Hôm nay,  

Giã Từ Năm 2003

31/12/200300:00:00(Xem: 5182)
Thế là đã đến lúc nói lời chia tay với cô em tháng mười hai, trời Cali u ám vì giông bão đang kéo tới. Những ngày vừa qua thuộc khu vực người đẹp cai quản có nhiều sự kiện quan trọng xảy ra trong năm. Như là tin Saddam Hussein đã bị bắt sống trong một căn hầm ngày sau hơn 8 tháng lẫn trốn từ khi cả trăm ngàn quân Mỹ đổ vào xứ Iraq vào tháng 3. Cho tới nay chính phủ của Bush con vẫn chưa đưa ra một lý do chính đáng nào để biện minh cho việc xâm lăng nước dầu lửa này vì vũ khí hủy diệt tập thể tìm mãi không ra. Bạo chúa Saddam đã đến ngày tàn nhưng phải tiêu cả trăm tỷ đô mỗi năm cho việc lật đổ hắn rồi phải mang trách nhiệm xây dựng dân chủ tự do trước khi rời Iraq thì con đường còn dài đăng đẳng tới mấy năm, là một điều mà dân chúng Hoa Kỳ bây giờ mới thấy không nên làm. Nhưng đã lỡ rồi, gạo đã thổi thành cơm, thôi thì ráng gỡ thế cờ rối rắm. Những quyền lực tư bản vũ khí, dầu lửa và ảnh hưởng của tài phiệt Do thái đã đưa đến cuộc xâm chiếm này. Câu chuyện dài mang tên thành Bá Đa vẫn chưa kết thúc và sẽ là đề tài tranh cử tổng thống năm tới, có thể coi như là sự kiện nổi bật nhất năm 2003, hai cô tháng ba và tháng mười hai cùng chia nhau giải thưởng.
Cuối tháng mười hai, theo bước Canada, bệnh bò điên được phát hiện tại Mỹ và đang làm rung rinh kỹ nghệ chăn nuôi trị giá hàng chục tỉ đô.
Bên kia nước Iran, chỉ có trận động đất chưa tới 7 chấm Richter mà gần nữa dân thành Bam thiệt mạng, con số lên tới 40 ngàn. Những ngày lễ Giáng sinh và Tết Tây, không khí lo sợ khủng bố lan tràn, người ta sợ những phi cơ ngoại quốc vào Mỹ sẽ bị không tặc khống chế để tàn phá đô thị, nên có nhiều chuyến bị hủy bỏ và có chuyến phải có an ninh đi theo. Chưa hết khách ngoại quốc đến phải bị chụp hình và lấy dấu tay, điều này sẽ ảnh hưởng đến kỹ nghệ du lịch và làm giảm số du khách. Như vậy từ nay đời đã bớt vui rồi, phải không em mười hai.
Em buồn đã không có bài chào mừng lúc em tới và ngay cả lúc em ra đi thì cũng không có lời giã biệt trang trọng bởi vì khi em ngồi lên phi thuyền thời gian bay về nơi xa thì nguyên cả một năm cũ 2003 cũng giã từ nhân thế. Em thì sẽ quay lại theo tuần hoàn trời đất nhưng cả trần gian phải ngậm ngùi vĩnh biệt người quen mang tên Năm 2003, người trẻ thì vẫn nhìn tương lai mà hy vọng nhưng người đứng tuổi trong đó có anh thì ngậm ngùi mỗi lần lấy bỏ cuốn lịch lỗi thời để thay vào cuốn mới.
Năm 2003 dĩ nhiên là nhiều chuyện xảy ra. Thế giới có cuộc chiến Mỹ Iraq như đã kể, tiểu bang Cali nhiều dân Việt sinh sống thì thống đốc mới là tài tử gốc Aùo là Arnold Schwarzenegger đắc cử trong cuộc bầu cử bãi nhiệm người cũ là Davis vào tháng mười một. Dù giọng tiếng Anh của ông bị dân chính gốc chê nhưng vì quá nổi tiếng và dân muốn có sự thay đổi bởi một người chưa bị guồng máy thư lại chính trị làm hư nên bỏ phiếu. Chuyện thắng cử của Arnold như là xi nê và làm cho di dân tại Cali thích thú lấy làm gương sáng. Thủ phủ Sacramento của tiểu bang giàu nhất nước tuy vậy ít người biết, và từ ngày tài tử phim Terminator dọn về bỗng thêm nổi tiếng thế giới cũng thu hút thêm mớ du khách.
