Hôm nay,  

Ai “tự Sát” Ai?

11/03/200500:00:00(Xem: 6536)
Cuộc "Cách mạng màu cam" tại Ukraine đã vén lên một tấm màn hắc ám: dịch tự sát. Ai "tự sát" ai"
Hơn 30 năm trước, khi còn là nhà trí thức đối kháng tại Liên xô, Nathan Sharansky đã nói một chân lý để đời: "chủ nghĩa cộng sản là cái chết." Nó tiêu diệt tất cả những gì nó đụng tới.
Anatoly Sharansky gốc Do Thái, sinh năm 1948, đã thấy sự vận hành của chủ nghĩa từ khi mở mắt chào đời. Ông là nhà toán học, thông dịch viên Anh ngữ và cộng tác viên của nhà vật lý và lãnh tụ đấu tranh dân chủ Andrei Sakharov trước khi bị án 13 năm cải tạo tại Tây Bá Lợi Á. Do Hoa Kỳ can thiệp, sau chín năm tù đầy, năm 1986, Sharansky lưu vong qua Israel, lập đảng chính trị và là Bộ trưởng trong nhiều nội các Do Thái. Sharansky hiện là Bộ trưởng không bộ trong chính phủ Ariel Sharon.
Đối với dân Mỹ, Sharansky nổi tiếng ở cuốn sách xuất bản năm 2004, được Condi Rice giới thiệu cho Tổng thống George W. Bush và thành sách gối đầu giường của ông Bush: "The Case For Democracy: The Power of Freedom to Overcome Tyranny and Terror." Báo chí cho là cuốn sách đã ảnh hưởng tới quyết tâm của Bush là phát huy tự do dân chủ để giải trừ bạo quyền và khủng bố.
Sinh tại Ukraine, tất nhiên Sharansky chú ý tới những gì xảy ra tại đấy, đểø nghiệm lại chân lý của mình. Có khi với một nhận xét bổ túc: "chủ nghĩa cộng sản là quái vật lạ, chết rồi còn gieo rắc cái chết." Sở dĩ như vậy vì Ukraine đang bị một dịch tự sát. Nếu đã có kinh nghiệm thâm cung bí sử cộng sản, ta phải viết chữ "tự sát" trong ngoặc kép.
Hãy vén tấm màn liệm cộng sản để làm một cuộc kiểm kê….
Một doanh gia chủ ngân hàng, thuộc loại giàu nhất nước và được coi là người kinh tài cho cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kuchma, đã "tự sát" bằng dao rọc giấy. Yuri Lyah chết vì mấy chục vết đâm, trong đó một chục nhát thuộc loại chí tử. Nhà chức trách Ukraine kết luận là Lyah tự sát mà không ai tin. Lý do là khi đó nạn nhân có súng trong ngăn kéo bàn giấy. Chẳng lẽ ông ta ăn năn hối cải đến độ chọn cái chết đau đớn nhất bằng cách tự đâm mình chết, và sau khi đã chết còn tiếp tục tự hành hạ" Ai đã "tự sát" Lyah" Ai muốn nhân vật này khỏi khai ra những điều tế nhị cho Tổng thống Kuchma, cựu đảng viên cộng sản và tân lãnh tụ độc tài"
Một Bộ trưởng có thời được xem như người kế vị Kuchma và nắm giữ nhiều bí mật rất tế nhị khác, bỗng nhiên cũng "tự sát" vào ngày 27 tháng 12 vừa qua. Georgy Kirpa là Bộ trưởng Giao thông Vận tải, người thân tín của Kuchma, đã thiệt mạng vì hai phát súng trong tư dinh của mình. Cảnh sát kết luận: "tự sát". Dư luận kết luận: Kirpa có biệt tài là chết rồi mà vẫn bóp cò súng lần thứ hai. Mẫn cán! Ai đã "tự sát" Kirpa"
Hai biến cố ấy xảy ra trước cuộc "Cách mạng màu cam", mà chưa kết thúc "dịch tự sát".
Một Trung tá Cục An ninh Nhà nước treo cổ tự ải trong nhà tại miền Tây Ukraine. Cảnh sát thông báo như vậy mà láng giềng không tin. Xà nhà quá cao và trong phòng chẳng có bàn ghế gì giúp nạn nhân leo lên treo dây thừng. Ai đã "tự sát" ông ta và vì sao" Vụ "tự sát" có liên hệ gì đến chế độ hay cá nhân Kuchma" Có hỏi ông Trời!
Sôi nổi nhất khiến người viết phải tìm hiểu và phát diện ra "dịch tự sát hậu cộng sản" là vụ "tự sát" hôm mùng bốn tháng Ba của Yuri Kravchenko. Ông này cũng là thuộc cấp thân tín của Kuchma và "tự sát" hai tiếng đồng hồ trước khi tòa trả lời về vụ ký giả Georgy Gongadze bị chặt đầu năm 2000 khi ông ta đang làm Bộ trưởng Nội vụ.
