Hôm nay,  

Làm gì cho hết nửa đời sau

20/12/201709:32:00(Xem: 8605)

Làm gì cho hết nửa đời sau

Gửi người ra đi: Lê Khắc Lý.                                                               
Thân gửi các bạn, bằng hữu và chiến hữu xa gần.

 Chúng tôi có người bạn cùng khóa Cương Quyết số 2. Đại tá Lê khắc Lý đại diện đồng khóa bên Thủ Đức tại Nam CA. Tôi là đại diện đồng khóa bên Đà Lạt. Anh Lý mới ra đi. Xin báo tin các bạn rõ, cùng lời chia buồn cùng tang quyến.  Ngay khi được tin bạn Lý ra đi, tôi có viết bài tâm sự đã gửi đi bốn phương nhưng dường như máy móc bị sai lầm nên nhiều bạn không đọc được. Bài viết này là tâm sự chung của chúng tôi. Cùng tuổi với anh Lý. Cũng bỏ nước hơn 40 năm qua.
blank

Bạn Lê khắc Lý 

Thời kỳ 75 có mặt ở Hoa Kỳ, trong miền đau thương vong quốc đã tự hỏi:         
Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau.                                                     
Ở Cần Thơ, chiều 30 tháng tư, ông tướng Nam tư lệnh vùng 4 đã tự hỏi: Đi để làm gì. Ông không đi. Sáng 30 tháng tư-1975, ông chọn con đường tuẫn tiết.                                                          
Còn chúng tôi, đám người ra đi từ 1975. Sau hơn nửa thế kỷ, nếu còn quanh đây, hãy ngồi xuống để suy nghĩ xem ta đã làm gì cho hết nửa đời sau.  Nước mất nhà tan. Đơn vị chẳng còn. Xem ra tình anh em chỉ còn các kỳ họp khóa. Đám chạy thoát còn làm được việc vận động thả tù và gửi quà vào trại. Khi anh em bắt đầu tự do bèn gửi tiền lập hồ sơ HO và Sài Gòn bắt đầu họp khóa. Tôi gửi kém 4 hình họp khóa tại Sài Gòn và Hoa Kỳ sẽ thấy sự khác biệt qua thời gian. 
Xin các bạn đọc bài Họp Khóa 2 người và cho chúng tôi biết là đã nhận được chưa. Là lớp tuổi trẻ Việt Nam sau đệ nhị thế chiến, chúng ta có 2 câu hỏi cần ghi lại; Ngày 30 tháng tư 75, bác ở đâu. Nếu bác đến được miền đất tự do sau 75, bác đã làm gì cho hết nửa đời sau.

 Xem bài viết dưới đây. Cảm ơn.
 

Họp khóa 2 người.
Giao Chỉ, San Jose.
Gửi người ở lại: Đỗ hữu Nhơn.

Tối chủ nhật vừa qua tại San Jose, chúng tôi có dịp tham dự tiệc ra mắt của đôi trẻ mới thành hôn. Chàng trai là cháu đích tôn của bác Đỗ Hữu Nhơn. Cô dâu là nữ bác sĩ. Nhưng chúng tôi không kể chuyện đám cưới. Dù rằng hai họ rất vui vẻ hạnh phúc. Chỉ xin ghi chuyện bên lề rằng gia đình họ Đỗ của bác Nhơn hiện là một trong số nhiều người đóng góp cụ thể và hữu hiệu vào việc trùng tu Nghĩa trang Biên Hòa. Rất âm thầm nhưng tận tụy như theo lời khấn nguyện thiêng liêng. Năm 2020 sẽ hy vọng hoàn tất vòng đầu tất cả các ngôi mộ. Xin tạm ngưng và trở lại chuyện chính. Ngồi trong tiệc vui, tôi nghĩ về thời tuổi trẻ. Suy nghĩ về chuyện hai anh bạn già chúng tôi 63 năm trước. Anh Đỗ Hữu Nhơn gốc Bắc Kỳ, cha mẹ lập nghiệp ở Quảng Nam. Năm 1954 thanh niên miền Trung và miền Nam động viên vào Thủ Đức. Khóa Tư Phụ, được đặt tên theo khóa chính là Cương Quyết. Cũng vào tháng 3 năm 1954 một đám thanh niên Hà Nội, trình diện trại Ngọc Hà. Cũng theo lệnh động viên xếp vào khóa Tư Phụ . Bọn tôi Bắc Kỳ được đưa vào học trường Đà Lạt. Đang học nửa chừng thì Tây thua trận Điện Biên Phủ. Chúng tôi ra trường tháng 10 năm 1954, Genève đã cưa đôi đất nước. Tuổi 20 gấp sách lại đứng nghe, lòng mới nở giữa tay đời ấm áp. Văn thơ của ai mà tôi vẫn còn nhớ suốt cả đời. Nhưng lời ca của Anh Bằng sửa lại thì rất não nùng. Tháng 3-1954...Tôi xa Hà Nội năm lên 18 chưa từng biết yêu...                                                       

Chúng tôi thành các sĩ quan trẻ tuổi trong thời đình chiến vàng son của đệ nhất cộng hòa. Qua đến kỳ cộng hòa thứ hai thì mới giáp mặt đau thương của cuộc chiến điêu linh trong các chiến trường tồi tệ. Rồi Mậu Thân, rồi mùa hè đỏ lửa. Rồi tan hàng. Kẻ chạy thoát, người cầm tù. Tiếp theo là vượt biển và HO.          