Riêng về vùng thung lũng điện tử San Jose kinh tế vẫn chưa hồi phục, danh sách những người quen thất nghiệp vẫn còn dài. Tin tức thống kê cho là tình trạng có khá chút đỉnh, điều này không đúng thực tế vì người lãnh trợ cấp đã hết hạn, và người tìm được việc mới nhưng lương thì giảm đi nhiều như kỹ sư thì đi bỏ báo, bán hàng. Trong khi đó giá nhà đất vẫn không giảm, những căn nhà nhỏ trị giá bốn trăm ngàn đưa vào thị trường là có người mua ngay. Đã có nhiều đồng hương từ giã thung lũng hoa vàng vì giá sinh hoạt cao mà việc làm không nhiều, họ qua các tiểu bang khác hoặc các vùng lân cận.

Đối với trong nước thì tin tức các nhà sư Phật giáo bỗng nhiên bị nhà cầm quyền Hà Nội trở tay đàn áp dữ dội, lá thư của thầy Tuệ Sỹ gởi cho tăng sinh ở Huế đăng trên mạng lưới làm cho nhiều người cảm khái vô vàn. Đất nước Việt Nam trong thời xuống cấp cần có những nhân tài như vậy để tạo dựng niềm tin.
Ở hải ngoại thì những chiến dịch văn hoá vận của Hà nội đã len lỏi vào các ngõ ngách của cộng đồng khắp nơi qua các sản phẩm băng đĩa nhạc và sách báo. Một số ca sĩ nổi tiếng trong nước đã trở thành di dân chính thức và điều mà cộng đồng lo ngại là họ sẽ tha hồ mà phổ biến những sáng tác mang nhiều ảnh hưởng của chế độ bên đó cũng như xoá dần những ca khúc ghi dấu tư tưởng và tình cảm của miền Nam tự do, là những di sản quý giá cũng như phương tiện đấu tranh của người bên này.
Những vận động treo cờ vàng ba sọc đỏ đã thành công tại môt số thành phố như San Jose, Boston, tiểu bang Louisiana... là một niềm vui cho cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ. Lá cờ bây giờ trở nên biểu tượng cho tiếng nói tranh đấu của con cháu Tiên Rồng lưu vong, cũng như hổ trợ cho những người dân trong nước đòi hỏi dân chủ tự do, chống độc tài tham nhũng.
Năm 2003 cũng vào tháng mười hai, lần đầu trong lịch sử nước nhà Việt Nam tổ chức Đông Nam Á vận hội gọi tắt là SEA Games lần thứ 22 tại Hà Nội. Báo chí loan tin nhiều, xin nhắc tới vài chuyện bên lề như các tiếng hát miền Nam nổi tiếng không được xếp vào ban đồng ca bản nhạc chính của buổi khai mạc mà nhà nước chỉ lựa toàn là dân niền Bắc. Điều này nói lên sự kỳ thị của chế độ, sau gần ba chục năm người ta vẫn không quên miền ngoài đã xua quân đánh chiếm miền trong, kẻ bị thua khắc ghi tâm khảm là dĩ nhiên nhưng kẻ chiến thắng vẫn ghi lòng thì mới là điều bất hạnh cho dân chế độ cũ. Nước chủ nhà đoạt nhiều huy chương nhất do điều kiện nhân hoà, địa lợi mà cũng do có nhiều bộ môn thi đua mới được đưa vào tạo sự thuận tiện cho VN đoạt giải. So sánh thì dân số mình là 80 triệu đứng hạng nhì sau Nam Dương trên trăm triệu. Trận thua bóng đá Thái Lan ở chung kết như tiên đoán là nỗi thất vọng của hàng triệu người, nói lên sự đi xuống của bộ môn thể thao được hâm mộ. Phải chăng điều đó cũng đồng tình với hiện trạng đời sống thanh niên kém lành mạnh, ma tuý lan tràn học đường, nhậu nhẹt, đĩ điếm đầy rẫy, cái danh từ bia ôm, karaoke ôm, võng ôm, câu ôm trở nên thông dụng.
Nhưng chế độ có hề chi bởi vì đã có nhiều tỉ đô la của Việt kiều gởi về thân nhân gián tiếp trợ lực và lòng vòng cuối cùng lọt vào tay của cán bộ chức quyền và những con buôn cơ hội. Hình ảnh một cậu con quan trong túi có xấp bạc trăm đô dày cộm đi chơi là thí dụ rõ nhất về những sự làm giàu bất chính nhờ tham nhũng, buôn lậu, bóc lột. Chưa bao giờ cái hố ngăn cách giàu nghèo lớn như vậy trên đất nước thân yêu. Tin những người nghèo phải đi làm thuê ở các nước ngoài, những cô gái bị bán sang Đài Loan và các động mãi dâm lân bang là niềm đau cho người trai mang dòng máu Việt.
