chính là có nơi để phật-tử đến nghe thuyết giảng Phật Pháp, còn được dùng làm trai đường, phòng họp, phòng học, chỗ nghỉ đêm cho các phật-tử thọ bát quan trai-giới, và một góc nhỏ sẽ là đoàn quán cho các em Gia Đình Phật Tử. Với tài chánh eo hẹp do phật-tử nghèo ở địa phương đóng góp, cùng với việc làm nhang để bán, chùa Diên Khánh chỉ ước mơ có được một ngôi giảng đường đa dụng như thế chứ không dám xây riêng từng căn cho mỗi pháp sự. Năm trước, chùa vừa kêu gọi đóng góp công của, vừa tiến hành xây cất. Có bao nhiêu tiền thì mua vật liệu bấy nhiêu; xây được tới đâu vui tới đó. Chùa đã đặt móng và xây lên được các vách. Nhưng vì cạn tài chánh mà công trình đành ngưng ngang nhiều tháng qua. Thầy trụ trì đã có thư kêu gọi từ mấy tháng trước, nhưng lá thư mộc mạc của thầy tựa như tiếng mõ trầm, vang lên thật nhẹ từ đảo xa, giữa trùng dương gió chướng và sóng xanh ì ầm.
Sáng nay thắp hương lễ Phật xong, tôi ngồi viết những giòng này để tiếp sức thầy, kính gửi đến chư tôn đức tăng ni và quý bạn đạo khắp nơi lời kêu gọi của một “sơn tăng hải đảo.” Mong rằng với sự quan tâm và yểm trợ thiết thực của quý vị, ngôi giảng đường sẽ được tiếp tục xây cất cho đến khi hoàn tất trong những ngày nắng hạ sắp tới.
California, ngày 18.5.2009
Vĩnh Hảo
Mọi thư từ liên lạc và tịnh tài ủng hộ, xin gửi về:
Lê Viết Phương (Đại đức Thích Huệ Trí)
Chùa Diên Khánh
Thôn 3, xã Tam Hải, huyện Núi Thành, Tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Đ.T.: 0510.2226.913

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.