Hôm nay,  

Gian Sách Giữa Đổ Nát

25/07/202500:00:00(Xem: 458)

Book stall
 Ảnh: Eqraa Ketabak tại trại Nuseirat Camp.  Photo courtesy của tác giả Esraa Abo Qamar, đăng trên trang The Electronic Intifada ngày 15 tháng 7, 2025.

Trong lòng trại tị nạn Nuseirat, nơi bom đạn từng san bằng mọi thứ, hai anh em trẻ tuổi nhà Abdullah vừa dựng lên một gian sách nhỏ như lời khẳng định: ý chí sống còn của dân Gaza không dễ bị chôn vùi.
  
Giữa đống gạch vụn và tro bụi ngay trung tâm Dải Gaza, một góc đời sống tưởng đã bị xóa sổ nay bỗng hồi sinh — bằng những trang sách.

‘Eqraa Ketabak’, nghĩa là Hãy Đọc Sách Của Bạn, là một gian hàng đơn sơ đặt giữa đường phố tan hoang trong trại tị nạn Nuseirat. Sách được xếp ngay ngắn trên những tấm ván gỗ tạm, bìa màu rực rỡ nổi bật giữa gam xám của chiến tranh. Đủ loại sách – tiểu thuyết, thơ, triết học, đức tin – hiện diện như những mảnh ghép cuối cùng còn sót lại của một nền văn hóa bị bức tử.

“Chúng phá huỷ từ bên ngoài. Chúng ta dựng lại từ bên trong,” nhà văn Palestine Hassan al-Qatrawi viết. “Cơn đói thể xác là tạm bợ. Nhưng cơn đói tri thức là vĩnh viễn.”

Chủ nhân gian sách là hai anh em Salah và Abdullah Sarsour, cư dân trại Nuseirat. Họ mất nhà trong cuộc tàn sát của quân đội Israel, phải trú nhờ tại một trường học gần đó. Tuy thế, tình yêu dành cho sách không mất đi vì bom đạn.

Dù đường sá bị phong tỏa, Abdullah vẫn liều mình lên tận Gaza City để tìm sách, ghé qua những hiệu sách từng là biểu tượng như Samir Mansour Bookshop. Về sau, thay vì tiếp tục hành trình đầy hiểm nguy ấy, hai anh em quyết định làm điều ngược lại: mang sách đến cho người trong trại.


Họ gom toàn bộ tiền tiết kiệm, mua đợt sách đầu tiên, bày ra vỉa hè không phải để buôn bán mà để sẻ chia. “Chúng tôi chỉ muốn người khác cũng được đọc,” Salah nói. “Không phải kinh doanh, mà là nối lại sợi dây giữa người và chữ.”

Gian sách không chỉ là nơi mua bán. Trẻ em đến lật giở truyện tranh, người lớn tìm lại bài thơ xưa, nhà văn tìm cảm hứng. Giữa tiếng bom, họ cùng đọc. Và cùng viết.

Như trường hợp của Amal Abu Saif, nhà văn trẻ đang sống trong trại tị nạn. Không có trường lớp, không điện, không giấy. Cô viết bằng điện thoại – từng chút một, rồi gom lại thành tiểu thuyết đầu tay mang tên Atheer Gaza (Gaza Yêu Dấu). Tác phẩm được xuất bản khắp thế giới Ả Rập. Riêng ở Gaza, Amal vẫn chờ một ngày được in và phát hành tận tay độc giả quê nhà.

“Tôi không muốn tiếp tục sống như một kẻ chỉ biết chờ đợi. Tôi muốn làm điều gì đó,” Amal nói. “Tôi muốn kháng cự, bằng ngòi bút.”

Tháng 4 năm 2024, Liên Hiệp Quốc xác nhận ít nhất 13 thư viện công lập tại Gaza đã bị phá huỷ. Cùng lúc, hàng loạt trường học, đại học, giảng viên và học sinh trở thành mục tiêu. Cuộc tấn công không chỉ nhắm vào gạch đá — mà vào ký ức, tri thức, và căn cước của một dân tộc.