Gongadze bị giết khi điều tra một vụ tham nhũng trên thượng tầng lãnh đạo và cái chết của Gongadze khiến đương kim Phó Thủ tướng Yulyia Tymoshenko từ chức, bước qua phe đối lập châm ngòi cho cuộc "Cách mạng màu cam". Tymoshenko hiện là Thủ tướng và đã nguyện sẽ truy tố nguyên Tổng thống Leonid Kuchma đến cùng.

Ukraine đang chuyển hóa thành một xứ văn minh hơn nên có luật pháp tinh vi hơn. Vì vậy một cuộn băng ghi âm không được đưa vào tòa làm tang chứng, vì là ghi lén. Cuốn băng ghi rõ lời Tổng thống Kuchma chỉ thị cho Bộ trưởng Nội vụ Kravchenko phải "dẹp" Gongadze. Nhưng chẳng cần điều đó người ta cũng nghi ngờ giả thuyết tự sát.
Lý do nghi ngờ" Thứ nhất, nhiều người nghe thấy hai tiếng súng nổ và cảnh sát cũng cho biết Kravchenko tự sát với hai viên đạn và nội một viên cũng đủ kết liễu mạng sống. Như vậy, nạn nhân có biệt tài của Bộ trưởng Georgy Kirpa: bóp cò lần thứ hai sau khi chết. Một biệt tài cộng sản, chết rồi còn gieo rắc cái chết.
Lý do thứ hai, tang lễ của Kravchenko được tổ chức trong thánh đường Chính thống giáo của thủ đô Kiev. Là hệ phái miền Đông của Thiên Chúa giáo, Chính thống giáo cũng có một tôn chỉ chưa hề vi phạm: không làm thánh lễ cho người tự tử. Sinh tử vốn là quyết định của Thiên Chúa. Một là Giáo hội này bị mua chuộc - điều khó tin - hai là hàng giáo phẩm biết rằng Kravchenko không tự sát. Vậy ai đã "tự sát" ông ta"
Tại Ukraine, không ai tin là những người ấy đã tự sát. Thủ tướng Tymoshenko còn tuyên bố thẳng với báo chí, rằng vụ Kravchenko không là tự sát mà chỉ là âm mưu ém tin về vụ ám sát ký giả Gongadze. Nhưng chưa ai có đủ chứng cớ là các nạn nhân đã chết theo kiểu "giết người diệt khẩu".
Trong một băng đảng tội ác, việc thanh toán nhân chứng là chuyện bình thường, có thể hiểu được. Trong một quốc gia, điều ấy cũng có thể xảy ra. Nhưng với nhịp độ dồn dập như tại Ukraine thì mọi người đều cho là hiếm hoi và đáng luận bàn.
Bàn ra sao"
Leonid Kuchma cho người ra tay và ngụy trang ám sát thành tự sát. Ai cũng có thể nghĩ vậy, kể cả giới hữu trách trong chính quyền mới của Tổng thống Viktor Yushchenko và Thủ tướng Yulyia Tymoshenko. Nhưng, đã bàn thì bàn cho tới:
Kuchma có liên hệ đến ngần ấy vụ không" Nếu đã biết rằng Kuchma sẽ ra lệnh giết người để phi tang, vì sao chính quyền mới không có biện pháp bảo vệ các nhân chứng quan trọng như Kravchenko" Có kinh nghiệm cộng sản thì người ta phải nhìn sự thể dưới màu hắc ám còn đen hơn bóng tối.
Ngần ấy nhân vật, như Yushchenbo, Tymoshenko hay Kravcheno đều có liên hệ đến chế độ Kuchma. Yushchenko từng là Thủ tướng, Tymoshenko là Phó Thủ tướng và Bộ trường và Kravchenko là Bộ trưởng của Tổng thống Kuchma. Họ đều biết nhiều bí mật và có khi còn dính dáng đến nhiều chuyện mờ ám của chế độ Kuchma. Giứt dây sẽ động rừng nên cả hai phe cũ mới - Kuchma và Yushchenko - có khi lại nhất trí một điềøu: cho nổ cầu chì phía dưới để phía trên khỏi bị điện giựt. Nhân danh ổn định và chuyển tiếp ôn hòa, cho "tự sát" Kravchenko để nhiều bí mật khác của thời "tiền-cách mạng" khỏi bị tiết lộ.
Giả thuyết đầy chất gian hùng cộng sản này không phải vô lý, vì vậy Kravchenko mới không được bảo vệ đúng mức sau khi các nhân vật kia đã bị "tự sát".
