Hôm nay,  

Vì Thiếu Lòng Tự Tin Trong Tình Yêu Lứa Đôi

19/12/201200:00:00(Xem: 14104)
Theo lời tâm sự của anh Năm cho một vài người bạn thân thiết của anh biết, là anh cùng vợ sang tới Hoa Kỳ mới chưa đầy 3 năm, thì vợ anh đã nạp đơn xin ly dị anh tại tòa án. Vì chị lấy lý do anh là người chồng cù lần (very clumsy) nhất thiên hạ, không biết nịnh đầm vợ (gallant) như những ông chồng Mỹ mà chị vẫn gặp thường ngày ở sở làm của chị; đã thế đôi khi anh ăn nói rất cục cằn như dùi đục chấm mắm tôm, thiếu cử chỉ dịu dàng nhã nhặn với vợ, nhiều lần anh mở miệng nói với chị, thì chẳng khác nào như một sĩ quan chỉ huy ra lệnh cho binh lính phải tuân hành mệnh lệnh cấp trên. Hơn thế nữa, đôi khi không kìm hãm được cơn tức giận của anh, anh liền dơ tay lên tặng cho chị vài cái tát yêu nẩy lửa. Do đó chị còn đặt thêm cho anh một biệt danh là ông chồng Cù Lần Lửa (clumsy and hot temper) vì tính tình nóng nẩy của anh và sau khi chị ly dị anh chưa đầy 1 năm, thì chị đã bước chân lên xe hoa với một người Mỹ cùng làm chung sở với chị.

Trong suốt thời gian hơn 5 năm độc thân tại chỗ, hoàn toàn ngoài ý muốn của anh, anh không hề muốn làm quen với bất cứ một người phụ nữ nào khác nữa, vì vết thương lòng vẫn còn âm ỉ trong tim anh.Nhưng đùng một cái trong cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ, có một phong trào lan tràn nổi dậy, được mệnh danh là Áo Gấm Về Làng, khuyến khích những người Việt kiều ở hải ngoại nên về thăm họ hàng bà con, bạn bè thân thiết còn đang sống ở quê hương yêu dấu Việt Nam, và tiếp theo sau đó không bao lâu, lại xuất hiện thêm một phong trào đặc biệt khác nữa, gọi là Ta Về Ta Tắm Ao Ta, Dù Trong Dù Đục Ao Nhà Vẫn Hơn, lôi cuốn từ một số đông những vị trung niên còn độc thân hoặc một số các vị bô lão đang phải gánh chịu nỗi cô đơn vì cụ bà đã ra đi vĩnh viễn về miền tiên cảnh, cho đến một số thanh thiếu niên tới tuổi biết yêu, lần lượt rủ nhau về Việt Nam đi tìm những bông hoa tươi thắm biết nói, để bảo trợ những bông hoa này sang Hoa Kỳ làm ý trung nhân của mình, cho dù chưa biết chắc chắn những bông hoa biết nói này có thật lòng yêu thương mình như những lời nàng thốt ra hay không? Hay cô nàng chỉ muốn mượn cơ hội ngàn năm một thuở sang đây, để được hưởng thụ một đời sống tự do dân chủ thật sự trước đã, rồi sẽ tính đến chuyện chia ly sau nếu thấy cần. Trong số những người về Việt Nam này, có cả anh Năm cũng là một trong những thành viên hăng say tham gia vào phong trào đi tìm những bông hoa tươi thắm biết nói này.