Chia tay tháng mười hai là chuyện thường, từ giã năm 2003 là chuyện mãi mãi, cảm giác bồi hồi, trái tim chợt chùng xuống. Bạn bè càng hiếm đi, thị trường sách vở hẹp dần, những ước mơ về đất nước giàu mạnh hạnh phúc hầu như ít hiện lên trong đầu vì thực tế cho biết cuộc đời mình chẳng bao giờ thấy.
Giã từ năm 2003, trời cuối năm mưa bão, gọi bạn không được, ghé quán cà phê nhâm nhi một mình.
San Jose 30-12-2003

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện hàng loạt chuyến công du quốc tế. Đằng sau những chuyến đi đó là các thỏa thuận trị giá hàng tỷ MK, những buổi đón tiếp hoàng gia trang trọng, xa hoa, hay “nỗ lực tìm kiếm hòa bình” giữa khủng hoảng và xung đột. Trong khi Trump công du đến các quốc gia khác, Tòa Bạch Ốc cũng liên tục mở cửa đón tiếp các lãnh đạo từ khắp thế giới. Từ Tổng thống El Salvador Nayib Bukele (thăm Washington vào tháng 4) đến Quốc vương Jordan Abdullah II (đến Hoa Kỳ vào tháng 2), và gần đây nhất là hội nghị thượng đỉnh giữa Trump và Putin diễn ra tại Alaska.
Trong hơn hai thế kỷ qua, Hiến Pháp Hoa Kỳ đã “trưởng thành” cùng đất nước thông qua các tu chính án. Những sửa đổi mang tính lịch sử như Tu Chính Án 13 (xóa bỏ chế độ nô lệ) hay Tu Chính Án 19 (mang lại quyền bầu cử cho phụ nữ) là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy: Hiến Pháp không phải là những điều bất biến, mà là một công trình luôn phát triển cùng thời đại.
Năm 1978, Hồng y Karol Józef Wojtyla, Tổng Giám mục Kraków của Ba Lan, được bầu làm giáo hoàng (John Paul II, Gioan Phaolô II). Năm 1980, thi sĩ Czesław Miłosz, giáo sư gốc Ba Lan tại Đại học Berkeley, được trao giải Nobel Văn chương, là người đầu tiên của trường nhận giải Nobel không phải trong lãnh vực khoa học và ông có những quan tâm đến tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Từ đó tôi chú ý đến đất nước Ba Lan nhiều hơn, nhất là chuyến trở về quê hương lần đầu tiên của Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1979.
Ngày 11 tháng 9 năm 2001, vợ chồng sắp bay sang Ý dự đám cưới con gái vào ngày 12. Sáng ấy, ông vẫn dậy 4 giờ rưỡi, tắm, hát điệu music-hall, mặc bộ pin-stripe xanh đậm – ông bắt nhân viên an ninh mang áo cà vạt mỗi ngày; nhiều người khó, ông tự móc tiền mua cho. 8 giờ 15 như lệ, gọi cho Susan. Nửa giờ sau, Susan đang nói chuyện với con thì đầu dây khác reo: “Mở tivi lên!” Tháp phía bắc bốc khói. Bà gọi văn phòng chồng; đồng nghiệp bảo: “Rick đang ngoài hành lang, cầm loa, đưa mọi người ra.” Ở Florida, Dan Hill xem tivi thì điện thoại reo: Rick gọi từ di động. “Tôi đang sơ tán.” Hill nghe ông dùng loa, giọng bình tĩnh, rồi bật hát bài “Men of Harlech”: “Đứng vững, người Cornwall ơi… đừng bao giờ chịu khuất.” Rick nói thêm: Ban quản trị toà nhà bảo ở yên. “Tôi bảo hắn cút đi,” Rick nói. “Những tầng trên điểm trúng sẽ sập, kéo cả nhà xuống. Tôi đưa người của tôi ra.” Vài phút sau, máy bay thứ hai ngoặt trái lao vào tháp nam. Susan bấm gọi; không ai bắt máy...