Tuy nhiên, dù ma quỷ cỡ vậy trong luận đoán, ta cũng thấy Tổng thống Yuschenko có lập trường tương đối ôn hòa và muốn hàn gắn những rạn nứt chết người trong hệ thống chính trị Ukraine để tiến tới tương lai, ngược lai, Thủ tướng Tymoshenko quyết liệt đòi truy tố Kuchma bằng mọi giá.
Nếu quả là có âm mưu cắt dây để khỏi động rừng thì mâu thuẫn sẽ có ngày bùng nổ giữa đương kim Tổng thống và Thủ tướng Ukraine.
Chẳng hạn như sẽ phanh phui và điều tra về tham nhũng hay tội ác của chế độ cũ đến cỡ nào. Giả thuyết này chỉ có thể kiểm nghiệm trong tương lai.
Trong khi chờ đợi, ta nên nhớ tới chân lý của Shanransky và chờ đợi nhiều vụ "tự sát" khác, có thể tiến hành khéo léo hơn. Chẳng hạn như chỉ bằng một viên đạn .
Suy như vậy thì ta cũng nên chờ đợi một dịch "tự sát" tại Việt Nam, từ nay cho đến Đại hội đảng khóa 10 vào năm tới và trong nhiều năm sau đó. Cho đến nay, mới chỉ có một cựu Giám đốc cảng hàng không miền Trung là Nguyễn Lai tự sát, bằng cách tự thiêu, vào cuối tháng Hai vừa qua.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi ngày kỷ niệm 250 năm Tuyên Dương Độc Lập đang đến gần, Hoa Kỳ đứng trước một câu hỏi quan trọng: Liệu một trong những giá trị cốt lõi nhất của bản Tuyên Dương – rằng chính phủ phải hoạt động minh bạch, có trách nhiệm trước nhân dân và tuân thủ pháp luật – có còn được giữ vững? Trước khi bản Tuyên Dương Độc Lập ra đời, các nhà lập quốc đã lên án việc chính quyền Vua George III chà đạp nhân quyền của các thuộc địa. Không chỉ vậy, họ còn đưa nguyên tắc bảo vệ vào Hiến pháp sau này, thông qua khái niệm gọi là “quyền được xét xử công bằng” (due process).
Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Donald Trump đã khiến nhiều người sửng sốt vì tốc độ thay đổi chóng mặt trong hàng ngũ các viên chức nội các và cố vấn thân cận. Nhưng khi bước vào nhiệm kỳ hai, hiện tượng ấy gần như biến mất; chỉ còn một vài người rút lui. Nhưng theo các chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa với sự hòa hợp. Thay vào đó, sự “ổn định” ấy đến từ việc Trump chỉ chọn những người không dám làm trái ý mình. Những người sẵn sàng nghe và vâng lời ông, bất kể đúng sai.
Ở Hoa Kỳ, khi nghe đến cụm từ “giáo dục tổng quát,” người ta thường hình dung về những khóa học nhập môn trong các lĩnh vực nghệ thuật, nhân văn, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và toán học. Tùy vào mỗi trường, chương trình này có thể mang những cái tên khác nhau như “chương trình căn bản” (core curriculum) hay “các môn học bắt buộc” (distribution requirements). Ngoài ra, chương trình này đôi khi còn có một tên gọi khác là “giáo dục khai phóng” (liberal education). Hội các trường Cao đẳng và Đại học Hoa Kỳ (American Association of Colleges and Universities, AACU) mô tả đây là chương trình giúp bồi dưỡng “tinh thần trách nhiệm xã hội, cùng với các kỹ năng trí tuệ và thực tiễn vững vàng có thể vận dụng linh hoạt.”
Trong nhiều năm kể từ khi Jeffrey Epstein được phát hiện chết trong phòng giam tại Metropolitan Correctional Center (MCC), New York, giới chức liên bang luôn khẳng định rằng cái chết này là một vụ tự sát. Tuy nhiên, một cuộc điều tra độc lập do CBS News thực hiện đã phơi bày hàng loạt mâu thuẫn giữa các tuyên bố của chính phủ và những gì thực sự hiện ra trong đoạn phim giám sát vừa được công bố.
Cuối mùa Hè năm 1955, Till-Mobley tiễn con trai của bà, Emmett Till 14 tuổi lên một chuyến tàu từ Chicago đến thăm chú và các anh em họ của Emmett ở quê hương Mississippi của bà. Giống như những phụ nữ và đàn ông da đen nói với con cái họ về việc chú ý các điểm dừng giao thông và các cuộc chạm trán khác với cảnh sát, Till-Mobley đã căn dặn Emmett rất kỹ. Bà cho cậu biết cậu đang đi đến một nơi mà an toàn phụ thuộc vào khả năng kiềm chế sự bốc đồng, tính cách không khuất phục của cậu với người da trắng. Linh cảm của người mẹ mang đến trong lòng bà nỗi bất an không giải thích được. Bà đưa cho Emmett chiếc nhẫn bạc của ông Louis Till, cha của cậu. Chiếc nhẫn khắc chữ L.T.