Vì đã trải qua một kinh nghiệm tình cảm quá đau thương với người vợ đầu tiên, nhẫn tâm bỏ anh ra đi không để lại một lời thương tiếc nào, nên lần này anh về Việt Nam, anh nhất quyết không tìm kiếm những thiếu nữ xinh đẹp ở những đô thị lớn như nhiều người khác đang đi tìm, trái lại anh đã đi về một miền thôn quê hẻo lánh, nghèo nàn, nhỏ bé, cách tỉnh Cần Thơ khoảng hơn 3 cây số và anh đã được toại nguyện là tìm thấy một thiếu nữ thơ ngây, mộc mạc, không son phấn, ăn nói dịu dàng, trông rất mặn mà có duyên. Mặc dù cô nàng này kém anh tới 18 tuổi, nhưng anh cảm thấy không lo sợ, vì tình yêu không phân biệt tuổi tác, miễn sao anh có đầy đầy đủ sức khỏe như hiện tại, anh cho là một yếu tố tiên quyết để bảo đảm cho tình yêu của anh với cô nàng. Thế rồi anh nạp đơn bảo trợ cho cô này sang Hoa Kỳ với anh theo diện tình nhân (Fiancee) vì anh là một công dân đã có quốc tịch Hoa Kỳ. Cô tới Hoa Kỳ mới được một ngày, thì ngay ngày hôm sau anh dẫn cô đi làm giấy hôn thú với anh và ít ngày sau anh nhận được giấy hôn thú chính thức, anh liền đến sở di trú nạp đầy đủ hồ sơ, để xin được cứu xét cấp thẻ thường trú cho vợ anh.
pho_te_nguyen_manh_san_duoc_vinh_danh
PT Nguyễn Mạnh San được vinh danh.
Anh Năm cứ tưởng rằng cuộc sống lứa đôi lần tái hôn này của anh sẽ hạnh phúc mãi mãi cho đến ngày anh đầu bạc răng long. Nhưng anh có biết đâu rằng anh đang vấp phải một lỗi lầm to lớn nhất đối với người vợ thứ hai này, mà không một ai nếu biết hành động xử thế của anh đối với vợ như vậy, sẽ không thể đồng ý hay chấp nhận lỗi lầm này của anh được. Vì kể từ ngày vợ anh sang tới đây đã gần một năm, anh không cho vợ anh giao thiệp với bất cứ một ai hết, không cho vợ anh đi tập lái xe, không cho vợ anh đi xin việc làm, khi nào vợ anh muốn đi đâu thì anh lái xe đưa vợ anh đi đó. Sở dĩ anh có hành động độc đoán như vậy, là vì trong tâm trí anh vẫn còn bị ám ảnh bởi cuộc hôn nhân đầu tiên đổ vỡ, nên anh rất lo sợ nếu để vợ anh đi ra ngoài một mình hay giao thiệp với người khác, sẽ dễ dàng bi dụ dỗ vì vợ anh còn trẻ và tính tình lại thật thà thơ ngây, quen lối sống ở thôn quê từ bé cho đến lớn như con nai vàng ngơ ngác. Nhưng anh không hiểu rằng hành động như thế này của anh, chẳng khác nào anh đang nhốt vợ anh vào trong một trại tù chung thân khổ sai tinh thần và chắc chắn sẽ có ngày nào đó trong tương lai, vợ anh phải tìm đường thoát thân, để lấy lại quyền sống tự do tối thiểu của con người, mà Thượng Đế đã ban cho mọi người trên trần gian này. Bởi vì tình yêu vợ chồng mà thiếu sự tin tưởng lẫn nhau, thì tình yêu dù không cánh, nó cũng sẽ bay đi mất lúc nào không biết và khi biết được thì đã quá trễ, vô phương cứu chữa.

Quả nhiên như thế và một hôm anh Năm đưa vợ đi chợ Việt Nam mua thức ăn, vợ anh mừng rỡ vì tình cờ tại đây, vợ anh được gặp lại người bạn gái xa xưa ở cùng thôn xóm với nhau từ khi hai người còn nhỏ tuổi. Theo phép lịch sự, anh để cho hai người được nói chuyện riêng tư với nhau, trong khi anh đi rảo bước chung quanh trong chợ để coi xem hàng hóa có gì mới lạ không? Trước khi tạm biệt nhau, cô bạn gái này đã cho vợ anh số điện thoại của cô ta và ngày hôm sau trong lúc chồng đang làm việc ở sở, vợ anh đã gọi điện thoại tâm sự cho bạn mình nghe về hoàn cảnh bị chồng giam giữ ở nhà như một tù nhân gần một năm nay, kể từ ngày đặt chân đến Hoa Kỳ. Vừa nghe xong, cô bạn gái cũng cho vợ anh biết sao hoàn cảnh của cô ta cũng giống hệt như hoàn cảnh của vợ anh cách đây hơn 3 năm, cô cũng bị chồng nhốt ở nhà liên tục trên 6 tháng, làm cô chán nản không còn muốn sống, nhưng may mắn nhờ người quen chỉ dẫn, nên cô đã thoát ly khỏi người chồng độc đoán này của cô, mà cô vẫn không bị sở di trú trục xuất để trả cô về Việt Nam và bây giờ cô đã có một cuộc sống hoàn toàn tự do, tràn đầy hạnh phúc bên người chồng Việt Nam khác. Thế rồi cô bạn gái này chỉ dẫn cách thức cho vợ anh thoát ly khỏi căn nhà tù này, mà vẫn được sở di trú cấp thẻ thường trú, để sống hợp pháp tại Hoa Kỳ, như chính cô bạn gái này đã thực hành cách thức này cách đây hơn 3 năm và cô đã thành công như ý muốn.

