Hôm nay,  

Tâm Sự Ngày Xuân

23/01/200800:00:00(Xem: 7841)

(Lời giới thiệu của Việt Báo: Nhà văn Vĩnh Hảo là người chủ trương tạp chí Phương Trời Cao Rộng, http://vinhhao.net. Trong baì tùy bút này, Vĩnh Hảo đã bày tỏ tâm sự ngổn ngang và nỗi gian nan của việc thực hiện tạp chí văn hóa Phật Giáo nói trên.)

Cuối năm nhìn tới đầu năm.

Ý tưởng sao trở nên rời rạc như những mảnh vỡ của một cái lọ thủy tinh bị đánh rơi.

Hay như những chiếc lá chưa đủ vàng, đã rụng xuống trên con đường quạnh vắng.

Ông hàng xóm cắt tỉa những cành hoa hồng xác xơ, gom vào thùng rác.

Con mèo ngồi bên thềm nhà, bất động nhìn người lại qua, và nhìn những đứa trẻ dắt xe đạp ra sân.

Đèn trước cửa nhà ai quên tắt, lặng lẽ tỏa ánh sáng khiêm nhường khi nắng đã lên cao.

Nắng lên rồi mà hơi lạnh vẫn còn nặng trĩu.

Gió nhẹ đong đưa những nhánh lá trơ trụi, khẳng khiu, và thỉnh thoảng làm hưng phấn cho lá cờ ủ rũ của người cựu chiến binh hàng xóm treo trước hiên nhà.

Buổi sáng cuối năm. Từng buổi sáng cuối năm còn lại. Có một người vẫn ngồi như thế. Nơi bàn viết nhìn ra cửa sổ. Gõ những con chữ vào thế giới hư ảo mênh mông…

Những ý tưởng rời rạc này sẽ hóa thân thành những con chữ. Rồi những con chữ sẽ nối kết nhau, hoặc chia tay nhau, tản mạn đi vào khung ảnh trần gian. Không biết ai sẽ là người đón nhận những con chữ và những ý tưởng rời rạc bâng quơ ấy.

Một khung ảnh nhỏ mở vào cánh cửa trăm chiều rộng lớn. Cánh cửa trăm chiều hiện bày đầy đủ những tính chất và sắc thái huyễn mộng cố hữu của con người, và trần gian mà nó tạo nên.

Ngồi một nơi mà quan sát thế giới.

Thế giới gom về một khung ảnh nhỏ.

Sắc màu, hình ảnh, âm thanh, ngôn ngữ, tuồng như thật, mà lại không thật.

Nếu thật thì tại sao không thể bước ra khỏi màn ảnh này" Nếu không thật thì sao lại có thể khóc cười và làm cho lòng rung động xúc cảm"

(Khi viết đến những giòng này thì mưa bên ngoài bắt đầu rơi nhẹ

Những hạt mưa lăn dài trên mặt cửa kính

Bầy trẻ vội vàng dắt xe đạp vào nhà.

Ngọn cờ đứng im

Cành lá cũng lặng

Con mèo uể oải bước về phía nhà xe

Mưa

Mưa rơi lất phất, thật nhẹ

Châm bình trà nóng. Lặng lẽ ngồi đây

Một buổi sáng cuối năm

Có chút gì lưu luyến chạnh lòng… Giữa cũ và mới. Giữa hủy hoại và tựu thành. Giữa ly biệt và đoàn viên. Và trong cuộc tồn sinh phù phiếm này, ai còn ai mất, ai thắng ai bại" Có ai thực sự thủ đắc một cái gì chăng" Chiếc lá vàng còn treo trên đầu cành khô. Cây trắc diệp nở những hoa hồng tía. Tiếng phong linh khe khẽ gọi tâm về.)

Trên màn ảnh, những ngày mới lao xao hương vị tết trong khi những ngày cũ hãy còn chồng chất chưa có thời gian đọc tới. Tin tức, lời nhắn, quảng cáo, thư mời họp mặt, thư nhắc bài, thư gửi bài, thư nhờ cậy, thư thăm hỏi, thư đòi nợ, thư thông báo, thư chúc tết… Thư nào cũng quan trọng. Và thư nào cũng không quan trọng. Quan trọng là vì đã mở ra, đã liếc nhìn hay đọc kỹ. Không quan trọng nếu đừng bao giờ mở ra. Đời người thì ngắn mà thông tin lại quá nhiều. Biết thì đã sao. Không biết thì đã sao. Mỗi ngày mở máy là mở toang cánh cửa của thế giới hỗn mang phiền tạp… Nhớ năm nào, ban ngày cuốc đất trồng rau, ban đêm công phu thiền định, tâm vô tư, trí vô lự. Có biết là biết cái hiện tiền đương tại. Cho đến những ngày lao động nhọc nhằn nơi những trại tập trung khổ sai, bản tâm thường trực lóa trên đầu lưỡi cuốc. Ta bà khổ não chẳng qua cũng chỉ là cảm giác nơi thân gầy huyễn hư. Trong cái niệm hiện tiền, ba ngàn đại thiên thế giới lung linh ảnh hiện.

