Hôm nay,  

Tâm Xuân

23/01/202205:47:00(Xem: 4358)
blank

TÂM XUÂN

 

Vĩnh Hảo

 

 

Cuối năm, đọc thơ xuân của người xưa, chợt bắt gặp mấy câu tâm đắc.

Đuổi trâu bùn chạy dài, lôi cọp đá về xích lại (1). Hình ảnh này có vẻ ứng hợp với năm Sửu năm Dần nào đó hơn bảy trăm năm trước, thời của Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230 – 1291). Chẳng phải xua đuổi hay xiềng xích gì loài thú, mà chỉ muốn nói cái tâm đã được thuần hóa, và mê vọng đã được giải trừ. Trong văn học Thiền, trâu bùn là tâm, cọp đá là vọng thức, không thật. Kiểm soát được tâm, giải trừ vọng hoặc, là bước đầu để hiển lộ chân tâm, từ đó mới có thể tự tại thong dong nơi hồng trần.
 

Trầm luân bao đời kiếp trong dòng sinh-tử. Có khi làm kẻ nghèo cùng lang thang, có khi làm người giàu có trong dinh thự nguy nga; có khi làm trâu làm ngựa kéo cày kéo xe, có khi làm chúa của muông thú trong rừng núi bạt ngàn; có khi là con chim hót trong lồng son, có khi là đại bàng soải cánh trên vòm trời vô tận; có khi là nghệ sĩ hát rong, có khi là con tằm nhả tơ vào hư không lộng gió… Lênh đênh triền miên trong biển đời thăng-trầm, vinh-nhục, khổ đau và hạnh phúc, tự hỏi, “nay mùa đông, mai mùa hạ, buồn chăng” (2). Và tự biết, một sớm mai khi gió về thổi tan băng tuyết, trăm hoa vẫn vậy, nở rộ dưới nắng xuân (3). Đó là tâm của người đã chạm đến chỗ không thể nghĩ bàn.
 

Tất cả chỉ từ một tâm. Tâm vẽ nên nỗi thống khổ và niềm hoan lạc của trần gian. Khi tâm định, mọi thứ sẽ định. Tâm an, thế giới sẽ an. Tâm xuân, sông núi biển trời sẽ ngập tràn hương sắc xuân. Và muôn người muôn vật chỉ có thể an bình hạnh phúc thực sự khi có được cái tâm định tĩnh, sáng rỡ như mặt trời, xua tan mọi ảo vọng mê chấp của nhân sinh.

 

California, trước thềm năm mới Nhâm Dần 2022

Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

______________

 

(1) “Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu/Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi” (trong bài Nhập trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ), Huệ Chi dịch thơ là “Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi/Cọp đá lôi về, giây sắt giong.” Cọp đá ở đây được Huệ Chi chú thích theo “Thế Thần Ký” là người nước Sở, tên Hùng Cừ, đi đêm thấy tảng đá tưởng là cọp, giương cung bắn, rơi mất mũi tên vàng, sau trông lại mới biết chỉ là đá – cho rằng tác giả (Tuệ Trung) mượn ý này để chỉ những ai bám víu lấy ý niệm mê vọng. (Nguồn: Thơ Văn Lý Trần, tập II, trang 247 – 248, NXB Khoa Học Xã Hội, 1988).

(2) Khung Trời Cũ, thơ Tuệ Sỹ.

(3) “Tự đắc nhất triêu phong giải đống/Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài” (hai câu cuối của bài Nhập trần - Tuệ Trung Thượng Sĩ). Huệ Chi dịch thơ là “Rồi một ngày mai băng giá hết/Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.” Các chữ “lệ xuân đài” ở đây, Huệ Chi không dùng, hoặc đã dịch thoát là “gió xuân nồng” (chữ “gió” từ câu trước, chữ “nồng” có lẽ là dịch từ chữ “lệ”). Chữ “lệ” nghĩa đen là nước mắt, nghĩa bóng là ướt át, lưu luyến, lụy. Chữ “xuân đài” là đài xuân, ý tôn vinh mùa xuân, hay chúa xuân, ngự trị trên đài cao. “Xuân đài” ở đây thật khó dịch, chi bằng cứ để nguyên vậy. Cho nên Chúc Hiền đã dịch là “Trăm hoa vẫn cũ luyến xuân đài” (https://quangduc.com/p158a69437/83/nhap-tran). Chữ “lệ” dịch thoát là luyến (quyến luyến), cũng hay.

Xin chép lại bài Nhập Trần của Tuệ Trung Thượng Sĩ làm quà xuân năm nay:

  

Nhập trần

Thiều thiều khoát bộ nhập trần lai,
Hoàng sắc my đầu đỉnh đỉnh khai.
Bắc lý ưu du đầu mã phúc,
Đông gia tán đản nhập lư thai.
Kim tiên đả sấn nê ngưu tẩu,
Thiết sách khiên trừu thạch hổ hồi.
Tự đắc nhất triêu phong giải đống,
Bách hoa nhưng cựu lệ xuân đài.

(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
.

Vào dòng cát bụi

Xăm xăm cát bụi bước vào vòng,

Vàng óng đầu mi, rướn rướn trông.

Bụng ngựa rong chơi, này xóm Bắc,

Thai lừa lạc bước, nọ nhà Đông.

