Hôm nay,  

Ai “tự Sát” Ai?

11/03/200500:00:00(Xem: 6567)
Cuộc "Cách mạng màu cam" tại Ukraine đã vén lên một tấm màn hắc ám: dịch tự sát. Ai "tự sát" ai"
Hơn 30 năm trước, khi còn là nhà trí thức đối kháng tại Liên xô, Nathan Sharansky đã nói một chân lý để đời: "chủ nghĩa cộng sản là cái chết." Nó tiêu diệt tất cả những gì nó đụng tới.
Anatoly Sharansky gốc Do Thái, sinh năm 1948, đã thấy sự vận hành của chủ nghĩa từ khi mở mắt chào đời. Ông là nhà toán học, thông dịch viên Anh ngữ và cộng tác viên của nhà vật lý và lãnh tụ đấu tranh dân chủ Andrei Sakharov trước khi bị án 13 năm cải tạo tại Tây Bá Lợi Á. Do Hoa Kỳ can thiệp, sau chín năm tù đầy, năm 1986, Sharansky lưu vong qua Israel, lập đảng chính trị và là Bộ trưởng trong nhiều nội các Do Thái. Sharansky hiện là Bộ trưởng không bộ trong chính phủ Ariel Sharon.
Đối với dân Mỹ, Sharansky nổi tiếng ở cuốn sách xuất bản năm 2004, được Condi Rice giới thiệu cho Tổng thống George W. Bush và thành sách gối đầu giường của ông Bush: "The Case For Democracy: The Power of Freedom to Overcome Tyranny and Terror." Báo chí cho là cuốn sách đã ảnh hưởng tới quyết tâm của Bush là phát huy tự do dân chủ để giải trừ bạo quyền và khủng bố.
Sinh tại Ukraine, tất nhiên Sharansky chú ý tới những gì xảy ra tại đấy, đểø nghiệm lại chân lý của mình. Có khi với một nhận xét bổ túc: "chủ nghĩa cộng sản là quái vật lạ, chết rồi còn gieo rắc cái chết." Sở dĩ như vậy vì Ukraine đang bị một dịch tự sát. Nếu đã có kinh nghiệm thâm cung bí sử cộng sản, ta phải viết chữ "tự sát" trong ngoặc kép.
Hãy vén tấm màn liệm cộng sản để làm một cuộc kiểm kê….
Một doanh gia chủ ngân hàng, thuộc loại giàu nhất nước và được coi là người kinh tài cho cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kuchma, đã "tự sát" bằng dao rọc giấy. Yuri Lyah chết vì mấy chục vết đâm, trong đó một chục nhát thuộc loại chí tử. Nhà chức trách Ukraine kết luận là Lyah tự sát mà không ai tin. Lý do là khi đó nạn nhân có súng trong ngăn kéo bàn giấy. Chẳng lẽ ông ta ăn năn hối cải đến độ chọn cái chết đau đớn nhất bằng cách tự đâm mình chết, và sau khi đã chết còn tiếp tục tự hành hạ" Ai đã "tự sát" Lyah" Ai muốn nhân vật này khỏi khai ra những điều tế nhị cho Tổng thống Kuchma, cựu đảng viên cộng sản và tân lãnh tụ độc tài"
Một Bộ trưởng có thời được xem như người kế vị Kuchma và nắm giữ nhiều bí mật rất tế nhị khác, bỗng nhiên cũng "tự sát" vào ngày 27 tháng 12 vừa qua. Georgy Kirpa là Bộ trưởng Giao thông Vận tải, người thân tín của Kuchma, đã thiệt mạng vì hai phát súng trong tư dinh của mình. Cảnh sát kết luận: "tự sát". Dư luận kết luận: Kirpa có biệt tài là chết rồi mà vẫn bóp cò súng lần thứ hai. Mẫn cán! Ai đã "tự sát" Kirpa"
Hai biến cố ấy xảy ra trước cuộc "Cách mạng màu cam", mà chưa kết thúc "dịch tự sát".