Một tuần lễ sau khi chị Năm được người bạn gái chỉ dẫn cách thức thoát ly, chị làm theo đúng y như những lời chỉ dẫn của bạn gái mình, chi đã tự mình tạo ra một vài vết bầm tím trên thân thể và trên hai cánh tay của chị trước một ngày và chờ cho tới sáng ngày hôm sau, khi chồng rời khỏi nhà đi làm, chị liền gọi 911 xin yêu cầu đến cứu chị, vì bị chồng đánh đập và nhốt chị ở trong nhà gần một năm nay, qua một giọng nữ thông dịch viên người Việt trong đường giây diện thoại 911, để dịch thuật lại những gì chị nói sang Anh ngữ và chỉ khoảng 15 phút sau, có 3 người mặc quân phục cảnh sát, 2 đàn ông và 1 đàn bà đến nhà chị, đưa chị đến thẳng bệnh viện để bác sĩ khám nghiệm, khám nghiệm xong, chị được cảnh sát đưa tới một nơi trú ấn bí mật (secret shelter). Cũng ngay buổi chiều hôm đó, chồng chị tan sở lái xe về tới cửa nhà, anh vừa bước xuống xe, thì thấy 2 cảnh sát viên tiến tới, còng hai tay anh lại, dẫn anh lên xe cảnh sát để đưa anh đến trại tam giam (Jail). Một giới chức tại đây cho anh biết là anh bị cáo buộc tội hành hung vợ gây thương tích với khí cụ nguy hiểm (Committing assault and battery against spouse with a dangerous weapon) và nếu anh muốn được phép trở về nhà chiều nay, để sáng ngày mai đến trình diện tòa án, thì anh co thể đóng 10 phần trăm cho tổng số tiền thế chân (Bailing-out bond) là $5000, để được tại ngoại hầu tra.Một giờ sau đó, người nhà anh đã đến đóng tiền thế chân cho anh và anh được trả tự do trở về nhà ngủ qua đêm, để sáng hôm sau đi hầu tòa.

Giả dụ sự việc trên đây của anh Năm nếu xẩy ra ở tiểu bang Oklahoma và trước tòa án, nếu có bằng cớ anh đánh đập vợ thực sự, thì anh Năm sẽ bị tòa xét xử căn cứ vào một trong các điều khoản quy đinh các hình phạt ở tù và tiền phạt vạ, trong Bộ Luật Bạo Hành Trong Gia Đình Hiện Hành ( Oklahoma Statutes Annotated Currentness, Title 21: Crimes and Punishments Against the Person. Chapter 20: Assault and Battery) của tiểu bang Oklahoma như sau:


Theo như trong bộ luật nêu trên, điều khoản mang số 644 qui định về hành động bạo hành và cưỡng bức trong gia đình (Assault & Battery - Domestic Abuse) gồm có:

A. Tội hành hung có thể sẽ bị phạt ở tù không quá 30 ngày, hoặc chỉ phải đóng tiền phạt vạ không quá $500 đồng, hoặc vừa bị ở tù lẫn phải đóng tiền phạt vạ (Assault shall be punishable by imprisonment in county jail not exceeding thirty (30) days, or by a fine of not more than Five Hundred Dollars ($500.00), or by both such fine and imprisonment).

B. Tội hành hung và cưỡng bức có thể sẽ bị phạt ở tù không quá 90 ngày, hoặc chỉ phải đóng tiền phạt vạ không quá $1000 đồng, hoặc bị phạt vừa ở tù lẫn phải đóng tiền phạt vạ (Assault and battery shall be punishable by imprisonment in a county jail not exceeding ninety (90) days, or by fine of not more than One Thousand Dollars ($1,000.00), or by both such fine and imprisonment).

