‘Dù Đến Rồi Đi, Tôi Cũng Xin Tạ Ơn Người’

 

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần và nhà phân tâm học. Ông nổi tiếng về phát minh ra một bài kiểm tra tâm lý qua những hình ảnh tạo ra ngẫu nhiên từ các vết mực (inkblot.) Một người được yêu cầu mô tả những gì họ nhìn thấy trong hình ảnh do những vết mực không rõ ràng kết thành. Bác sĩ Rorschach tin rằng những hình ảnh được tạo nên từ vết mực có thể bộc lộ đặc trưng bí mật trong hành vi lẫn tình cảm của con người. Bài trắc nghiệm khách quan này thường xuất hiện trong văn hóa đại chúng và thường được mô tả như một cách để tiết lộ những suy nghĩ, động cơ hoặc mong muốn vô thức của một người.

Bản tin “Cựu Tổng Thống Biden bị chẩn đoán mắc phải ung thư tuyến tiền liệt, di căn vào xương” không chỉ là một “breaking news” đúng nghĩa của truyền thông thuần túy, mà nó còn là một bài kiểm tra Rorschach trong tình thế của xã hội hiện tại. Và nó cũng là một Rorschach về chính ông Joe Biden.

Có người nhìn câu chuyện và ngậm ngùi cho bi kịch chung của con người: sinh, lão, bệnh, tử. Có người thấu cảm cho nỗi đau của một người cha hiện đang mắc phải căn bệnh đã từng cướp đi sinh mạng của đứa con trai đầu lòng của ông ấy. Những người này thốt lên lời cầu nguyện cho ông Biden sớm vượt qua bạo bệnh.

Có người đặt câu hỏi “vì sao một vị tổng thống đón nhận hệ thống chăm sóc y tế hàng đầu thế giới lại phát hiện ra căn bệnh nguy hiểm khi đã ở giai đoạn 4, khi tế bào ung thư đã di căn vào xương?” Những người này không ít thì nhiều đã từng bày tỏ sự bất an, và cả bất bình, khi ông Biden ra tranh cử nhiệm kỳ hai năm 2024.

Chỉ cần vài phút khi bản tin lan truyền, những tín đồ của phong trào “Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại” đặt câu hỏi về sự chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt của cựu Tổng thống Joe Biden trong những năm qua. Và dĩ nhiên, không thể loại trừ Donald Trump, người bị ông Joe Biden đánh bại năm 2020, không bỏ qua cơ hội này. “Tôi ngạc nhiên khi công chúng không được thông báo từ lâu, bởi vì để đến được ‘giai đoạn’ 9, phải mất một thời gian dài... Tôi đã thực hiện một cuộc kiểm tra sức khỏe toàn diện, bao gồm cả các bài kiểm tra nhận thức. Tôi tự hào thông báo rằng tôi vượt qua các kiểm tra đó.”

Những vết mực loang lổ, bất định hình Rorschach cứ thế hiện dần lên. Người trong xã hội nhìn vào, để phản chiếu từ trong đó hình hài, tâm tưởng của chính họ. Tâm điểm của những bức Rorscharch này là người đàn ông 82 tuổi, cả đời phụng sự quốc gia, những năm cuối cùng của thước đo thời gian vẫn bám chặt lý thuyết của ông về một nước Mỹ “bình thường” và theo đuổi một chiến lược đánh bại chủ nghĩa độc tài dân túy đã thất bại.

Ông Joe Biden đã trở thành tổng thống trong một thời điểm nước Mỹ vẫn bình thường, theo ông. Do đó, ông lãnh đạo quốc gia theo chiến lược của một nước Mỹ truyền thống, một nước Mỹ của những người Cộng Hòa như Thượng Nghị Sĩ John McCain, hay Liz Cheney, hay ôn hòa như Adam Kinzinger.