Một Trung tá Cục An ninh Nhà nước treo cổ tự ải trong nhà tại miền Tây Ukraine. Cảnh sát thông báo như vậy mà láng giềng không tin. Xà nhà quá cao và trong phòng chẳng có bàn ghế gì giúp nạn nhân leo lên treo dây thừng. Ai đã "tự sát" ông ta và vì sao" Vụ "tự sát" có liên hệ gì đến chế độ hay cá nhân Kuchma" Có hỏi ông Trời!
Sôi nổi nhất khiến người viết phải tìm hiểu và phát diện ra "dịch tự sát hậu cộng sản" là vụ "tự sát" hôm mùng bốn tháng Ba của Yuri Kravchenko. Ông này cũng là thuộc cấp thân tín của Kuchma và "tự sát" hai tiếng đồng hồ trước khi tòa trả lời về vụ ký giả Georgy Gongadze bị chặt đầu năm 2000 khi ông ta đang làm Bộ trưởng Nội vụ.
Gongadze bị giết khi điều tra một vụ tham nhũng trên thượng tầng lãnh đạo và cái chết của Gongadze khiến đương kim Phó Thủ tướng Yulyia Tymoshenko từ chức, bước qua phe đối lập châm ngòi cho cuộc "Cách mạng màu cam". Tymoshenko hiện là Thủ tướng và đã nguyện sẽ truy tố nguyên Tổng thống Leonid Kuchma đến cùng.

Ukraine đang chuyển hóa thành một xứ văn minh hơn nên có luật pháp tinh vi hơn. Vì vậy một cuộn băng ghi âm không được đưa vào tòa làm tang chứng, vì là ghi lén. Cuốn băng ghi rõ lời Tổng thống Kuchma chỉ thị cho Bộ trưởng Nội vụ Kravchenko phải "dẹp" Gongadze. Nhưng chẳng cần điều đó người ta cũng nghi ngờ giả thuyết tự sát.
Lý do nghi ngờ" Thứ nhất, nhiều người nghe thấy hai tiếng súng nổ và cảnh sát cũng cho biết Kravchenko tự sát với hai viên đạn và nội một viên cũng đủ kết liễu mạng sống. Như vậy, nạn nhân có biệt tài của Bộ trưởng Georgy Kirpa: bóp cò lần thứ hai sau khi chết. Một biệt tài cộng sản, chết rồi còn gieo rắc cái chết.
Lý do thứ hai, tang lễ của Kravchenko được tổ chức trong thánh đường Chính thống giáo của thủ đô Kiev. Là hệ phái miền Đông của Thiên Chúa giáo, Chính thống giáo cũng có một tôn chỉ chưa hề vi phạm: không làm thánh lễ cho người tự tử. Sinh tử vốn là quyết định của Thiên Chúa. Một là Giáo hội này bị mua chuộc - điều khó tin - hai là hàng giáo phẩm biết rằng Kravchenko không tự sát. Vậy ai đã "tự sát" ông ta"
Tại Ukraine, không ai tin là những người ấy đã tự sát. Thủ tướng Tymoshenko còn tuyên bố thẳng với báo chí, rằng vụ Kravchenko không là tự sát mà chỉ là âm mưu ém tin về vụ ám sát ký giả Gongadze. Nhưng chưa ai có đủ chứng cớ là các nạn nhân đã chết theo kiểu "giết người diệt khẩu".
Trong một băng đảng tội ác, việc thanh toán nhân chứng là chuyện bình thường, có thể hiểu được. Trong một quốc gia, điều ấy cũng có thể xảy ra. Nhưng với nhịp độ dồn dập như tại Ukraine thì mọi người đều cho là hiếm hoi và đáng luận bàn.
Bàn ra sao"
Leonid Kuchma cho người ra tay và ngụy trang ám sát thành tự sát. Ai cũng có thể nghĩ vậy, kể cả giới hữu trách trong chính quyền mới của Tổng thống Viktor Yushchenko và Thủ tướng Yulyia Tymoshenko. Nhưng, đã bàn thì bàn cho tới:
Kuchma có liên hệ đến ngần ấy vụ không" Nếu đã biết rằng Kuchma sẽ ra lệnh giết người để phi tang, vì sao chính quyền mới không có biện pháp bảo vệ các nhân chứng quan trọng như Kravchenko" Có kinh nghiệm cộng sản thì người ta phải nhìn sự thể dưới màu hắc ám còn đen hơn bóng tối.
