Hôm nay,  

Chào Em Tháng Mười

05/10/200300:00:00(Xem: 4825)
Chưa kịp nói lời giã từ tháng chín thì tháng mười đã tới. Sau năm 1975, dân miền Nam bị bắt buộc phải để ý tới tháng mười hơi nhiều vì nhà nước cộng sản Hà nội ra sức nâng bi đàn anh Liên sô bằng cách tổ chức kỷ niệm cái gọi là Cách mạng tháng mười Nga vĩ đại rất long trọng kéo dài cả tháng. Ngay cái lễ quốc khánh của họ cũng không bằng, học sinh sinh viên, công nhân lao động phải tham gia những phong trào thi đua mừng cái lễ xuất xứ từ một nước ở xa.
Có câu thơ cay đắng diễn tả nỗi buồn vọng ngoại: "Lê Nin quê ở nước Nga. Cớ sao đứng giữa vườn hoa nuớc mình". Không biết bây giờ cái tượng tên đầu hói đó có còn đứng trong một công viên ở Hà Nội hay không kể từ ngày liên bang sô viết tan rã vào năm 1991 và dân Nga đã từ bỏ chủ nghĩa cộng sản. Nghĩ lại thấy thật xấu hổ cho cho cái tinh thần lệ thuộc nước ngoài của các giới lãnh đạo Hà nội.
Chàng trai đất Việt năm nào ở Sài Gòn thấy mấy tên Nga làm phách trên đường phố mà tức giận thì bây giờ đang ở xứ Mỹ nhìn dân nước họ điêu đứng mà cảm nhận lẽ biến hoá vô thường của cuộc đời.
Tháng mười tiểu bang Cali đang sôi nổi với cuộc bầu cử bãi nhiệm thống đốc gọi là Recall vào ngày thứ ba 7-10 gần tới. Thống kê cho biết là hơn một nữa dân chúng đồng ý và tài tử to con Arnold Swarzenneger đang dẫn đầu trong các ứng cử viên thay thế Gray Davis. Hôm thứ năm vừa qua Arnold đã công khai xin lỗi các phụ nữ mà ông đã có thái độ sàm sỡ trong quá khứ như sờ vú, ôm eo...
Chuyện ông chính thức nhận lỗi nổ ra như một quả bom tin tức, phe chống thì la lối kêu cử tri tẩy chay và có kẻ còn yêu cầu truy tố ông ta tội hình sự. Phe bênh thì bảo là đã thành thật xin lỗi thì tha đi.
Có ý kiến cho rằng chỉ còn mấy ngày là bầu cử, Arnold cứ lờ đi đợi cho xong kết quả thắng lợi rồi hãy tính vì lỡ như mà phản ứng của dư luận sôi nổi thì thật tai hại.
Nhưng Arnold cũng đã có quân sư hiến kế rồi vì kiểm qua chuyện cũ thấy Bill Clinton thoát hiểm nên bắt chước.
Vào năm 1988 khi ứng cử viên sáng giá của đảng Dân chủ là nghị sĩ Gary Hart có thể đại diện đảng để đương đầu với phó tổng thống Bush cha thì báo chí đăng hình kiều nữ Donna Rice, quần áo thiếu thốn ngồi trong lòng chàng nghị sĩ đa tình buộc ông ta phải từ giã cuộc đua đang ngon trớn, tiêu tan giấc mộng làm tổng thống Mỹ.

Qua năm 1992 thống đốc đẹp trai Clinton mới nhập cuộc đua tranh cử thì kiều nữ Jennifer Flower đã ra công luận tố cáo chuyện chàng ngoại tình. Cũng may cho Clinton, trời giúp cho đường vào Bạch ốc vì dư luận quần chúng thấy rằng nếu cứ xét kỹ chuyện tình ái lăng nhăng thì những người đàn ông tài ba nhưng có máu đào hoa sẽ bị gạt ra bên lề chính trị và nước Mỹ cần một nhà lãnh đạo giỏi chứ không phải là một nhà đạo đức như tổng thống Carter.
Lần này phe Cộng hoà bảo phe Dân chủ là nếu chửi Arnold thì coi lại hành động của cựu tổng thống mến yêu của họ là Clinton đi. Một lần nữa lá bùa mang tên Clinton lại giúp cho người đàn ông bay bướm.
