Hôm nay,  

Mấy Cõi Vô Cùng

17/02/202116:37:00(Xem: 4648)

May Coi Vo Cung
Ngân Hà M106 trong vũ trụ. (nguồn: NASA)

Bạn trẻ,

Bạn là nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, tài tử, tay mơ… hay chỉ tò mò tìm hiểu cho vui thôi, không sao, xin mời bạn gia nhập đoàn thám hiểm vũ trụ của tôi. 

Tôi khởi hành từ mười bốn năm trước, có thể bây giờ bạn mới tà tà cất bước! Đừng ngại, không trễ giây phút nào đâu. Bởi vì phải đến bây giờ khoa học mới cho ta đủ hành trang, dụng cụ, kiến thức để khỏi lạc đường, để nhắm thẳng mục tiêu, tiến tới. 

Chỉ đến thời đại này, khoa học mới cho phép nhân loại khai thác và sử dụng được nhiều khả năng tiềm ẩn trong trời đất, phát minh được những sản phẩm kỳ diệu tới mức mà bất cứ lúc nào, bất cứ ai cũng có thể bật ra những câu hỏi tuyệt vời – những câu hỏi dẫn thẳng tới trước cánh cửa cần mở để nhìn thấu cấu trúc của vũ trụ.

Một phần – coi như phân nửa – câu hỏi quý giá đó đã đến với tôi không biết bao nhiêu lần. Nhưng đến rồi biến ngay. Đã gạt phắt đi, như phủi bụi, không cho phép nó làm bận tâm quá năm mười giây. 

Cho đến một buổi chiều…

Hôm ấy, câu hỏi – đầy dủ, toàn vẹn – đến rồi ở lì luôn, đòi phải được thù tiếp như khách quý, vĩnh viễn. Chỉ khi gia chủ tìm được câu trả lời nghe lọt tai dâng lên, nó mới chịu tha Tào.

Hôm đó, ông bạn học cũ đến chơi. Đang cùng nhau thơ thẩn trong vườn thì Chung bị bà xã gọi. Bà ấy đi hành hương bên Ấn Độ. Tôi vội tế nhị lảng xa bạn, trở lại bàn cà phê.

Chiều cuối thu, không cỏ, không hoa, cây cành xác xơ, chán ngắt. Không có gì để ngắm, tôi lẩn thẩn ngắm bạn, xem anh chàng bây giờ già xấu cỡ nào. Hồi xưa, hắn đẹp trai dễ sợ. Mấy thằng bạn đã lăm le đi tu mà đôi lúc còn phải sinh lòng ghen tức. 

Nhưng chưa kịp thực hiện dã tâm soi tìm, moi móc những vết thương lão thời gian giáng lên dung nhan anh bạn tốt số để triết lý vặt về cõi nhân sinh thì bàng hoàng, choáng người, vì một “dung nhan”, một hình ảnh khác: 

“Cảnh tượng huyền bí của vùng không gian bao quanh bạn tôi”.

Chung đứng nói cười bên gốc cây lê trụi lá. Chút nắng chiều cuối thu lọt qua mây, làm hình ảnh bạn sáng lên, và đặc biệt, làm óng ánh, khi ẩn khi hiện, những sợi tơ giăng từ vai lên đầu. 

Ha! Anh chàng vướng mạng nhện! 

Có vài sợi còn căng thẳng, như đang nối vai và đầu chàng vào cõi mênh mông.

Mấy sợi tơ đột ngột làm liên tưởng đến một sợi tơ khác, vô hình: sợi sóng âm thanh nối điện thoại ông Chung đến điện thoại bà Chung ở bên kia bán cầu. 

Đâu phải chỉ có một sợi sóng ấy! 

Hàng triệu, hàng tỷ làn sóng âm thanh đang cùng lúc xô tới cái điện thoại, lướt qua thân thể Chung. Điệp điệp trùng trùng! Liên tu bất tận!

Mà đâu phải chỉ có sóng truyền âm thanh! 

Sóng ánh sáng, sóng truyền thanh, truyền hình và còn vô lượng sóng của những vi phân tử không tên lan tỏa khắp vũ trụ nữa. Chúng đang vây kín ông bạn. Chúng lướt qua tường, mái nhà, trần xe…  Xô tới, lướt qua ào ào, vun vút, nhanh bằng hoặc gần bằng tốc độ ánh sáng!