“Đi về Miền Nam, miền hương thơm bông lúa tràn ngập đầy đồng; Đi về Miền Nam, miền xinh tươi đất rộng cùng chung nguồn sống” Và cứ như thế, với tiếng hát trong tâm tưởng, từng đoàn người gồng gánh ra đi. Họ đi về hướng Nam giống như cha ông của mình từ bao nhiêu thế kỷ trước. Bây giờ lại còn một động lực mới và mãnh liệt khác, đó là đi tìm tự do: ‘chúng tôi muốn sống!’, như tên gọi một cuốn phim nổi tiếng của đồng bào di cư sau này. Cuối tháng 6, dù hiệp định đình chiến chưa ký kết nhưng quân đội Pháp và Quốc gia đã rút lui khỏi nhiều địa điểm ở đồng bằng Bắc Việt nên nhiều người bắt đầu di tản về các đô thị, đặc biệt là Hải phòng.
Cõi này ngày càng bất an! Tình trạng hâm nóng toàn cầu đã dẫn tới nhiều thảm họa như bão lụt, hạn hán, mực nước biển dâng cao, dịch bệnh, mất mùa, đói khát lầm than. Chiến tranh thù hận ngày càng hung bạo đã làm cho hàng triệu người thương vong, nhà cửa ruộng vườn bị phá hoại. Các chế độ độc tài, quân phiệt, và nạn kỳ thị sắc tộc đã thẳng tay đàn áp dân lành. Tất cả những điều trên đã dẫn đến thảm trạng bỏ nước đi của hàng triệu người trên thế giới! Theo Population Division of the United Nations Department of Economic and Social Affairs (UNDESA), năm 2024 có tới 304 triệu di dân trên toàn cầu, là một con số tăng gần gấp đôi kể từ năm 1990, khi lúc đó có 154 triệu di dân trên thế giới. Đó là 3.7% tổng dân số địa cầu. Theo Cơ Quan Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, tính tới cuối năm 2024, có 43.7 triệu người tị nạn, gồm 6 triệu người tị nạn từ Palestine và 8 triệu người xin được nhận vào quy chế tị nạn trên toàn cầu.
Trong số người Việt, thế hệ thứ nhất có 29% học xong cử nhân hay cao hơn. Thế hệ sinh ra lớn lên tại Hoa Kỳ con số này là 59%. Như thế có thể lý giải là phụ huynh không có cơ hội học cao nhưng khuyến khích con theo đuổi đường học vấn cho tương lai.
Khi các chuyên gia quan ngại về mối quan hệ của giới trẻ với thông tin trực tuyến, họ thường cho rằng giới trẻ tuổi không hiểu biết về phương tiện truyền thông như những người lớn tuổi hơn. Nhưng công trình nghiên cứu dân tộc học do Jigsaw – cơ sở công nghệ của Google - thực hiện lại tiết lộ một thực tế phức tạp và tinh tế hơn: Thế hệ Z, thường được hiểu là những người sinh sau năm 1997 và trước năm 2012, đã phát triển các chiến lược khác biệt rõ rệt để đánh giá thông tin trực tuyến, những chiến lược sẽ khiến bất kỳ ai trên 30 tuổi trở nên bối rối. Họ không tiếp thu thông tin như những người lớn tuổi hơn bằng cách đầu tiên đọc tiêu đề và sau đó là nội dung.
Người Việt Nam không ai xa lạ với từ ‘Gulag’ - trại tù lao động khổ sai khét tiếng của Liên Bang Xô Viết. Ước tính trong khoảng hai thập niên từ 1930-1953, nơi đây giam giữ khoảng 4 triệu tù nhân; 1.5 triệu đã chết trong tù hay sau khi được thả một thời gian ngắn. Gulag từng được xem là địa ngục trần gian, là biểu tượng cho sự tàn bạo của nhà tù cộng sản. Trong những ngày cuối tháng 6, khi mà người dân Mỹ chuẩn bị pháo hoa đón mừng Lễ Độc Lập, cái tên Gulag được sử dụng khi nói đến một nhà tù mới được hình thành ở Florida. Nhà tù này có tên gọi là Alligator Alcatraz. Trong một bài viết được đăng trên trang mạng Amrican Community Media ngày 30/06/2025, nhà báo Laszlo Bartus đã cảnh báo rằng nó sẽ là nhà tù vô nhân đạo nhất thế giới.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.