Nhưng như người Palestine vẫn nói: ý tưởng không chết. Chừng nào còn chữ nghĩa, còn người đọc và người viết, Gaza vẫn còn linh hồn.

Cung Đô sưu tầm & biên dịch
Nguồn: Theo bài viết của Esraa Abo Qamar, đăng trên trang The Electronic Intifada ngày 15 tháng 7, 2025. A book stall in the rubble nourishes hungry minds, The Electronic Intifada, 15 tháng 7, 2025.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature, hơn một nửa số đại dương trên Trái Đất đã thay đổi màu sắc trong 20 năm qua. Hiện tượng này được cho là do biến đổi khí hậu gây ra. Nghiên cứu mới phân tích dữ liệu vệ tinh trong nhiều thập niên, và đã phát hiện ra rằng 56% đại dương toàn cầu – có tổng diện tích lớn hơn phần diện tích đất liền trên Trái Đất – đã trải qua sự thay đổi màu sắc từ năm 2002 đến 2022. Các nhà nghiên cứu chưa xác định được một mô hình tổng thể, nhưng có vẻ như các vùng đại dương nhiệt đới gần xích đạo ngày càng ngả sang màu xanh lá hơn.
Phật giáo đã truyền vào Việt Nam hai nghìn năm, nhưng qua bao thăng trầm lịch sử dưới nhiều triều đại, chính thể, việc phiên dịch Tam Tạng Thánh Điển (từ tiếng Phạn hay Hán) sang tiếng Việt vẫn chưa được thực hiện một cách trọn vẹn và thống nhất. Trong khi đó, truyền bản Phạn-Hán thì tương đối đã được hoàn tất từ nhiều thế kỷ trước qua nhiều triều đại Trung Hoa; cho đến thế kỷ thứ 20, Đại Tạng Kinh bằng Hán văn lại được khởi sự biên tập, đối chiếu, hiệu chính và cước chú rất kỹ lưỡng, công phu dưới triều Đại Chánh (Taisho) thứ 11, vào năm 1922, với sự tham gia của trên 100 học giả Phật giáo hàng đầu tại Nhật Bản. Đại Tạng Kinh Việt Nam sẽ dùng Hán bản Đại Chánh Đại Tạng Kinh này làm để bản (bản đáy), và đặc biệt là có tham chiếu các truyền bản tiếng Phạn, Pali và Tây Tạng dưới sự chủ trì của nhị vị học giả tinh thông Phật học và Sử học là Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ và Giáo sư Trí Siêu Lê Mạnh Thát.
California chứng kiến gia tăng gần 7% trong quảng cáo việc làm trên mạng trong tháng 2, theo phân tích mới nhất từ the Conference Board.
Một nhóm khoa học gia xuất sắc đến với nhau với một mục đích nhiều tham vọng: Chiến đấu với tuổi già.
WASHINGTON -- Bộ Y Tế và Nhân Dụng Hoa Kỳ ước tính trong bản dự thảo ngân sách mới rằng số lượng trẻ em di dân lậu dưới 18 tuổi
WASHINGTON - Các cuộc thử nghiệm thành công trên loaì khỉ cho thấy những người gặp cơ nguy lây bệnh AIDS (ở Việt Nam gọi là bệnh Sida)
Thị trường chứng khoán gia tăng và giá nhà hồi phục đẩy sự thịnh vượng của dân Mỹ lên cao kỷ lục trong 3 tháng cuối năm ngoái,
NEW YORK - Một nghiên cứu mới đây nói rằng với các dự đoán về mức nước biển hiện nay,
Các nền kinh tế Trung Quốc, Nhật Bản và Nam Hàn chiếm khoảng 25% tổng trị giá kinh tế thế giới. Trong quý 4 của năm vừa rồi,


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.