Gian Sách Giữa Đổ Nát

Cậu bé không khóc. Không rên. Không một tiếng động. Bác sĩ Ibrahim Alashi nhớ lại khoảnh khắc ấy như một nhát dao cứa vào tim. Đứa trẻ chín tuổi nằm bất động trong tay mẹ, chỉ còn da bọc xương, không đủ sức nhấc đầu, và dường như sự sống chỉ còn đọng lại trong hơi thở yếu ớt. “Tôi chưa từng thấy thân thể nào gầy đến thế, chỉ còn da với xương”, NPR ghi lại trong bài viết về nạn đói ở Gaza, đăng vào cuối tháng 7.

Một bài báo đăng trên New York Times vào cuối tháng 6 ghi nhận hiện tượng ngày càng nhiều giám mục Công Giáo La Mã trên khắp Hoa Kỳ đang lên tiếng phản đối cách đối xử tàn bạo với người di dân, khi chính quyền Trump leo thang chiến dịch trục xuất di dân hung hăng, phi nhân tính. Trong nhiều năm, nhiều giám mục chủ yếu tham gia chính trị vào việc chấm dứt phá thai hơn bất kỳ vấn đề nào khác. Nhiều người ủng hộ hành động của Tổng Thống Trump nhằm lật ngược phán quyết Roe vs. Wade, và chỉ trích các chính trị gia Công Giáo Dân Chủ ủng hộ quyền phá thai.

“Nơi nào người ta bắt đầu đốt sách, nơi đó người ta rồi cũng sẽ thiêu người.”— Heinrich Heine. Câu nói nổi tiếng từ thế kỷ XIX của thi sĩ Heinrich Heine, tưởng chỉ là tiếng vọng u ám của bóng ma lịch sử nhưng hôm nay, giữa thế kỷ XXI, lời cảnh báo ấy lại trở nên rúng động – ngay trên đất nước từng được xem là ngọn hải đăng của tự do học thuật. Oái oăm thay, những dấu hiệu đầu tiên của bóng tối không phát xuất từ một chế độ độc tài phương Đông, mà từ chính nước Mỹ – xứ sở từng được xem là ngọn hải đăng của giáo dục tự do.

Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh gây tranh cãi: ngừng cấp visa cho sinh viên quốc tế có dự định nhập học tại Đại học Harvard vào mùa thu năm nay. Dù tòa án đã nhanh chóng ra phán quyết tạm thời ngăn chặn, hành động này vẫn là một hồi chuông báo động, thổi bùng mâu thuẫn đang âm ỉ giữa chính quyền liên bang và đại học danh tiếng bậc nhất nước Mỹ. Theo giải thích từ Tòa Bạch Ốc, hành động này xuất phát từ những quan ngại sâu sắc về an ninh quốc gia, tình hình tội phạm và dân quyền. Đồng thời, sắc lệnh cũng yêu cầu Ngoại trưởng Marco Rubio phải rà soát lại toàn bộ thị thực đã cấp cho các công dân nước ngoài khác tại Harvard, nhằm xác định liệu họ có thực sự “phù hợp với các tiêu chuẩn” được nêu trong sắc lệnh hay không.

Bruce Springsteen là một ca sĩ nhạc rock, nhạc sĩ và guitarist nổi tiếng vào bậc nhất của Mỹ. Gắn liền với ban nhạc E Street Band từ năm 1972, Springsteen đã phát hành 21 album trong suốt sáu thập niên. Theo Wikipedia, Bruce Springsteen là người tiên phong của dòng nhạc rock heartland, kết hợp nhạc rock với lời ca mang tính thi ca, có ý thức xã hội, phản ánh cuộc sống của tầng lớp lao động Mỹ. Album “Born in the U.S.A.” phát hành vào năm 1984 đã trở thành album thành công nhất về mặt thương mại của Bruce là album bán chạy thứ 23 mọi thời đại tính đến năm 2024.

Nhạc Lê Uyên Phương là một hiện tượng độc đáo của âm nhạc Việt Nam xuất hiện từ cuối thập niên 1960s. Lúc đó là thời của quê nhà chinh chiến. Nhạc của Phương là lời ca ngợi tình yêu, như một cách kêu gọi hòa bình. Lúc đó là thời của những nỗi lo lắng về sống và chết nơi quê nhà chỗ nào cũng đạn bom, nhưng Phương lại hát lên lời ca ngợi hạnh phúc đôi lứa giữa một khung trời "Chờ trăng lên, nghe sao thì thầm"... Tình yêu của Lê Uyên Phương giữa bối cảnh đó tự thân đã là một triết lý của hiện sinh, rằng cuộc sống này là một hạnh phúc có thực, xa lìa mọi ý thức hệ.

Ngày 30.04.1975 là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử cận đại của Việt Nam. Nhưng năm mươi năm sau nhìn lại, dân tộc Việt oai hùng, như vẫn thường tự nhận, đã không có đủ khôn ngoan để ngày chiến tranh chấm dứt thành một cơ hội đích thực để anh em cùng dòng máu Việt tìm hiểu nhau, cùng chung sức xây dựng đất nước.Tiếc thay, và đau thay, cái giá tử vong cao ngất của hơn 2 triệu thường dân đôi bên, của hơn 1triệu lính miền Bắc và xấp xỉ 300.000 lính miền Nam đã chỉ mang lại một sự thống nhất địa lý và hành chính, trong khi thái độ thù hận với chính sách cướp bóc của bên thắng trận đã đào sâu thêm những đổ vỡ tình cảm dân tộc, củng cố một chế độ độc tài và đẩy hơn một triệu người rời quê hương đi tỵ nạn cộng sản, với một ước tính khoảng 10% đã chết trên biển cả.

Trong khi phần lớn các quốc gia trên thế giới vừa được chính quyền Donald Trump tạm hoãn áp dụng mức thuế nhập cảng mới trong 90 ngày, Trung Quốc (TQ) lại bị siết chặt hơn. Ngày 9 tháng 4 năm 2025, Trump quyết định nâng mức thuế đối với hàng hóa nhập cảng từ TQ lên đến 125%, với lý do là Bắc Kinh “thiếu tôn trọng các nguyên tắc thị trường toàn cầu.” Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng nguyên nhân sâu xa có thể là do Trump cảm thấy cay cú trước sự cứng đầu và sẵn sàng bật lại của TQ với các đòn thuế quan của Hoa Kỳ.