Về mặt pháp lý và hình sự ở châu Âu, hiện nay không có một Tòa án Hình sự duy nhất nào có thẩm quyền chung cho toàn châu Âu như kiểu “Tòa án Tối cao Hình sự châu Âu”. Tuy nhiên, có một số cơ quan và tòa án có thẩm quyền trong một số lĩnh vực nhất định có liên quan đến hình sự chung cho châu Âu. European Union Agency for Criminal Justice Cooperation, EUROJUST không phải là tòa án mà là cơ quan hợp tác tư pháp hình sự của Liên minh châu Âu, có chức năng hỗ trợ và điều phối hợp tác điều tra và truy tố hình sự xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên. Các tội phạm xuyên quốc gia là khủng bố, buôn ma túy, rửa tiền, tội phạm mạng... Cơ quan này có trụ sở đặt tại The Hague, Hà Lan.
Năm 1969 ông Hồ qua đời, đúng vào Ngày Quốc khánh 2/9 nên lãnh đạo Hà Nội đã “cho ông sống thêm một ngày” vì thế trên các văn kiện của Đảng Lao động lúc bấy giờ, ông Hồ được xem như chính thức sinh ngày 19/5/1890, mất ngày 3/9/1969, hưởng thọ 79 tuổi.
LTS: Tuần qua, tòa soạn nhận được bản tin có tựa đề: Picnic “Mừng” Cách Mạng Tháng Tám Ngay Thủ Đô Tị Nạn của Tổ Chức VietRise. Bản tin viết: Ngày 16 tháng 8, VietRise đã tổ chức một buổi picnic mùa hè, với chủ đề về Cách Mạng Tháng Tám (CMT8) và Hồ Chí Minh (HCM), nhấn mạnh ‘thành tích’ giành lại chủ quyền dân tộc cho Việt Nam và phong trào này đã ‘thành công’ ra sao. Cùng thời điển, Nguyễn Phan Quế Mai, ngòi bút Việt nổi tiếng đã đăng trên FB (18/8): “Tập thơ mới của tôi, Màu Hòa Bình, sẽ được Black Ocean Publishing xuất bản tại Hoa Kỳ đúng vào ngày 2 tháng 9 (ngày Quốc khánh Việt Nam).” Những sự việc nối tiếp ấy đã dấy lên nhiều thư từ bài viết phản biện, khơi lại ý nghĩa của 19/8 và ngày 2/9 đối với cộng đồng tị nạn. Bài viết dưới đây của tg Minh Phương là một biên soạn công phu, góp phần vào cuộc đối thoại này.
Trong thời gian qua, dư luận chú ý nhiều đến cuộc đối đầu giữa Tòa Bạch Ốc và các đại học danh tiếng như Columbia hay Harvard. Tuy nhiên, cuộc tranh chấp này đã vô tình che lấp vấn đề sâu rộng và nghiêm trọng hơn: chính quyền Trump cùng nhiều tiểu bang đang tiến hành một chiến dịch nhắm vào hệ thống giáo dục công lập K-12
Có lẽ nếu lịch sử, nói chung, có bất kỳ một huyền thoại thuần khiết nào, thì sự vươn mình trỗi dậy của người Mỹ gốc Phi để bước ra khỏi địa ngục, chính là sự thuần khiết nhất. Bởi vì, huyền thoại của họ được viết từ chính nhận thức của lương tri và sức mạnh của trí tuệ. Huyền thoại của họ là ánh sáng phát ra từ bóng tối.
Trong thời đại của những dòng tin tức u ám và bầu không khí chính trị đầy bất an, hành động tập thể và tổ chức vận động ở cấp cơ sở vẫn lặng lẽ tỏa sáng như ánh lửa ấm giữa đêm dài, không chỉ giúp xua tan tuyệt vọng mà còn khơi lên hy vọng thay đổi và tiến bộ. Chính ánh lửa đó đã thôi thúc những người bất đồng với Tổng thống Donald Trump xuống đường. Các cuộc biểu tình trong suốt mùa xuân và mùa hè đã cho thấy sự phản đối mạnh mẽ (không chỉ riêng ở Hoa Kỳ mà còn lan ra toàn thế giới) đối với nghị trình của chính quyền Trump, đặc biệt là các nỗ lực nhằm thâu tóm quyền lực và phá hoại các cơ quan và dịch vụ công trọng yếu. Hậu quả từ các chính sách ấy chủ yếu đè nặng lên các cộng đồng vốn đã chịu nhiều thiệt thòi: di dân, người nghèo, người da màu, phụ nữ và cộng đồng LGBTQIA+.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.