Tháng mười trời San Jose có hơi lạnh khiến người ra đường sáng tối phải khoác thêm thêm chiếc áo ngoài. Mùa thu ở nơi đây không rõ nét, lá vẫn còn xanh, chưa chiếc nào úa vàng rơi rụng. Mấy tuần qua của tháng chín có vài cuộc ra mắt sách thu hút khách tham dự đông đảo và tác giả bán được nhiều sách. Hiện thời tiệm sách ít, muốn tiêu thụ sách chỉ có cách là làm buổi ra mắt nhờ bạn bè mua ủng hộ.
Tờ báo tháng San Jose Magazine số phát hành tháng mười năm 2003, in toàn giấy láng và hình ảnh màu có bài viết về cô Madison Nguyễn, một nữ chính trị gia đầy hứa hẹn của cộng đồng VN, là người phụ nữ VN đầu tiên của Cali đắc cử vào một chức vụ do dân bầu của học khu Franklin McKinley. Aûnh chụp cô gái 28 tuổi còn độc thân này tươi cười kèm theo những chi tiết về cuộc đời của một người thiếu nữ trong một gia đình đông con nhưng chịu khó và hiếu học. Thích làm chính trị mà lại thông minh, cô đang chuẩn bị luận án tiến sỹ xã hội học, cái ý định muốn trở thành nghị viên thành phố San Jose vào mùa bầu cử 2006 đã được nhắc tới trong bài.
Người VN vùng này được đăng trên tạp chí Mỹ có Michelle Đỗ ở Milpitas vào tháng chín năm 2000 của tờ Seventeen nổi tiếng vì cô gái 18 tuổi này có mặt trong đoàn bóng bàn Hoa Kỳ đi dự Olympic Sydney 2000. Bây giờ cô đang là sinh viên đại học Santa Clara với ước mơ trở thành bác sĩ. Đánh bóng bàn nổi tiếng nước Mỹ có thêm Bành Aùi Thu và Nguyễn Khoa cùng đi nước Uùc lần đó.
Tháng mười bắt đầu với sinh nhật của em, chúc đời mãi đẹp như nụ cười.Tháng mười sẽ có đổi giờ và trời sẽ mau tối hơn cho cảm giác u ám. Tháng mười nhắc nhớ phần còn lại của năm không còn nhiều, lại bắt đầu tính chuyện lễ lạc cuối năm. Nhưng cũng còn nhiều sự việc hào hứng trong những ngày sắp tới. Chào em tháng mười với nỗi xôn xao.
San Jose 3-10-03

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hai trăm mười một năm trước, mùa hè năm 1814, quân Anh kéo vào Washington. Trước khi phóng hỏa Bạch Ốc, họ ngồi xuống dùng bữa tại bàn tiệc đã dọn sẵn cho Tổng thống James Madison. Khi bữa ăn kết thúc, lính Anh đốt màn, đốt giường, và tòa nhà bốc cháy suốt đêm. Sáng hôm sau, cơn mưa lớn chỉ còn rửa trôi phần tro tàn của nơi từng là biểu tượng cho nền cộng hòa non trẻ. Tuần này, phần Cánh Đông của Bạch Ốc bị phá sập. Không phải bởi ngoại bang, mà bởi chính quyền tại vị. Và lần này, không ai được báo trước. Người Mỹ chỉ biết chuyện qua những bức ảnh máy xúc cày nát nền nhà, cùng lời xác nhận ngắn ngủi từ các viên chức trong chính phủ.
Hai trăm năm rưỡi sau ngày dựng cờ độc lập, nước Mỹ vẫn chưa thoát khỏi chiếc bóng của bạo lực. Mỗi khi một viên đạn nổ, người ta lại nói: “Đây không phải là nước Mỹ.” Nhưng chính câu nói ấy lại là cách người Mỹ tránh nhìn thẳng vào chính mình. Bài viết của giáo sư Maurizio Valsania (Đại học Torino), đăng trên The Conversation ngày 12 tháng 9, 2025, nhắc lại lịch sử mà nhiều người muốn quên: từ nhựa đường và lông gà đến súng ngắn buổi bình minh — một mạch dài nối liền hai thế kỷ, nơi tự do và bạo lực chảy cùng dòng máu.
Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.
Trên cao nguyên Tây Tạng – vùng đất được mệnh danh là “nóc thế giới” – hàng triệu tấm pin mặt trời trải rộng đến tận chân trời, phủ kín 420 cây số vuông, tức hơn bảy lần diện tích đảo Manhattan. Tại đây, ánh nắng gay gắt của không khí loãng ở độ cao gần 10.000 bộ trở thành mỏ năng lượng khổng lồ cho Trung Hoa. Giữa thảo nguyên lạnh và khô, những hàng trụ gió nối dài trên triền núi, các con đập chắn ngang dòng sông sâu, cùng đường dây cao thế băng qua sa mạc, hợp thành một mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất thế giới. Tất cả đổ về đồng bằng duyên hải, cung cấp điện cho các thành phố và khu kỹ nghệ cách xa hơn 1.600 cây số.
Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này
Tuần lễ Nobel năm 2025 đã khởi đầu tại Stockholm với giải thưởng đầu tiên thuộc lĩnh vực sinh lý học hoặc y khoa, mở màn cho chuỗi công bố kéo dài đến ngày 13 tháng Mười. Ba nhà khoa học Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi được trao Giải Nobel Y khoa 2025 cho công trình “khám phá cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi”, nền tảng của nhiều hướng nghiên cứu mới trong điều trị ung thư và bệnh tự miễn nhiễm. Các giải thưởng còn lại sẽ được công bố như sau: - 7 tháng Mười: Vật lý - 8 tháng Mười: Hóa học - 9 tháng Mười: Văn chương - 10 tháng Mười: Hòa bình - 13 tháng Mười: Kinh tế học
Từ tháng 11/2000 đến nay, chưa từng có một ngày nào mà con người vắng bóng ngoài quỹ đạo Trái đất. Trạm Không Gian Quốc Tế International Space Station (ISS) đã duy trì sự hiện diện liên tục suốt 25 năm, với ít nhất một phi hành gia Hoa Kỳ thường trực trên quỹ đạo thấp. Trong lịch sử bay vào vũ trụ, hiếm có thành tựu nào sánh bằng ISS: một công trình chung của Hoa Kỳ, châu Âu, Canada, Nhật Bản và Nga – biểu tượng của sự hợp tác vượt lên trên chính trị. Nhưng mọi hành trình đều có hồi kết. Năm 2030, con tàu khổng lồ này sẽ được điều khiển rơi xuống một vùng hẻo lánh ở Thái Bình Dương.
50 năm sau và thêm 8 đời tổng thống Mỹ, tuy Việt Nam nay không còn là quan tâm của đại đa số quần chúng như thời chiến tranh, nhưng một nước Việt Nam thống nhất về địa lý vẫn nằm trong chiến lược của Mỹ và vẫn được các nhà nghiên cứu về chính trị, sử, xã hội, kinh tế, quốc phòng và những nhà hoạt động môi trường, xã hội dân sự, những người tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền quan tâm vì những vấn đề tồn đọng sau chiến tranh và các chính sách của Hà Nội. Những chủ đề liên quan đã được trình bày trong một hội nghị quốc tế tổ chức vào hai ngày 18 và 19/9/2025 tại Đại học U.C. Berkeley với sự tham dự của nhiều học giả, nghiên cứu sinh từ các đại học Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Pháp; cùng các cựu lãnh đạo, phóng viên, nhà hoạt động.
Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Charplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai
Con người? Nhân loại? Chúng ta đều biết những nhân vật này từ rất lâu. Họ đến từ một loài vượn đặc biệt có trí thông minh muốn vượt lên con vượn và họ trở thành con người, như nhà khoa học triết gia Charles Darwin đã lập thuyết. Hoặc họ được nặn ra từ đất sét rồi bị đuổi khỏi vườn địa đàng, đi lang thang khắp nơi tạo ra nhân loại như Thánh kinh đã ghi chép. Dù họ đến từ đâu, chúng ta đều phải ca ngợi khả năng tiến bộ không ngừng của họ. Dù họ xấu tính cách nào, hung ác ra sao, điên rồ cách mấy, chúng ta cũng phải ngưỡng mộ ý muốn cao cả của họ: Làm cho con người và đời sống tốt đẹp hơn.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.