Trâu bùn chạy tuốt, roi vàng đuổi,

Cọp đá lôi về, giây sắt giong.

Rồi một ngày mai băng giá hết,

Trăm hoa như cũ, gió xuân nồng.

(Huệ Chi dịch)


 



In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước239240241242243244245Trang sauTrang cuối

WASHINGTON (VB) -- Từ hồi tháng 4/2020, trong khi dịch bệnh coronavirus lây lan dữ dội khắp Hoa Kỳ, Bưu Điện Mỹ đã có một kế hoạch gửi 5 khẩu trang tới mỗi nhà cư dân toàn quốc để giúp ngăn dịch bệnh. Nhưng Bạch Ốc đã chận lại, hủy bỏ kế hoạch này.

SEATTLE, Wash. (VB) -- Trong khi nhà nước cộng sản VN tính tiền người dân từ y tế cho tới giáo dục và gọi đó là xã hội chủ nghĩa, một số nơi tại Hoa Kỳ ngày càng có thêm những chính sách rất mực xã hội chủ nghĩa: nơi đầu tiên có mô hình này tại Hoa Kỳ có thể sẽ là Seattle với chính sách trao tặng tiền mặt hàng tháng cho cư dân vô điều kiện. Đó là nhận định của nhà bình luận Katie Wilson trên báo Crosscut hôm 16/9/2020, và nói rằng mô hình trao tặng tiền cho cư dân hàng tháng có thể sẽ là mô hình cho phần còn lại của Hoa Kỳ.

WASHINGTON (VB) --- Người làm truyền thông phải chịu trách nhiệm nếu loan tin sai sự thật: đó là lý do nhiều xướng ngôn viên Fox News chuẩn bị ra tòa điều trần vào đầu tháng 10/2020 khi bịa đặt nhiều thuyết âm mưu.

WASHINGTON (VB) -- Hôm Thứ Hai 14/9/2020, đài CNN đưa lên đoạn ghi âm mới từ ký giả Bob Woodward ghi lại một cuộc phỏng vấn Trump hôm 13/4/2020. Lúc đó, Trump đang công khai thúc giục mở cửa kinh tế trở lại khắp Hoa Kỳ, nhưng trong riêng tư nói với Woodward rằng ông xem COVID-19 là một dịch bệnh lây lan chết người.

Nếu Biden thắng cử 2020, Bộ Trưởng Tư Pháp tương lai vào tháng 1/2021sẽ có một kho với dữ liệu cao như núi các chứng cớ hình sự mà Trump thực hiện trong cương vị Tổng Thống và trước đó, mà các chứng cớ này thu thập từ lâu do Robert Mueller và các thanh tra cùng với các ủy ban giám sát quốc hội.

WASHINGTON (VB) -- Trong khi tình hình thăm dò cho thấy ứng cử viên Dân Chủ Joe Biden hơn điểm liên tục, và cùng lúc là điểm đối với các chiến binh và cựu chiến binh ngày càng nghiêng về ủng hộ Biden sau khi lộ ra các lời Trump mắng chửi tử sĩ Mỹ là bọn chiến bại và chiến binh là bọn khờ khạo không biết kiếm tiền, Tổng Thống Donald Trump chuyển sang mặt trận mới: vuốt ve chiến binh nơi chiến trường.

WASHINGTON (VB) --- Trong những tweet do TT Trump phóng đi vận động hôm Thứ Tư, có lời tuyên xưng rằng Trump đã làm giảm giá thuốc cho toa. Nhưng AP kiểm chứng trong bản tin ngày Thứ Bảy 12/9/2020 rằng Trump đã nói dối, nói sai sự thật.

WASHINGTON (VB) --- Tổng Thống Donald Trump sáng Thứ Sáu 11/9/2020 đã tới dự lễ tưởng niêm năm thứ 19 trận khủng bố tấn công 9/11 tại th5i trấn miền quê Shanksville, Pennsylvania, nơi phi cơ Chuyến Bay 93 bị không tặc cướp rơi vào một cánh đồng giết tất cả trên chuyến bay. Ứng cử viên đối thủ là Joe Biden cũng sẽ tới thị trấn này vào chiều Thứ Sáu cho lễ tưởng niệm, và dĩ nhiên 2 người không gặp nhau trong 2 lễ này.

Chúng tôi, những nhà kinh tế ký tên dưới đây, đại diện cho nhiều lĩnh vực chuyên môn và đoàn kết trong việc phản đối Donald Trump. Chúng tôi khuyến nghị cử tri chọn một ứng cử viên khác dựa trên các lý do sau: 1. Ông ta làm suy giảm lòng tin vào các tổ chức thu thập và phổ biến thông tin quan trọng về nền kinh tế, chẳng hạn như Cục Thống kê Lao động

MELBOURNE, Úc Châu (VB) --- Một thuốc chủng ngừa bệnh viêm phổi (Pneumonia) đã chứng minh hiệu quả trong việc bảo vệ trẻ em tại Lào chống lại loại viêm phổi nguy hiểm có thể chết người, theo cuộc nghiên cứu tại viện nghiên cứu nhi khoa Murdoch Children's Research Institute (MCRI) và ấn hành trên báo y khoa The Lancet Regional Health—Western Pacific.
Trang đầuTrang trước239240241242243244245Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.