Ngần ấy nhân vật, như Yushchenbo, Tymoshenko hay Kravcheno đều có liên hệ đến chế độ Kuchma. Yushchenko từng là Thủ tướng, Tymoshenko là Phó Thủ tướng và Bộ trường và Kravchenko là Bộ trưởng của Tổng thống Kuchma. Họ đều biết nhiều bí mật và có khi còn dính dáng đến nhiều chuyện mờ ám của chế độ Kuchma. Giứt dây sẽ động rừng nên cả hai phe cũ mới - Kuchma và Yushchenko - có khi lại nhất trí một điềøu: cho nổ cầu chì phía dưới để phía trên khỏi bị điện giựt. Nhân danh ổn định và chuyển tiếp ôn hòa, cho "tự sát" Kravchenko để nhiều bí mật khác của thời "tiền-cách mạng" khỏi bị tiết lộ.
Giả thuyết đầy chất gian hùng cộng sản này không phải vô lý, vì vậy Kravchenko mới không được bảo vệ đúng mức sau khi các nhân vật kia đã bị "tự sát".
Tuy nhiên, dù ma quỷ cỡ vậy trong luận đoán, ta cũng thấy Tổng thống Yuschenko có lập trường tương đối ôn hòa và muốn hàn gắn những rạn nứt chết người trong hệ thống chính trị Ukraine để tiến tới tương lai, ngược lai, Thủ tướng Tymoshenko quyết liệt đòi truy tố Kuchma bằng mọi giá.
Nếu quả là có âm mưu cắt dây để khỏi động rừng thì mâu thuẫn sẽ có ngày bùng nổ giữa đương kim Tổng thống và Thủ tướng Ukraine.
Chẳng hạn như sẽ phanh phui và điều tra về tham nhũng hay tội ác của chế độ cũ đến cỡ nào. Giả thuyết này chỉ có thể kiểm nghiệm trong tương lai.
Trong khi chờ đợi, ta nên nhớ tới chân lý của Shanransky và chờ đợi nhiều vụ "tự sát" khác, có thể tiến hành khéo léo hơn. Chẳng hạn như chỉ bằng một viên đạn .
Suy như vậy thì ta cũng nên chờ đợi một dịch "tự sát" tại Việt Nam, từ nay cho đến Đại hội đảng khóa 10 vào năm tới và trong nhiều năm sau đó. Cho đến nay, mới chỉ có một cựu Giám đốc cảng hàng không miền Trung là Nguyễn Lai tự sát, bằng cách tự thiêu, vào cuối tháng Hai vừa qua.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hai trăm mười một năm trước, mùa hè năm 1814, quân Anh kéo vào Washington. Trước khi phóng hỏa Bạch Ốc, họ ngồi xuống dùng bữa tại bàn tiệc đã dọn sẵn cho Tổng thống James Madison. Khi bữa ăn kết thúc, lính Anh đốt màn, đốt giường, và tòa nhà bốc cháy suốt đêm. Sáng hôm sau, cơn mưa lớn chỉ còn rửa trôi phần tro tàn của nơi từng là biểu tượng cho nền cộng hòa non trẻ. Tuần này, phần Cánh Đông của Bạch Ốc bị phá sập. Không phải bởi ngoại bang, mà bởi chính quyền tại vị. Và lần này, không ai được báo trước. Người Mỹ chỉ biết chuyện qua những bức ảnh máy xúc cày nát nền nhà, cùng lời xác nhận ngắn ngủi từ các viên chức trong chính phủ.
Hai trăm năm rưỡi sau ngày dựng cờ độc lập, nước Mỹ vẫn chưa thoát khỏi chiếc bóng của bạo lực. Mỗi khi một viên đạn nổ, người ta lại nói: “Đây không phải là nước Mỹ.” Nhưng chính câu nói ấy lại là cách người Mỹ tránh nhìn thẳng vào chính mình. Bài viết của giáo sư Maurizio Valsania (Đại học Torino), đăng trên The Conversation ngày 12 tháng 9, 2025, nhắc lại lịch sử mà nhiều người muốn quên: từ nhựa đường và lông gà đến súng ngắn buổi bình minh — một mạch dài nối liền hai thế kỷ, nơi tự do và bạo lực chảy cùng dòng máu.
Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.
Trên cao nguyên Tây Tạng – vùng đất được mệnh danh là “nóc thế giới” – hàng triệu tấm pin mặt trời trải rộng đến tận chân trời, phủ kín 420 cây số vuông, tức hơn bảy lần diện tích đảo Manhattan. Tại đây, ánh nắng gay gắt của không khí loãng ở độ cao gần 10.000 bộ trở thành mỏ năng lượng khổng lồ cho Trung Hoa. Giữa thảo nguyên lạnh và khô, những hàng trụ gió nối dài trên triền núi, các con đập chắn ngang dòng sông sâu, cùng đường dây cao thế băng qua sa mạc, hợp thành một mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất thế giới. Tất cả đổ về đồng bằng duyên hải, cung cấp điện cho các thành phố và khu kỹ nghệ cách xa hơn 1.600 cây số.
Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này
Tuần lễ Nobel năm 2025 đã khởi đầu tại Stockholm với giải thưởng đầu tiên thuộc lĩnh vực sinh lý học hoặc y khoa, mở màn cho chuỗi công bố kéo dài đến ngày 13 tháng Mười. Ba nhà khoa học Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi được trao Giải Nobel Y khoa 2025 cho công trình “khám phá cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi”, nền tảng của nhiều hướng nghiên cứu mới trong điều trị ung thư và bệnh tự miễn nhiễm. Các giải thưởng còn lại sẽ được công bố như sau: - 7 tháng Mười: Vật lý - 8 tháng Mười: Hóa học - 9 tháng Mười: Văn chương - 10 tháng Mười: Hòa bình - 13 tháng Mười: Kinh tế học
Từ tháng 11/2000 đến nay, chưa từng có một ngày nào mà con người vắng bóng ngoài quỹ đạo Trái đất. Trạm Không Gian Quốc Tế International Space Station (ISS) đã duy trì sự hiện diện liên tục suốt 25 năm, với ít nhất một phi hành gia Hoa Kỳ thường trực trên quỹ đạo thấp. Trong lịch sử bay vào vũ trụ, hiếm có thành tựu nào sánh bằng ISS: một công trình chung của Hoa Kỳ, châu Âu, Canada, Nhật Bản và Nga – biểu tượng của sự hợp tác vượt lên trên chính trị. Nhưng mọi hành trình đều có hồi kết. Năm 2030, con tàu khổng lồ này sẽ được điều khiển rơi xuống một vùng hẻo lánh ở Thái Bình Dương.
50 năm sau và thêm 8 đời tổng thống Mỹ, tuy Việt Nam nay không còn là quan tâm của đại đa số quần chúng như thời chiến tranh, nhưng một nước Việt Nam thống nhất về địa lý vẫn nằm trong chiến lược của Mỹ và vẫn được các nhà nghiên cứu về chính trị, sử, xã hội, kinh tế, quốc phòng và những nhà hoạt động môi trường, xã hội dân sự, những người tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền quan tâm vì những vấn đề tồn đọng sau chiến tranh và các chính sách của Hà Nội. Những chủ đề liên quan đã được trình bày trong một hội nghị quốc tế tổ chức vào hai ngày 18 và 19/9/2025 tại Đại học U.C. Berkeley với sự tham dự của nhiều học giả, nghiên cứu sinh từ các đại học Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Pháp; cùng các cựu lãnh đạo, phóng viên, nhà hoạt động.
Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Charplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai
Con người? Nhân loại? Chúng ta đều biết những nhân vật này từ rất lâu. Họ đến từ một loài vượn đặc biệt có trí thông minh muốn vượt lên con vượn và họ trở thành con người, như nhà khoa học triết gia Charles Darwin đã lập thuyết. Hoặc họ được nặn ra từ đất sét rồi bị đuổi khỏi vườn địa đàng, đi lang thang khắp nơi tạo ra nhân loại như Thánh kinh đã ghi chép. Dù họ đến từ đâu, chúng ta đều phải ca ngợi khả năng tiến bộ không ngừng của họ. Dù họ xấu tính cách nào, hung ác ra sao, điên rồ cách mấy, chúng ta cũng phải ngưỡng mộ ý muốn cao cả của họ: Làm cho con người và đời sống tốt đẹp hơn.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.