Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 14751)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WASHINGTON -- Chiến trường thương mại mới giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc bây giờ là cá trại nuôi heo...
TAIPEI, Đài Loan -- Dự kiến Trung Quốc sẽ nổi giận, nếu Hoa Kỳ sắp xếp được để cho Đaì Loan vào tham dự Đại hội Y tế thế giới.
Nếu trong thời gian gần đây bạn ăn cá, thì câu chuyện tại Topic cho thấy điều mà có thể là sự khám phá về cách cá làm sao chắc chắn chết: nó bị ngạt thở, từ từ.
Khi nhiều giáo viên tại nhiều tiểu bang xuống đường biểu tình chống lương thấp, báo New York Times tường trình về chiều hướng đang xảy ra trong một số trường công: thuê giáo viên ngoại quốc muốn dạy với mức lương mà giáo viên Mỹ không muốn.
Thị Trưởng Thành Phố Seattle Jenny Durkan công bố kế hoạch của bà trong tháng 3 cho bất cứ học sinh tốt nghiệp ở trường trung học công nào tại Seattle đều được vào trường cao đẳng cộng động địa phương miễn phí.
SAN FRANCISCO – Bộ ba nghiên cứu mới cho thấy sự phân chia sâu sắc trong nền kinh tế California, dựa vào mức thu nhập của cư dân và nơi họ sống.
Viễn cảnh về việc làm được chính phủ bảo đảm có lôi cuốn bạn? Bạn đã có đồng minh: gần một nửa cử tri Hoa Kỳ thích ý tưởng này, theo một thăm dò gần đây cho thấy.
Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) phổ biến một thăm dò có tựa đề “Global Urban Ambient Air Pollution Database,” hôm Thứ Ba, theo đó nhiều thành phố tại California, Indiana, Kentucky và Missouri là những nơi ô nhiễm nhất tại Hoa Kỳ.
Người da đen tại California mắc nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần hơn những nhóm sắc tộc tộc khác, và họ ít khi có được sự chăm sóc mà họ cần, theo một nghiên cứu được công bố hôm Thứ Ba cho biết.
Tiểu Bang Vàng đã có thêm 309,000 cư dân mới trong năm rồi, theo số liệu mới được công bố bởi Bộ Tài Chánh California cho biết. Mức gia tăng dân số 0.78% tính theo năm có nghĩa là có khoảng 39,810,000 người gọi California là nhà tính tới ngày 1 tháng 1 năm 2018.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.