Hôm nay,  

Mùa Vàng Rơi

18/10/201300:00:00(Xem: 5839)
Này em, hẳn em còn nhớ những vần thơ của Rabidranath Tagore anh chép tặng em thời niên thiếu; một Tâm Tình Hiến Dâng, một Tặng Vật như ngày ấy chúng mình trao nhau. Và sáng nay, khi những tiếng chim thôi xôn xao trước hiên nhà gợi nhớ Strays Bird - Những con chim bay lạc thật đẹp:

Stray birds of summer come to my window
to sing and fly away.
And yellow leaves of autumn,
which have no songs,
flutter and fall there with a sigh.

Những con chim mùa hè bay lạc
đến cửa sổ tôi
để hót lên rồi lại bay đi.
Còn những chiếc lá thu vàng
không lời ca tiếng hát,
chỉ run rẩy và thở dài rơi xuống.


Những chiếc lá thu vàng như tiễn đưa một mùa hè nóng bức, như lo âu một mùa đông băng giá chưa đến, mà thảng thốt một tiếng thu làm đắm say, lay lắt lòng mình. Những chiếc lá thu sáng nay và vần thơ đó theo giai điệu tuyệt vời man mác của Autumn Leaves trở về. Từ những chiếc lá khô Les Feuilles Mortes của Jacques Prévert.

Ôi, anh mong rằng em vẫn còn nhớ
Những ngày hạnh phúc khi chúng mình vẫn còn làm bạn.
Thời ấy cuộc đời đẹp hơn
Và Mặt Trời rực rỡ hơn giờ đây.
Những chiếc lá khô vun lại thành từng xẻng.
Em thấy đấy, anh nào có quên…
Những chiếc lá khô vun lại thành từng xẻng.
Những ký ức, những luyến tiếc cũng vậy.
Và những cơn gió từ phương Bắc mang chúng đi
Trong màn đêm lạnh lẽo của quên lãng.
Em thấy đấy, anh nào có quên
Khúc ca mà em vẫn thường hát cho anh.


Những nuối tiếc vắng xa một tình yêu, khi mùa vàng héo hon, khi gió bắc se lạnh, khi sóng biển mùa hè đã qua xóa đi dấu tình ngày nao sắt son. Không tan tác tuyệt vọng, không vĩnh viễn xa mùa, khi Johnny Mercer viết lời tiếng Anh cho bài "Autumn leaves" thì vẫn giữ được cái ý chia lìa như trong bài thơ của Prévert, sự ngăn cách vẫn có thể mới chỉ là một sự tạm biệt, sự ngăn cách vẫn hoài vọng một niềm yêu mượt mà thủy chung không mộng mị. Chỉ là nỗi nhớ miên man và nhẹ nhàng như gió thu, đưa giai điệu chậm buồn thật đẹp của Joseph Kosma trở thành ca khúc mùa thu đẹp nhất.

The falling leaves drift by the window
The autumn leaves of red and gold
I see your lips, the summer kisses
The sun-burned hands I used to hold
.
Since you went away the days grow long
And soon I'll hear old winter's song
But I miss you most of all my darling
When autumn leaves start to fall
Lá rơi từng chiếc bên song
Những chiếc lá úa mùa thu đỏ vàng
Nhớ môi em, nụ hôn hè
Và tay rám nắng, nâng niu một thời
.
Từ em xa khuất ngày dài
Bài ca đông cũ sớm về trong anh
Nhưng lòng nhớ nhất mình em
Khi những chiếc lá mùa thu lìa cành.


Phải không em khi ngày của tháng Mười ngắn hơn, nắng thưa hơn bên bờ giậu cũ. Nhưng lại quá dài khi ta xa nhau. Những chiếc lá uá ngập bước chân ngày, vỡ giòn dưới gót chân thưa, nghe như đốt trong lòng một ngọn lửa vàng thu. Anh không còn trẻ để đợi chờ một mùa tình đến muộn, để đuổi bắt em quanh cây phong già, để ngã cùng em trên đống lá khô, nghe tháng Năm trôi vào tháng Chín thật nhanh như câu hát của Frank Sinatra:


Oh it’s a long long while from May to December
But the days grow short when you reach September
When the autumn weather turns the leaves to flame
One hasn’t got time for the waiting game. (September Song)


Anh không còn trẻ mãi để đợi tình em khi mùa thu về. Như câu thơ ai đó năm nào, không nhớ trọn:

Khi em lớn thì tôi đã già cỗi
Tóc còn đen nhưng hồn đã trắng phau
Tim còn đập nhưng lòng đà mệt mỏi
Biết đường tình ta có đuổi kịp nhau.


Phải chăng em khi mùa thu đời người là lúc anh qua tuổi năm mươi. Đã chín chắn để thấy cây đời mình đến lúc thay áo vàng, tạm biệt một mùa hè ân ái tuổi hoa để chuẩn bị cho một mùa đông già cỗi. Trong Hán tự, chữ sầu có chữ thu nằm trên chữ tâm. Có trái sầu rụng rơi khi thu về trên tâm cảnh đời mình? Cớ sao người Mỹ gọi mùa thu là fall? Mùa vàng rơi hay tiếng lá rơi, giọt mưa rơi rả ríc hay nắng nhạt thưa rơi. Ngọn gió mát nhẹ rơi hay tiếng đập cánh của con chim bay lạc vào khung cửa vắng...Rơi theo tiếng thì thầm của lòng khi con đường đời mỗi ngày hai buổi đi - về, chợt một sáng thay lá vàng và nghe thấp thoáng một mùa đông giá rét nhiều dự báo những hư hao.

Đời của lá có như đời anh. Lắm lần đem diệp lục tố phơi giữa mặt trời ngày. Đem màu xanh của tuổi xuân làm nên cây trái ngọt cho con, đem bóng mát của tình mình che chở cho em những ngày gian khổ. Anh có như tiếng ve kia nhiều năm ăn năn trong lòng đất, đợi một mùa hè cất tiếng hát ca, rồi giã biệt theo cành phượng đỏ...

Không còn thấy những chiếc lá ngô đồng rơi trong công viên dọc bờ sông Hương, những chiếc lá me lay bay chiều thu Sài Gòn, những chiếc lá thông úa rơi ngập Thung Lũng Tình Yêu và cành liểu rũ ven hồ ngày nọ. Nhưng anh vẫn thấy lòng ngập đầy thu trước sân với cội phong già. Em không còn đó như tiếng cười đã giấu vào kẽ lá. Nụ hôn nào đó lẩn khuất trong gió nhẹ. Những đống lá vàng cao dần theo ngày thu, dù anh đã quét, như quét tình nhau đến bao lần:

Lá thu vàng mấy độ
Anh quét bấy nhiêu lần
Áo em vàng một độ
Anh quét hoài không xong


Thì em, xin những tiếng đập khô khan của cánh chim bay lạc vào khung cửa sổ sáng nay, những tiếng thu hoài niệm. Xin những bài ca mùa đông cũ khoan về; hãy cứ để những chiếc lá thu rơi đầy ngỏ vắng. Anh sẽ vốc đầy tay những mùa vàng rơi và thả ca khúc Lá Thu gởi vào ngày cho em! Như con chim bay lạc kia không màng tìm chốn đậu, bên đời hiu quạnh. Khi mùa vàng rơi, nhiều như lá thu buồn không đợi nhau rụng bay. Như anh và em.

Tháng mười 2013

Sean Bảo

www.baosinh.com| Tùy Bút site

www.sean-bao.com| SB Graphic Design

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.