C. Bất cứ ai phạm tội hành hung và cưỡng bức đối với người phối ngẫu hiện tại hay người phối ngẫu cũ, Cha Mẹ ruột hay Cha Mẹ nuôi, trẻ nhỏ, thân nhân ruột thịt hay những người sống chung trong một nhà, nếu đương sự phạm tội bạo hành trong gia đình, có thể sẽ bị phạt ở tù không quá 1 năm, hoặc bị phạt vạ không quá $5000 đồng, hoặc vừa bị ở tù lẫn phải đóng tiền phạt vạ. Nếu còn tái phạm lần thứ hai sẽ bị lãnh án ở tù 4 năm, hoặc bị phạt vạ không quá $5000 đồng, hoặc bị phạt vừa ở tù lẫn phải đóng tiền phạt ( Any person who commits any assault and battery against a current or former spouse, parents, foster parent, a child, a person otherwise related by blood, or a person living in the same household as the defendant shall be punishable by imprisonment in the county jail for not more than one (1) year, or by a fine not exceeding Five Thousand Dollars ($5,000.00), or by both such fine and imprisonment. Upon conviction for a second or subsequent offense, the person shall be punished by imprisonment in the custody of the Department of Corrections for not more than four (4) years, or by a fine not exceeding Five Thousand Dollars ($5,000.00), or by both such fine and imprisonment).

D. 1. Bất cứ ai phạm tội hành hung và cưỡng bức, dùng dụng cụ bén nhọn hay nguy hiểm, cố ý gây thương tích thể xác cho người phối ngẫu hiện tại hay người phối ngẫu cũ, Cha Mẹ ruột, Cha Mẹ nuôi, trẻ nhỏ, thân nhân ruột thịt, hay những người sống chung trong một nhà, sẽ bị kết án tội đại hình (Felony) và có thể bị lãnh án ở tù không quá 10 năm hoặc chỉ bị ở tù không quá 1 năm trong trại tạm giam (Any person who, with intent to do bodily harm, commits any assault, battery upon a current or former spouse, a parent, a foster parent, a child, a person otherwise related by blood, or a person living in the same household as the defendant with any sharp or dangerous weapon shall be felony and punishable by imprisonment in the custody of the Department of Corrections not exceeding ten (10) years, or by imprisonment in a county jail not exceeding one (1) year.

2. Bất cứ ai dùng vũ khí bắn chết những người vừa kể trên đây, đều có thể bị lãnh án tù không quá án chung thân (any person who shoots any person mentioned above shall be a felony and punishable by imprisonment in the custody of the Department of Corrections not exceeding life).

E. Bất cứ ai có hành động bạo hành đối với phụ nữ mang thai trong gia đình, mà biết họ đang mang thai, sẽ bị buộc tội tiểu hình và có thể bị ở tù trong trại tạm giam không quá 1 năm. Nhưng nếu tái phạm lần thứ hai sẽ bị khép vào tội đại hình, có thể sẽ lãnh án tù ở không dưới 10 năm. Nhưng nếu hành động bạo hành này làm cho người phụ nữ bị xẩy thai hay gây thương tích cho đứa bé trong bào thai, sẽ bị buộc vào tội đại hình và có thể lãnh án tù ở không dưới 20 năm ( Any person convicted of domestic abuse commiteed a pregnant woman with knowledge of the pregnancy shall be guilty of a misdemeanor, punishable by imprisonment in the county jail for not more than one (1) year. if the person convicted of a second or subsequent offense shall be guilty of a felony, punishable by imprisonment in the custody of the Department of Corrections for not less than ten (10) years. if the person convicted of the same offense but a miscarriage occurs or injury to the unborn child occurs shall be guilty of a felony, punishable by imprisonment in the custody of the Department of Corrections for not less than twenty (20) years).

Trong phiên tòa xét xử anh Năm, Công Tố Viên (District Attorney) đã trình cho tòa xem các giấy tờ ghi rõ các chứng thương của bác sĩ khám nghiệm các vết thương trên thân thể của vợ anh tại bệnh viện, mà tòa xét thấy anh chính là thủ phạm gây ra những thương tích này. Như phần trên đây đã cho chúng ta biết các thương tích này, đâu có phải do anh gây ra, mà do chính vợ anh mưu mô tự mình tạo ra những thương tích đó, làm theo lời chỉ dẫn xúi bẩy của cô bạn gái của chị, với mục đích thoát ly khỏi nhà, không muốn chung sống với anh nữa. Nhưng vì anh Năm không có nhân chứng để minh oan trước Tòa cho anh, là anh không hề đánh đập chị bao giờ. Nhưng tòa căn cứ vào giấy chứng thương của bác sĩ đưa ra và xem lại hồ sơ ly dị cũ của anh với người vợ đầu tiên, có ghi là đôi khi anh đã tặng cho người vợ này những cái tát yêu nẩy lửa, điều này chứng tỏ anh là người nóng tính, nguy hiểm nên tòa tuyên án anh 3 năm tù ở, cộng thêm 3 năm án treo (Probation). Nhờ vào bản án này, chi Năm có quyền nạp đơn xin ly dị chồng và chiếu theo luật di trú, sau khi ly dị rồi, chị sẽ không bị tòa án di trú ra án lệnh trục xuất trả chị về nguyên quán và chị vẫn được cấp phát thẻ thường trú như thường lệ, để cư ngụ hợp pháp tại Hoa Kỳ, vì chị là nạn nhân của sự bạo hành trong gia đình, được luật pháp Hoa Kỳ bảo vệ tính mạng và quyền tự do của con người sinh sống tại đất nước này.