Ở một vị trí như ông Joe Biden – một quân nhân, một chính trị gia lão luyện, một nhà ngoại giao sắc sảo, một tín đồ thuần thành cả đời tôn thờ Chúa – thì chắc chắn ông có niềm tin sắc bén, mãnh liệt vào điều mình có thể làm và có thể thay đổi. Nhưng tiếc thay, niềm tin ấy quá lớn, hoặc ông quá yêu nước Mỹ mà ông dành cả cuộc đời để phụng sự, nên Joe Biden đã không nhìn ra ngày ông bước vào Tòa Bạch Ốc, cũng là ngày mà Đảng Cộng Hòa truyền thống của nước Mỹ đang nguy cấp. Ông quá tự tin để không nghĩ rằng mình cần phải nhanh chóng bảo vệ những người đại diện cho Cộng Hòa bảo thủ hay ôn hòa như Cheney, Kinzinger, Romney - những người tin Hoa Kỳ là một nhà lãnh đạo toàn cầu, coi trọng nhập cư có kiểm soát, thị trường tự do, toàn cầu hóa và có mối quan hệ làm việc tốt ở lưỡng đảng.

Trong bốn năm tại vị, ông Biden lèo lái nước Mỹ đứng dậy qua cơn đại dịch toàn cầu Covid-19 bằng tài năng, trái tim, và khả năng hợp nhất những người tài giỏi của nước Mỹ. Nhưng rõ ràng, cũng trong thời gian đó, ông Joe Biden đã tin rằng “Trump chỉ là một khoảnh khắc của nước Mỹ.” Ông tin ông có thể mang nước Mỹ trở lại trạng thái cân bằng tự do bằng đường lối điều hành bình thường và tạo không gian cho đảng Cộng Hòa “tự chữa lành” và từ bỏ chủ nghĩa độc đoán của mình.

Joe Biden đã lầm. Ông đã không nhìn ra những vết mực trên biểu đồ Rorschach của ông thực chất là những khối Cộng Hòa MAGA (Make America Great Again) cực hữu chứ không còn là đảng Cộng Hòa thuộc thế hệ chính trị của ông. Những vết mực loang trước mặt ông là thực chất là nhóm MAGA hoán đổi các lập trường và giá trị chính sách bảo thủ truyền thống.

Vì vậy, ông ra tranh cử lần hai, với niềm tin tuyệt đối.

Benjamin Mazer là một bác sĩ chuyên khoa bệnh lý và y học trong phòng thí nghiệm. Trong bài viết của ông trên The Atlantic, ông xác nhận “việc một người đàn ông 82 tuổi, tức đã quá tuổi xét nghiệm sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt, bị phát hiện mắc bệnh ác tính đã tiến triển không phải là điều đáng ngạc nhiên.” Theo kinh nghiệm của bác sĩ Mazer, với tư cách là một bác sĩ chẩn đoán ung thư, nhiều khối u được phát hiện ra một cách bất ngờ. Ung thư tuyến tiền liệt nói riêng có thể không có những dấu hiệu rõ ràng cho đến khi một cá nhân đến gặp bác sĩ.

Joe Biden không chỉ là một cá nhân đó, mà còn là một cá nhân đặc biệt. Đặc biệt ở chỗ ông từng là thượng nghị sĩ, rồi phó tổng thống, rồi trở thành tổng thống, những vị trí có sự chăm sóc sức khỏe từ hệ thống tân tiết nhất và đội ngũ y bác sĩ tinh hoa nhất của quốc gia. Tiến sĩ David Shusterman, một bác sĩ tiết niệu làm việc ở New York, nói với NBC News, kết quả chẩn đoán của ông Biden là bất thường đối với một người kiểm tra sàng lọc thường xuyên.

“Rất hiếm khi xuất hiện di căn vào xương ở những người đang kiểm tra với bác sĩ tiết niệu của họ mỗi năm một lần,” bác sĩ Shusterman nói. “Trong 25 năm làm việc của tôi, chưa bao giờ tôi có một bệnh nhân như vậy.”

Tiến sĩ William Dahut, giám đốc khoa học của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, nói với báo chí: “Trong trường hợp của Biden, chúng tôi chắc chắn ông ấy đã bị ung thư tuyến tiền liệt trong nhiều, nhiều năm.”