blank
01-Hop khoa Sai Gon 1985

blank02-Hop khoa Sai Gon 1989

blank03-Hop khoa Hoa K_ 2000

blank04-Hop khoa 2004


Tháng 4- 1975... Bao nhiêu mộng đẹp, tan ra thành khói,  bay theo mây chiều...                                                                                   
Năm 2004 Cương Quyết Đà Lạt tổ chức 50 năm họp khóa ngậm ngùi tại quận Cam. Cương Quyết Thủ Đức có đại tá Lê Khắc Lý đại diện tham dự. Chúng tôi hẹn nhau kỳ tới ta làm đại hội Cương Quyết Thủ Đức Đà Lạt tại San Jose. Tại sao Sinh viên sỹ quan của 2 quân trường khác tên và không quen biết có thể họp mặt với nhau. Tại sao ngọn núi Lâm Viên lại chơi với đồi Tăng nhân Phú. Bởi vì anh em không có chương trinh bầu chủ tịch tổng hội hay liên hội. Chúng tôi cùng biết mình đã già rồi. Hạ thấp các mục tiêu đại hội đội đá vá trời. Chỉ quan hôn tang tế cũng đủ mệt. Vì vậy họp mặt thành công nhưng báo cáo không có tĩnh từ rực rỡ. Ngày đó coi như lần duy nhất Thủ Đức gặp Đà Lạt. Anh emThủ Đức  khóa Tư Phụ tại Bắc CA gần đủ mặt. Ngoài Lê Khắc Lý lại có thêm đại tá một thời chỉ huy trưởng quân cảnh cùng tham dự. Cương Quyết Đà Lạt từ quận Cam lên rất đông. Chị Lê Xuân Định đưa cả xe lăn cho chàng lên máy bay. Giờ khai mạc Thủ Đức và Đà Lạt mỗi bên đều có xe lăn hiện diện. Phe Thủ Đức Đỗ Hữu Nhơn và Lê Khắc Lý luôn luôn là những tay hùng biện từ đất Quảng mà vào đến Thừa Thiên. Bên Đà Lạt chị Nguyễn Thế Thứ thay mặt phu quân để nói đôi lời tâm sự. Anh chị Ngô Quang Thiều dường như vẫn còn mãi mãi đứng bên nhau. Chúng tôi hẹn nhau rằng Cương quyết Thủ Đức Đà Lạt sẽ tiếp tục gặp nhau. Nào ai ngờ quả thực lực bất tòng tâm. Hơn 10 năm qua không có dịp. Ngày cuối năm 2017 tôi ngồi cạnh anh chị Đỗ Hữu Nhơn, ngó tới ngó lui chúng tôi trở thành đêm họp khóa chỉ có 2 người. Cả hai bên Thủ Đức và Đà Lạt trong 10 năm qua ra đi cũng khá nhiều. Nói đến anh em miền Bắc, anh Nhơn lắc đầu báo cáo rằng ra đi không nhớ hết. Ở miền Nam, Lê Khắc Lý tin rằng tháng nào cũng có tổn thất. Riêng phần Đà Lạt chúng tôi, năm nào cũng là năm biệt ly. Không những một người đi mà lần lượt đi cả hai người. Anh chị bác sĩ Nguyễn Thế Thứ ra đi ở San Jose. Anh chị Ngô Quang Thiều ra đi ở Nam CA. Qua đến chiều thứ ba ngày 12 tháng 12-2017 vừa có tin Lê Khắc Lý ngủ giấc ngàn thu sẽ không bao giờ họp khóa. Chúng tôi có 20 năm làm tuổi trẻ và 20 năm trong nghiệp binh đao. Còn sống đến ngày nay anh nào cũng đã ngoài 80 tuổi. Sinh ký, tử quy. Sống gửi thác về. Đâu có điều gì lạ lùng khác biệt. Suốt cuộc đời cố sống sao cho đúng lời nguyện ước. Những mái đầu cất cao, không một lời than thở. Mấy năm đầu đến Mỹ, cuối thập niên 70,  Cao Tần, Lê tất Điều viết một lời thơ vô cùng cảm khái. Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau. Bây giờ nửa đời sau đã hết. Cả hai chúng tôi, tôi và bác Đỗ hữu Nhơn ngồi trong lễ tiệc bước lên sân khấu khó khăn. Tuyên bố đôi điều lảm nhảm. Khi hai anh già đi xuống , đám trẻ xúm lại cầm tay xốc nách sợ các VIP té nhào. Tự biết là giờ hoàng hôn đã điểm. Nếu phút cuối đến từ trên đầu đánh xuống như Lê Khắc Lý, ngủ qua một đêm mà không đón chào bình minh. Có thể chàng ra đi khi trời vừa sáng. Nếu thú đau thương của tôi đến từ chân. Sẽ còn khập khiễng với cuộc đời vài năm có lẻ. Chàng sẽ đi chơi với cây gậy một chân như cấp chỉ huy, xem ra vẫn còn phong độ. Khi phải di chuyển bằng gậy 4 chân thì thà ngồi xe lăn cho khỏe. Nhưng vẫn còn công tác và sẵn sàng đón chờ màn cuối của cuộc đời. Bốn mươi hai năm trước, ngày 30 tháng tư ở Cần Thơ. Ông tướng Nguyễn Khoa Nam kêu tùy viên gọi tỉnh trưởng . Tùy viên báo cáo ông tỉnh đi rồi. Tướng Nam nói như tự hỏi lòng. Đi rồi, đi làm gì? Câu trả lời thật lòng của người ra đi chắc phải nói là đi để chạy trốn cuộc đời tù tội. Bây giờ nếu gặp lại ông tướng tuẫn tiết anh hùng, vẫn hỏi rằng các cậu đi làm gì ? Chúng ta có thể ngồi xuống kể lại là đã làm những gì cho hết nửa đời sau...

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.

Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...

Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.

Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.