Hôm nay,  

Tinh Thần Dân Tộc Việt

05/07/200700:00:00(Xem: 8908)
LTS: Bài này của nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh viết năm 2003, nhưng vẫn rất mới trong cuộc chiến nhân quyền ở quê nhà. Làm thế nào dân chủ hóa quê nhà" Đơn giản là tự mình dựa vào sức mình, không thể nghĩ là phaỉ dựa vào sức thế lực ngoại qúôc nào cả. Dân tộc Việt Nam không cần Thái Thú nào cả, dù là Thái Thú Nga, Tàu, Mỹ, Nhật... và cả những Thái Thú xác Việt nhưng hồn Mác-Lê...

*

Hai mươi tám năm đã trôi qua kể từ ngày Cộng sản chiếm miền Nam Việt Nam bằng vũ lực. Nhắc lại quá khứ để rút tỉa những bài học kinh nghiệm là điều nên làm, nhưng ngày nay thời thế đã đổi thay, cũng cần phải tính đến những chuyện sắp tới không phải chỉ riêng cho miền Nam mà cho toàn thể lãnh thổ Việt Nam khi đất nước thoát khỏi ách độc tài đảng trị. Chế độ Cộng sản không thể tồn tại mãi mãi, trước sau nó cũng phải sụp đổ. Nhưng khi nào nó sụp đổ và sụp đổ cách nào, đó là hai câu hỏi day dứt nhất. Năm 1995, kỷ niệm đúng 20 năm ngày 30-4, nhiều vị cao niên sống trong cộng đồng người Việt tị nạn ở Mỹ nêu câu hỏi "khi nào"", để rồi lắc đầu thở dài. Các cụ nghĩ rằng khó có hy vọng nhìn thấy đất nước thoát khỏi nạn cộng sản trước khi nhắm mắt lìa đời.

Tình hình ngày nay đã khác, ở trong nước cũng như ở ngoài nước, nhất là những diễn biến quốc tế trong mấy tháng gần đây khiến người ta có thể nhận định ngày đó sẽ đến sớm hơn dự tưởng. Nhưng bằng cách nào" Ở trong nước, tình hình xã hội đã thay đổi nhiều so với thời kỳ chiến tranh mới chấm dứt. Khi bắt buộc phải chấp nhận kinh tế thị trường thay thế cho kinh tế xã hội chủ nghĩa để cứu nguy kinh tế quốc dân và cũng cứu nguy luôn chế độ, những người Cộng sản Việt Nam đã bị thời thế dồn đến thế bắt buộc phải thay đổi đến gốc rễ tư tưởng giáo điều của họ. Họ đã hiểu nguyên lý thà tự mình diễn biến hòa bình còn hơn để người ngoài làm giùm họ. Tuy nhiên trong thế "chẳng đặng đừng" đó, một số những người bảo thủ nắm uy quyền tuyệt đối trong bộ máy đảng vẫn ôm hy vọng sẽ thực hiện được sự thay đổi từ từ, kéo dài được bao lâu càng hay để bảo đảm một lối thoát êm đẹp, quyền lợi và hậu vận của họ và thân thuộc. Tuy nhiên hy vọng kéo dài ngày càng mờ dần vì một số yếu tố khách quan. Trước hết những biến cố dồn dập trên thế giới không chờ đợi họ. Thứ hai, xã hội Việt Nam sau khi mở cửa với thế giới bên ngoài, cũng đang diễn biến theo một nhịp độ mau lẹ hơn trước, nhất là những đòi hỏi công khai của những người ngang nhiên phản kháng chế độ với sự tiếp tay của đa số thầm lặng đã thúc đẩy ban lãnh đạo phải cải thiện chế độ mau hơn trước. Và sau hết nhưng không kém phần quan trọng là những phong trào tranh đấu của những đoàn thể người Việt ở hải ngoại đã vạch trần những thủ đoạn dàn áp, bưng bít, chần chờ để vá víu chế độ đang rạn nứt. Những áp lực đó đang thúc đẩy chế độ cộng sản Việt Nam đi vào tiến trình "nội nổ". Để cứu vãn nguy cơ này, trong những tháng gần đây, chế độ Hà Nội đã có một vài sự cởi mở để làm giảm bớt áp lực, nhưng càng hé ra cho bớt ngột ngạt thì những luồng gió từ trong và ngoài càng thúc vào để làm tiến trình nội nổ gia tốc.