Từ khi có “breaking news” bạo bệnh của ông, truyền thông, mạng xã hội khơi gợi lại những phúc trình sức khỏe do Tòa Bạch Ốc công bố và đặt sự nghi ngờ về tính xác thực của nó, nghi ngờ luôn cả khả năng điều hành quốc gia của ông trong bốn năm trước.

Trong chương trình The View hôm 8/5 là một Joe Biden hoàn toàn “gục ngã.” Thủ phạm giết ông chính là niềm tin mãnh liệt khi ông tuyên bố “tôi đã có thể đánh bại Donald Trump vào năm ngoái.” Trong khi đó, người kết thúc cho mỗi câu trả lời của ông, không phải ông, mà là bà Jill Biden. Sự thật về sức khỏe của ông ngày càng rõ rệt. Cho tới hôm nay, không còn có thể giấu người dân nữa.

Bất kỳ đời tổng thống nào qua đi cũng để lại “vinh hoa lẫn đoạn trường” – cho chính họ và cho quốc gia. Như Tổng thống Jimmy Carter đã được chiêm ngưỡng di sản của ông là một cộng đồng di dân góp phần xây dựng nước Mỹ trong nửa thế kỷ qua. Nền kinh tế sau Covid-19 và thế giới MAGA bảo thủ sẽ được ghi vào lịch sử như một di sản của Donald Trump.

Đau đớn thay đó cũng chính là di sản của Joe Biden. Ông trở thành tổng thống lớn tuổi nhất lịch sử ra tranh cử, và sau đó nhường cuộc đua lại vào giờ chót, mà lẽ ra ông “nên trao lại ngọn đuốc sớm hơn” như nhiều chính trị gia và cả người Mỹ đã lên tiếng.

Ông Joe Biden đã để lại một di sản thứ nhất rất đẹp khi ông và Kamala Harris vinh quang bước vào Tòa Bạch Ốc năm 2020. Chính quyền của ông đã đưa nước Mỹ bước qua giai đoạn hiểm nguy chết người do người tiền nhiệm để lại. Ông đã lãnh đạo nền kinh tế trở lại vai trò chủ chốt của một quốc gia hùng mạnh. Nhưng ông đã thất bại trong cuộc chiến ý thức hệ thảm khốc cũng là di sản của người tiền nhiệm.

Ngoài ngọn đuốc trao muộn cho Kamala Harris, ông Biden đã trao cho Donald Trump và đồng minh của Trump một ngọn đuốc khác, để đốt cháy di sản đẹp đẽ ông đã dựng lên. Những ngày qua Trump không bỏ qua bất kỳ cơ hội nào để nói: “Ai đã ký luật mở cửa biên giới của chúng ta? Tôi không nghĩ là ông ấy biết. Tôi đã nói rằng không ai có thể muốn một biên giới mở. Không ai cả. Và giờ thì tôi phát hiện ra rằng không phải ông ấy. Ông ấy đã tự động mở nó. Ai đã dùng cái bút tự động đó để ký? Đây là một vấn đề rất nghiêm trọng.”

Di sản thứ hai ông để lại, chính là một nước Mỹ mà ông không bao giờ muốn nhìn thấy, tức sự trở lại của Donald Trump và mức tàn phá nước Mỹ. Nhưng đừng quên, người Mỹ đã chọn ông để hy vọng vượt qua đại dịch. Và khi ông bỏ cuộc, dù muộn màng, cũng chính một nửa nước Mỹ đã cho Trump quay lại.

Trong những vết mực loang lổ của Rorschach, sẽ có người nhìn thấy một Biden là “tội đồ của nước Mỹ” (?) nhưng cũng không ít người sẽ nhìn thấy di sản thứ hai của ông là khúc dạo đầu cho sự đảo ngược một thời kỳ suy thoái mà định mệnh đã gán cho nước Mỹ. Có thể ông là vị tổng thống “đi chậm” nhất lịch sử, lớn tuổi nhất lịch sử, nhưng sự thật không thể thay đổi, ông là vị tổng thống đại diện cho giá trị và đạo đức của nước Mỹ.

Cảm ơn Tổng Thống Joe Biden. ‘Dù Đến Rồi Đi, Tôi Cũng Xin Tạ Ơn Người’

Kalynh Ngô