Như thế, quanh Chung không là “khoảng trống” như mắt thấy, mà chi chít, dày đặc một khối chứa đựng hằng hà sa số những sợi nhỏ hơn tơ. Những sợi kết nối vô lượng hạt vi phân tử bay đầy cõi vô cùng. Tất cả bao kín quanh Chung. Không một kẽ hở.

Đâu phải chỉ một mình Chung bị nhốt trong khối không gian kỳ lạ ấy!

Bà Chung ở một ngôi chùa nào đó bên Ấn Độ cũng đang bị “vây kín” y chang. Và tôi, ngồi cách Chung mấy chục thước, cũng chịu chung số phận, cũng bị nhận không thiếu một “sợi” sóng nào. Chỉ khác là làn sóng nối cuộc điện đàm của họ không tác động lên cái chip điện thoại của tôi, thế thôi.

Lại đâu phải chỉ riêng ba chúng tôi.

Khắp mặt địa cầu, toàn thể nhân loại, ai cũng ngụp lặn trong biển sóng. Suốt ngày đêm, lúc thức như lúc ngủ! Miên man bất tận. Chỉ những người sống nơi hoang dã, xa thế giới văn minh, ngoài tầm với của khoa học, chưa bị “phủ sóng” thì mới bớt được một mớ sóng phát thanh, truyền hình, điện thoại. Bớt một mớ thôi. Không bao nhiêu. Vẫn bị điệp điệp trùng trùng sóng từ trời bao phủ. Vô lượng sóng! Chi chít, đặc kín không gian! 

Cảnh tượng không thấy bằng mắt, chỉ bằng nhận thức, làm choáng ngợp, bàng hoàng, và kích động dữ dội trí tò mò, làm tức khắc bật ra, vang dội, câu hỏi chưa từng gặp trong đời: 

Vùng không gian bao quanh Chung, quanh mặt địa cầu, được cấu trúc như thế nào để cho phép vô lượng sóng cùng lan tỏa bên nhau, chằng chịt, chi chít, mà không hề bị trộn lẫn, vướng mắc, rối mù? Cứ đường ai nấy đi, rất thênh thang?” 

Như đã nói, một câu hỏi nhỏ hơn đã từng thoáng đến rồi đi hàng trăm lần: sao cái điện thoại thông minh tài thế nhỉ? Và thường lười biếng, tóm ngay một câu trả lời có liền: nhờ ông Steve Jobs và các thiên tài quanh ông ấy. Đinh ninh rằng nếu còn tò mò nữa thì mai mốt chịu khó tìm hiểu thêm về cách chế tạo Iphone, Smartphone… là xong. 

Nói nó nhỏ vì câu hỏi ấy thiếu sót, hời hợt, chỉ nhắm vào sự kỳ diệu của điện thoại mà bỏ quên sự diệu kỳ của cuộc điện đàm

Điện thoại phát sóng, nhận sóng là sản phẩm của con người. Cung cấp hệ thống giao thông trong không gian cho phép vô lượng sóng an toàn lan tỏa cùng lúc, với tốc độ khủng khiếp, là công trình của Tạo hóa.

Vô lượng đợt sóng cùng chui lọt một không gian nhỏ như cái chip, chuyện ấy hiểu được, vì “sợi” sóng cực nhỏ. Với hệ thống dây điện thoại cũ, vấn đề “giao thông” cũng giản dị, không có gì phải thắc mắc. Sợi nào cũng được bao bọc kỹ càng. Gom cả triệu, cả tỷ sợi lại thành một bó, không sao. Không chen lấn, chèn ép, đụng độ… mỗi sợi có “đường” riêng, cứ thong dong đường ai nấy đi. 

Nhưng sóng điện thoại hôm nay tuyệt đối khác: hoàn toàn trần trụi. Không có gì bao bọc, hướng dẫn. Được phóng ra từ điện thoại ông Chung, nó lan tỏa khắp trời, chen chúc giữa muôn triệu sợi trần trụi y hệt như nó. Điểm khởi hành khác biệt, nhưng tất cả cùng phóng tới với tốc độ tối đa, cùng chui vào điện thoại của bà Chung, dù bà đứng bất cứ nơi nào trên mặt địa cầu, trong vùng sóng phủ.

