Hôm nay,  

Suy Ngẫm Về Quê Hương

31/05/201811:09:00(Xem: 5363)
blank

Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến

Khuyến khích người Mỹ gốc Việt dấn thân tham gia

để giúp tạo nên một nước Mỹ công bằng và đa dạng

 .
.

Suy Ngẫm Về Quê Hương

 
Kavi Vũ

Các bạn thường hỏi tại sao lá cờ Việt Nam mà em chào mừng không giống lá cờ treo ở Thế Vận Hội hay lá cờ tìm thấy trong danh sách emoji. “Quốc kỳ Việt Nam đã thay đổi sau cuộc chiến,” là câu trả lời gần sự thật nhất cho họ. Cắt nghĩa dài dòng quá có thể khiến họ ngao ngán vì họ đâu cần nghe một câu chuyện. Họ chỉ cần một lời giải đáp đơn giản đủ thoả mãn. Một câu trả lời rườm rà sẽ đẩy họ đi mất, nhưng ngược lại, một câu trả lời quá ngắn gọn là một phản bội đối với lương tâm bản thân.

Ngày 30 tháng Tư, 1975, quân đội miền nam Việt Nam thất thủ và quê hương của chúng ta đã bị cộng quân cướp mất. Gia đình em vượt biên năm 1988, và em có cảm tưởng là hai người đã không bao giờ ngoái nhìn lại. Lúc ấy em chưa chào đời. Kiến thức về chiến tranh Việt Nam em chỉ học qua sách vở. Chưa bao giờ em có dịp hàn huyên với ai về cuộc nội chiến cũ, và cha mẹ chưa từng chia sẻ cùng em tầm nhìn hoặc ảnh hưởng của chiến tranh trên cuộc đời hai vị. Lâu lâu, cha mẹ có biểu lộ rằng chúng ta bây giờ là người Mỹ—Việt Nam chỉ là một đất nước xa xôi họ đã từng biết.

Trong suốt tuổi ấu thơ tại Orlando, Florida, em chỉ cảm thấy mình là người Mỹ. Sống trong một cộng đồng đa dạng,  đi học, đi nhà thờ, đi đại hội liên hoan với bao người di dân từ khắp tứ xứ, em cảm thấy em giống họ. Trong gia đình, chúng em trao đổi thẻ bài Pokemon, trèo cây, đạp xe đạp đi lại giữa nhà và tiệm làm móng tay của mẹ. Dĩ nhiên, tụi bạn cũng hay chọc em có mắt sếch, rồi giọng nói tiếng Anh của cha mẹ em. Nhưng em cảm thấy được yên ủi hi sinh hoạt với nhà thờ Việt Nam, nơi mà mọi người đều nói tiếng Anh như vậy. Chỉ sau khi gia đình em mua một gia trại gà ở vùng quê miền nam Georgia thì mấy người đồng tuổi em mới tỏ lộ cho em biết là em không thật sự giống người Mỹ chính cống.

Tuần đầu tiên tại Whigham, Georgia, một tỉnh với vỏn vẹn một cột đèn vàng chớp nháy và một trường tiểu học, nhiều lần người ta hỏi có phải em lai nửa Việt nửa Á. Khi học vể chiến tranh Việt Nam, các bạn thầm thì với em, “Có phải dân bạn giết lính Mỹ,” hoặc “Việt Nam thật quỷ quyệt. Người thân của bạn ở đó sao?” Em cảm thấy bị phản bội bởi lòng kiêu hãnh là người Mỹ của chính mình, bởi vì chẳng ai quả quyết điều này cho em. Họ đã biến lòng tự hào ái quốc của em thành bức rào chia cách giữa họ, người Mỹ chính hiệu, và người ngoài, trong đó có em. Bởi thế em nhổ vào mặt họ câu trả lời là “Ít nhất em thuộc kẻ thắng trận.” Họ không hiểu đủ để cảm thấy tức giận, và rõ thật em cũng chẳng hiểu gì. Câu trả lời ấy đã luôn luôn ám ảnh em và đốc thúc em phải viết xuống lịch sử của thế hệ mình để lưu lại cho con cháu sau này để chúng không phải đoán mò gia đình chúng thuộc phe nào.

Lúc này, em cũng đã bỏ nhiều thì giờ để đọc và suy ngẫm về những hậu quả của chiến tranh Việt Nam trên bản thân cũng như trên thế giới. Em bắt đầu hiểu vì sao cha mẹ không thường nói về một biến cố với ảnh hưởng trầm trọng trong gia đình. Khi em 15 tuổi, sau khi nghe một bà già kể chuyện vượt biên sang Hoa Kỳ như các chị, cô và chú của em, em phàn nàn với bà là phải chi gia đình em cũng hay kể chuyện lại cho em như bà. Bà ta hỏi em: có bao giờ em đã đánh mất một vật gì rất quý báu và cảm thấy đau đớn đến nỗi em đã từ chối nói về vì sự mất mát đó? Em nhớ ngay đến chú chó đầu tiên của em. Sau khi Taco chết đi em đã khóc bao nhiêu trong nhà tắm. Bà ta nói, “Cũng như vậy, em đã mất đi cả một thời thơ ấu cùng cái chết ấy. Nhưng em vẫn phải cất bước tiến vào tương lai phải không?

Đúng vậy. Mất quê hương, như lời bài thơ em hoạ, là mất đi bao giòng đời, không phải vì bàn tay của thượng đế, mà vì con người.

 

Quê Hương

(phỏng theo bài Quê Hương của Đỗ Trung Quân) 

 

Quê hương là gì hở mẹ 

Mà cô giáo dạy phải yêu 

Quê hương là gì hở mẹ 

Ai đi xa cũng nhớ nhiều 

 

Quê hương của con không có

chùm khế cho con hái chơi 

Quê hương là các kỷ niệm

ba má con phải đành rời 

 

Quê hương là hai lớp học 

hai tiếng đều không thấy quen 

Quê hương là một đỉểm kém 

không dám về sợ Mẹ xem

 

Quê hương cả nhà tụ họp,

coi hết các bộ phim tàu, 

Quê hương là một ngôn ngữ

con đang quên đi qúa mau 

 

Quê hương là hội sinh viên

con rất vui đã tham gia 

là các bạn Việt Nam trẻ

con coi y như người nhà 

 

Quê hương là Vũ Kim Ngân 

nhưng Mỹ không dễ phát âm 

Quê hương là sửa tên vừa 

để nhiều nghĩa hơn mỗi năm 

 

Quê hương là hai lá cờ 

Bố Mẹ đau đớn triền miên 

Quê hương đoàn tựu cả nhà

luôn nhớ anh chị vượt biên 

 

Quê hương là gì hở Mẹ,

I might have all this wrong

nhưng nếu đúng chỉ một điều 

quê hương ở mãi lòng con

 

Kavi Vũ

 

Web:www.pivotnetwork.org Facebook: https://www.facebook.com/PIVOTorg/ Twitter: @PIVOTorg

 



In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.

Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...

Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.

Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.