Nhân dịp này, anh Năm có tâm sự cho chúng tôi nghe, cuộc hôn nhân đầu tiên của anh bị đổ vỡ, trước hết là do bản tính nóng nẩy của anh, sau nữa là anh đã không chịu hòa nhập với nền văn hóa, tập tục của Hoa Kỳ, chẵng hạn như không chịu nịnh đầm vợ bằng những câu khách sáo phải nói cám ơn vợ (Thank you my honey) mỗi khi vợ làm cho mình điều gì, dù điều đó chẳng đáng để cám ơn. Vào những mùa đông giá lạnh, mỗi lần đưa vợ đi dự tiệc tùng hay đi đâu ra khỏi nhà, phải biết khoác áo choàng vào và cởi áo choàng ra cho vợ, rồi phải biết mở cửa xe đóng cửa xe mỗi lần vợ lên xe xuống xe, có thế mới đúng là người biết lịch sự nịnh đầm v.v...

Nhưng lần này lấy vợ, anh cho chúng tôi biết rút kinh nghiệm của cuộc hôn nhân đổ vỡ lần trước, anh đã hoàn toàn thay đổi cách cư xử với người vợ này khác hẳn với người vợ trước, lúc nào anh cũng cố gắng ăn nói ngọt ngào với nàng, may sắm cho nàng tất cả những gì nàng thích, mà nhiều lúc trong lòng, ruột gan anh sôi lên sùng sục, chỉ muốn dơ tay lên tặng cho nàng mấy cái tát yêu nẩy lửa đom đóm mắt, nhưng anh lại cố kìm hãm, nếu không, có thể lại được mời đi nghỉ mát ít ngày trong trại tạm giam, để mỗi ngày được cho ăn 2 bữa cơm bánh mì với đậu đỏ pinto muốn nghẹn cổ họng, nuốt không trôi. Ấy thế mà nàng vẫn không vừa lòng và đã nhẫn tâm bịa đặt chuyện vu cáo gian cho anh trước công lý, đối xử với anh còn tệ bạc với anh nhiều hơn người vợ trước gấp trăm lần.

Anh giải thích thêm cho chúng tôi nghe, sở dĩ anh giam giữ nàng ở nhà là vì thấy nàng tuổi còn quá trẻ, từ bé đến lúc lấy anh sống ở thôn quê, tính tình hồn nhiên chất phác, dễ tin người, nên anh không dám để nàng đi đâu một mình hay giao thiệp với bất cứ ai xa lạ, anh sợ nàng bị người ta dụ dỗ bỏ anh chồng lớn tuổi này. Thật đúng y như sự lo sợ của anh, nàng đã nghe theo lời xúi bẩy dụ dỗ của cô bạn gái nàng ly dị anh, mà trước khi ly dị anh, nàng còn bỏ anh vào nghỉ mát trong nhà tù 3 năm cộng thêm với bản án tù treo 3 năm. Trước khi kết thúc những lời tâm sự than thân trách phận của anh với chúng tôi và để tỏ bầy nỗi lòng đau khổ của anh đang phải gánh chịu, anh đã cất tiếng hát lên với giọng thiết tha thương tiếc cho chúng tôi nghe một bài ca, có tựa đề là Lầm của nhạc sĩ Lam Phương, trong đó có câu: Tôi Đã Lầm Đưa Em Sang Đây.

PT. Nguyễn Mạnh San
Cựu Phụ Tá Trưởng Phòng Tố Tụng
Đặc Trách Luật Sư Đoàn Liên Bang va Nhập Tịch
Tòa Án Liên Bang Hoa Kỳ
Oklahoma City, Oklahoma

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.