Ngoài sự nội nổ, người ta cũng có thể tính đến một sự "ngoại nổ" lật nhào chế độ. Việc Mỹ dùng vũ lực lật đổ chế độ độc tài Saddam Hussein khiến người ta nghĩ đến chuyện này. Nhưng trong khi Mỹ còn phải nương tay với vấn đề vũ khí nguyên tử của chế độ Cộng sản Bắc Hàn, việc dùng vũ lực từ bên ngoài lật đổ chế độ Cộng sản Việt Nam không thể nào xẩy ra, ít ra trong lúc này. Vả lại trong các mối liên hệ quốc tế, có một sự thật phũ phàng cần phải nhìn cho rõ: không nước nào đem quân đi "giải phóng" giùm một dân tộc khác nếu không có lợi riêng và cái lợi này phải lớn hơn những tổn phí chiến tranh và những hậu quả của chuyện binh đao. Vậy chế độ Cộng sản Việt Nam sẽ bị lật đổ theo cách nào" Tôi thiết nghĩ việc này nên để cho dân tộc Việt Nam quyết định, chớ không phải để người ngoài quyết định. Nhưng nếu đem câu hỏi "cách nào" đặt ra cho người Việt Nam ở trong và ngoài nước sự trả lời thật phức tạp. Ở trong nước có nhiều thế hệ tuổi tác khác nhau, lối suy tư cũng không đồng nhất. Từ giới trẻ đến giới già, tư tưởng có thể khác nhau, và ngay trong giới già cũng có ý kiến khác biệt tùy ở nơi họ đã sống ở miền Bắc hay miền Nam. Vào lúc chiến tranh kết thúc, chỉ có một thiểu số ở miền Nam chạy được ra nước ngoài còn đa số lớn kẹt lại ở trong nước. Ý kiến của đa số này quan trọng hơn. Lật đổ cách nào, đổ máu hay không đổ máu, nhanh hay chậm" Những ý kiến có thể khác nhau, nhưng tôi tin phản ứng của người Việt Nam vẫn có một mẫu số chung làm nền tảng để tìm lời giải đáp. Mẫu số đó là tinh thần dân tộc do tổ tiên nòi giống để lại từ ngàn xưa. Nếu đa số người dân trong nước ngày nay chán ghét chiến tranh và không thích có đổ máu thêm nữa, đó cũng là điều dễ hiểu. Nhưng đó không phải là tinh thần chủ bại, mà là tình nghĩa đồng bào, máu chảy ruột mềm, và chính tinh thần này đã tạo ra ý chí quật cường chống ngoại xâm. Trong lịch sử, dân Việt Nam đã bao lần đứng lên hy sinh xương máu đánh đuổi quân ngoại xâm, từ thời một ngàn năm lệ thuộc Tầu cho đến 100 năm bị Pháp đô hộ. Chính những người Cộng sản đã lợi dụng tinh thần dân tộc đó để chiến thắng. Bởi vậy những sức mạnh vũ lực bên ngoài không nên để cho Cộng sản lợi dụng tinh thần đó một lần nữa.

Cũng vì tinh thần dân tộc đó, người dân Việt Nam xưa cũng như nay đều không thể chấp nhập một chế độ hay những người lãnh đạo được thả dù xuống hoặc do chiến hạm ngoại quốc đem đến đặt lên đầu họ. Đây không phải là tinh thần bài ngoại mà do kinh nghiệm của quá khứ. Người Việt Nam sẵn sàng chấp nhận những luồng gió trong lành của những nền văn hóa tốt đẹp từ thế giới bên ngoài đem lại, để rồi cải biến cho phù hợp với những nét đặc thù của dân tộc tính. Nhưng họ chống lại những thứ ngoại lai phản lại dân tộc. Chế độ Cộng sản là chế độ ngoại lai tệ hại nhất, bây giờ nó chỉ còn chờ ngày phế thải. Dân tộc Việt Nam thời xưa đã không chấp nhận những quan Thái thú, ngày nay họ cũng không thể nào chấp nhận những loại "Thái thú" được nấu lại và đúc khuôn mới bằng máy móc hiện đại.

(GHI CHÚ: Nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh sẽ ra mắt "Những Mùa Xuân Trở Lại" tại Phòng Sinh Hoạt Nhật Báo Người Việt, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Từ 2 giờ chiều đến 6 giờ chiều ngày Chủ Nhật 8-7-2007. Trân trọng kính mời đồng hương tham dự.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.