Hôm nay,  

Tinh Thần Dân Tộc Việt

05/07/200700:00:00(Xem: 8909)
LTS: Bài này của nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh viết năm 2003, nhưng vẫn rất mới trong cuộc chiến nhân quyền ở quê nhà. Làm thế nào dân chủ hóa quê nhà" Đơn giản là tự mình dựa vào sức mình, không thể nghĩ là phaỉ dựa vào sức thế lực ngoại qúôc nào cả. Dân tộc Việt Nam không cần Thái Thú nào cả, dù là Thái Thú Nga, Tàu, Mỹ, Nhật... và cả những Thái Thú xác Việt nhưng hồn Mác-Lê...

*

Hai mươi tám năm đã trôi qua kể từ ngày Cộng sản chiếm miền Nam Việt Nam bằng vũ lực. Nhắc lại quá khứ để rút tỉa những bài học kinh nghiệm là điều nên làm, nhưng ngày nay thời thế đã đổi thay, cũng cần phải tính đến những chuyện sắp tới không phải chỉ riêng cho miền Nam mà cho toàn thể lãnh thổ Việt Nam khi đất nước thoát khỏi ách độc tài đảng trị. Chế độ Cộng sản không thể tồn tại mãi mãi, trước sau nó cũng phải sụp đổ. Nhưng khi nào nó sụp đổ và sụp đổ cách nào, đó là hai câu hỏi day dứt nhất. Năm 1995, kỷ niệm đúng 20 năm ngày 30-4, nhiều vị cao niên sống trong cộng đồng người Việt tị nạn ở Mỹ nêu câu hỏi "khi nào"", để rồi lắc đầu thở dài. Các cụ nghĩ rằng khó có hy vọng nhìn thấy đất nước thoát khỏi nạn cộng sản trước khi nhắm mắt lìa đời.

Tình hình ngày nay đã khác, ở trong nước cũng như ở ngoài nước, nhất là những diễn biến quốc tế trong mấy tháng gần đây khiến người ta có thể nhận định ngày đó sẽ đến sớm hơn dự tưởng. Nhưng bằng cách nào" Ở trong nước, tình hình xã hội đã thay đổi nhiều so với thời kỳ chiến tranh mới chấm dứt. Khi bắt buộc phải chấp nhận kinh tế thị trường thay thế cho kinh tế xã hội chủ nghĩa để cứu nguy kinh tế quốc dân và cũng cứu nguy luôn chế độ, những người Cộng sản Việt Nam đã bị thời thế dồn đến thế bắt buộc phải thay đổi đến gốc rễ tư tưởng giáo điều của họ. Họ đã hiểu nguyên lý thà tự mình diễn biến hòa bình còn hơn để người ngoài làm giùm họ. Tuy nhiên trong thế "chẳng đặng đừng" đó, một số những người bảo thủ nắm uy quyền tuyệt đối trong bộ máy đảng vẫn ôm hy vọng sẽ thực hiện được sự thay đổi từ từ, kéo dài được bao lâu càng hay để bảo đảm một lối thoát êm đẹp, quyền lợi và hậu vận của họ và thân thuộc. Tuy nhiên hy vọng kéo dài ngày càng mờ dần vì một số yếu tố khách quan. Trước hết những biến cố dồn dập trên thế giới không chờ đợi họ. Thứ hai, xã hội Việt Nam sau khi mở cửa với thế giới bên ngoài, cũng đang diễn biến theo một nhịp độ mau lẹ hơn trước, nhất là những đòi hỏi công khai của những người ngang nhiên phản kháng chế độ với sự tiếp tay của đa số thầm lặng đã thúc đẩy ban lãnh đạo phải cải thiện chế độ mau hơn trước. Và sau hết nhưng không kém phần quan trọng là những phong trào tranh đấu của những đoàn thể người Việt ở hải ngoại đã vạch trần những thủ đoạn dàn áp, bưng bít, chần chờ để vá víu chế độ đang rạn nứt. Những áp lực đó đang thúc đẩy chế độ cộng sản Việt Nam đi vào tiến trình "nội nổ". Để cứu vãn nguy cơ này, trong những tháng gần đây, chế độ Hà Nội đã có một vài sự cởi mở để làm giảm bớt áp lực, nhưng càng hé ra cho bớt ngột ngạt thì những luồng gió từ trong và ngoài càng thúc vào để làm tiến trình nội nổ gia tốc.