Bây giờ tâm đuổi theo cảnh. Nhiều khi khóc cười theo nỗi đau và niềm hạnh phúc của nhân thế. Có khi đem lòng giận trách kẻ hiểm ác vô minh. Có khi chán nản trước những đảo điên man trá của con người. Hy vọng, thất vọng, rồi lại hy vọng, thất vọng. Tâm ý thăng trầm theo hoàn cảnh. Buồn, vui, khóc, cười. Làm một người rất giống với mọi người trên trần thế. Nhưng thường khi thì vẫn lạc lõng, cô đơn kinh tợn… Bạn bè trăm phương ngàn nẻo, phút này sao chỉ mình ta bên chung trà nóng, gõ trên bàn phím những suy nghĩ tản mạn mông lung…

Cuối năm (hay cuối đời, vì cuối đời có thể xảy ra bất cứ lúc nào, không phải chờ đến khi trăm tuổi), nhìn về đầu năm (hay kiếp tái sanh), thấy rõ mình sẽ như thế nào và đi về đâu. Một việc, hai việc, ba việc… và trăm việc chưa hoàn tất trong năm nay (và trong kiếp này), nhưng sẽ tiếp tục làm trong năm mới (hay kiếp sau), chẳng có gì phải bận tâm lo nghĩ. Những lầm lỗi đã làm lúc tuổi vụng dại mới lớn, đã nhòa theo lòng thành sám hối và bụi thời gian. Những lỗi lầm vô tình làm buồn lòng ai, đã nhậm vận theo luật nhân quả. Những gì muốn làm, đã làm khi cần thiết. Học theo ân sư, rửa nghiệp cho vận nước, việc lớn chẳng thành, một thời tuổi trẻ trải thân tù ngục linh đinh, cũng không có gì phải ân hận hay ray rứt với nợ sơn hà. Những món nợ ân tình đã trả, đang trả, chưa trả, cũng sẽ tuần tự theo nhân duyên mà trang trải; dầu muốn sớm hơn hay muộn hơn, không chắc đã thuận ý mình. Những gì muốn nói, đã viết tràng giang đại hải qua văn thơ. Nếu cần nói thêm thì sẽ nói hoài nói mãi như sóng xanh vỗ bất tận vào chân núi đá. Thôi thì im lặng, e cũng không thua kém gì âm thanh của đá tảng trước thiên địa càn khôn.

Xem ra, chỉ có tờ báo tâm đắc là còn chút quan ngại phải cất lời, nhất là vào lúc thiên hạ đang vui xuân thưởng tết. Phải nói sao đây bằng tấm lòng và ngôn ngữ của xuân đối với tờ báo này" Tờ báo thủng thỉnh mà cũng đã trải một đoạn đường hai mươi lần trăng mọc. Dự trù viết thư thông báo, cáo lỗi về việc đình chỉ, hoặc tạm ngưng vì nhân duyên không đủ… nhưng sao mà khó viết! Tuyên bố đình bản chẳng khác gì người cha quan tòa tuyên án tử hình đối với đứa con vô tội. Nó có tội tình chi đâu. Chỉ tại người cha bất lực không vượt qua được những trở ngại tài chánh, điều thực tế của đời sống mà dường như tâm hồn người nghệ sĩ không bao giờ hiểu nổi. Tỉ mỉ, chăm chút điểm trang cho nó từ phẩm chất đến hình hài. Lý tưởng quá! Miệt mài hôm sớm viết, đọc, gõ chữ, tìm tòi, trang trí, trình bày… nhiều khi quên bẵng bữa ăn, đôi khi lờ luôn giấc ngủ. Đam mê quá!... Để rồi một ngày, nhận thức rằng không thể tiếp tục. Nhưng nói ra thì không vui; còn không nói thì mang lỗi với những người hằng quan tâm cũng như những người chưa có cơ hội quan tâm. Thôi thì gõ những con chữ mơ hồ, gửi vào phương trời cao rộng xa xăm, lỡ khi không còn xuất hiện, cũng mặc nhiên tri nhận nỗi niềm và cớ sự của một kẻ lữ hành…

*

Và bây giờ, hãy nói về những hạt mầm em trao từ mùa thu năm trước.

Hạt mầm tình yêu đã trổ những nụ hoa xuân vàng cam sặc sỡ. Qua sắc thắm của hoa xuân, tôi thấy đôi mắt em không còn vương nỗi sầu muộn mang mang thuở ấy, mà ngời lên nét tinh khôi trong sáng của thiên thần.

Tình yêu là mùa xuân, là cái vĩnh cửu mà không ai có thể tước đoạt. Ngay từ khi em trao những hạt mầm bé xíu, tôi đã thấy sự hiện hữu bất tuyệt của mùa xuân, và vô biên của tình yêu. Và tôi biết trong tình yêu, người ta không bao giờ xa cách nhau.

*

Này em, hãy đứng dậy bên tôi, cùng đi về chốn xuân. Hãy bỏ lại sau lưng bao đổ nát hoang tàn mà những kẻ u mê cố tình gây tạo.

Đừng ngại chi, em ơi, cơn bão năm trước đã qua rồi. Nhà cửa tàn xiêu. Sình lầy hôi thối. Chỉ có cóc, nhái, ểnh ương, và bầy ruồi nhặng là ồn ào ngợi ca chứng tích của sự tàn phá.

Nhưng những kẻ lên đường cho sự vươn dậy của mùa xuân thì hân hoan, trong im lặng, đặt niềm tin nơi mùa lộc mới, gieo tình yêu trên đất tương lai.

Những gì chúng ta muốn nói hay chưa muốn nói, đã có mặt trời rạng rỡ nói thay. Hôm qua, hôm nay và ngày mai, có bao giờ mặt trời ngưng tỏa sáng.

Hãy tin điều đó, hỡi em yêu.

Mùa xuân, chẳng ở đâu xa.

Khi em dừng lại, hướng về phía mặt trời, bằng đôi mắt của thiên thần, bằng trái tim của trẻ thơ, thì dù im lặng hay hát ca, em đang đứng nơi vườn xuân tươi thắm.

Midway City, 15 tháng 01 năm 2008.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.