Ngoài sự nội nổ, người ta cũng có thể tính đến một sự "ngoại nổ" lật nhào chế độ. Việc Mỹ dùng vũ lực lật đổ chế độ độc tài Saddam Hussein khiến người ta nghĩ đến chuyện này. Nhưng trong khi Mỹ còn phải nương tay với vấn đề vũ khí nguyên tử của chế độ Cộng sản Bắc Hàn, việc dùng vũ lực từ bên ngoài lật đổ chế độ Cộng sản Việt Nam không thể nào xẩy ra, ít ra trong lúc này. Vả lại trong các mối liên hệ quốc tế, có một sự thật phũ phàng cần phải nhìn cho rõ: không nước nào đem quân đi "giải phóng" giùm một dân tộc khác nếu không có lợi riêng và cái lợi này phải lớn hơn những tổn phí chiến tranh và những hậu quả của chuyện binh đao. Vậy chế độ Cộng sản Việt Nam sẽ bị lật đổ theo cách nào" Tôi thiết nghĩ việc này nên để cho dân tộc Việt Nam quyết định, chớ không phải để người ngoài quyết định. Nhưng nếu đem câu hỏi "cách nào" đặt ra cho người Việt Nam ở trong và ngoài nước sự trả lời thật phức tạp. Ở trong nước có nhiều thế hệ tuổi tác khác nhau, lối suy tư cũng không đồng nhất. Từ giới trẻ đến giới già, tư tưởng có thể khác nhau, và ngay trong giới già cũng có ý kiến khác biệt tùy ở nơi họ đã sống ở miền Bắc hay miền Nam. Vào lúc chiến tranh kết thúc, chỉ có một thiểu số ở miền Nam chạy được ra nước ngoài còn đa số lớn kẹt lại ở trong nước. Ý kiến của đa số này quan trọng hơn. Lật đổ cách nào, đổ máu hay không đổ máu, nhanh hay chậm" Những ý kiến có thể khác nhau, nhưng tôi tin phản ứng của người Việt Nam vẫn có một mẫu số chung làm nền tảng để tìm lời giải đáp. Mẫu số đó là tinh thần dân tộc do tổ tiên nòi giống để lại từ ngàn xưa. Nếu đa số người dân trong nước ngày nay chán ghét chiến tranh và không thích có đổ máu thêm nữa, đó cũng là điều dễ hiểu. Nhưng đó không phải là tinh thần chủ bại, mà là tình nghĩa đồng bào, máu chảy ruột mềm, và chính tinh thần này đã tạo ra ý chí quật cường chống ngoại xâm. Trong lịch sử, dân Việt Nam đã bao lần đứng lên hy sinh xương máu đánh đuổi quân ngoại xâm, từ thời một ngàn năm lệ thuộc Tầu cho đến 100 năm bị Pháp đô hộ. Chính những người Cộng sản đã lợi dụng tinh thần dân tộc đó để chiến thắng. Bởi vậy những sức mạnh vũ lực bên ngoài không nên để cho Cộng sản lợi dụng tinh thần đó một lần nữa.

Cũng vì tinh thần dân tộc đó, người dân Việt Nam xưa cũng như nay đều không thể chấp nhập một chế độ hay những người lãnh đạo được thả dù xuống hoặc do chiến hạm ngoại quốc đem đến đặt lên đầu họ. Đây không phải là tinh thần bài ngoại mà do kinh nghiệm của quá khứ. Người Việt Nam sẵn sàng chấp nhận những luồng gió trong lành của những nền văn hóa tốt đẹp từ thế giới bên ngoài đem lại, để rồi cải biến cho phù hợp với những nét đặc thù của dân tộc tính. Nhưng họ chống lại những thứ ngoại lai phản lại dân tộc. Chế độ Cộng sản là chế độ ngoại lai tệ hại nhất, bây giờ nó chỉ còn chờ ngày phế thải. Dân tộc Việt Nam thời xưa đã không chấp nhận những quan Thái thú, ngày nay họ cũng không thể nào chấp nhận những loại "Thái thú" được nấu lại và đúc khuôn mới bằng máy móc hiện đại.

(GHI CHÚ: Nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh sẽ ra mắt "Những Mùa Xuân Trở Lại" tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Từ 2 giờ chiều đến 6 giờ chiều ngày Chủ Nhật 8-7-2007. Trân trọng kính mời đồng hương tham dự.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.
Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.