Con người tạo sóng, tung vào không gian, và phó mặc cho… Trời. 

Vậy mà (bầu) trời cũng chiều người. Không gian cung cấp một lộ trình an toàn cho từng sợi sóng trần trụi. Giữa một “rừng” sóng, mỗi sợi – không vỏ bọc, không “đường rầy” riêng  – vượt ngàn dặm trong chớp mắt, chẳng hề bị biến dạng, tổn thương.

Câu hỏi mới, nêu thắc mắc về hiện tượng ấy, là câu hỏi lớn, không bỏ sót phần đóng góp của thiên nhiên, nghĩa là bao gồm đầy đủ các chi tiết huyền bí liên quan đến sự kỳ diệu của một cuộc điện đàm. 

Vũ trụ cũng không đợi tới lúc con người chế ra điện thoại di động mới vội vàng làm đường sá, cầu cống cho sóng di hành. Toàn thể hệ thống giao thông kỳ diệu ấy đã có sẵn trong không gian, từ thuở khai thiên lập địa. Do đó, tìm được câu trả lời cho câu hỏi lớn ấy là biết rõ từng chi tiết cấu trúc và sự vận hành của vũ trụ.

Bạn thấy chưa? Chúng ta cực kỳ may mắn. Sinh trưởng trong thời đại này, chúng ta nẩy ra được câu hỏi dẫn thẳng đến kho tàng chứa đựng những bí ẩn của vũ trụ, càn khôn. Các khoa học gia tiền bối lẫy lừng, kể cả Einstein, không thể nào gặp được một câu hỏi tuyệt vời đến thế. Vì thời các cụ, đâu có cái món điện thoại di động nằm trong túi mỗi người.

Hưởng sự may mắn ấy, tôi đã đến trước cánh cửa và lần mò tìm được chìa khóa. Cánh cửa đã mở.

Mời bạn theo tôi. Ta cùng đứng trên vai ông khổng lồ khoa học, vươn tầm nhận thức đến những vùng sâu thẳm, xa tắp mịt mù, của hai cõi vô cùng.

Mục tiêu đầu tiên: cõi vô cùng nhỏ, nơi chứa đựng những vi phân tử, đơn vị căn bản kết thành nền tảng của Vũ trụ.

(15/2/2021) 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tôi có cơ duyên từ nhiều năm gặp gỡ, nói chuyện, phỏng vấn Giáo sư Đặng Thông Phong, người tôi thường theo thói quen gọi là Thầy Phong, người được gọi là Sensei Phong trong võ phái Aikido. Một phần cũng vì, hai người bạn thân của tôi là học trò của Thầy Phong từ thời họ còn ở Việt Nam. Những lần hai bạn này từ Texas tới Quận Cam vì những việc riêng, hoặc vì các hoạt động võ học, tôi lại có dịp tới thăm Thầy Phong.
Mùa lễ là khoảng thời gian của truyền thống, gia đình và những bữa ăn ấm áp. Với tôi, một đầu bếp, nấu ăn luôn là cách ý nghĩa nhất để thể hiện tình yêu. Nhưng thú thật mà nói, chúng ta thường mua quá nhiều, nấu quá nhiều và tạo ra nhiều rác hơn bình thường. Năm nay, tôi muốn truyền cảm hứng cho một cách làm khác.
Bản thân tôi cũng từng trải qua một câu chuyện tương tự. Hồi trẻ đi làm cho một công ty xây dựng của một thằng bạn học. D. là giám đốc, còn tôi là nhân viên bán hàng. Thấy cuối tuần tôi hay đi làm các công tác từ thiện, D. nói “…Tao mà như mày sẽ dành thì giờ để kiếm tiền. Thêm vài chục năm năm nữa, tao sẽ có thật nhiều tiền, lúc về già sẽ làm từ thiện cho đáng!...” Bạn có phần đúng. Điều này cũng giải thích phần nào tại sao bạn thì làm giám đốc, còn tôi chỉ là nhân viên. Tôi còn nói với D. rằng việc điều hành một công ty tạo ra công ăn việc làm cho 100 người còn có lợi ích cho xã hội hơn làm từ thiện nhiều. Xã hội rất cần có những người có khả năng lãnh đạo như D.
Sky River Casino mở màn năm 2026 với Thử Thách Két Sắt Tiền Mặt $1,000,000, một chương trình khuyến mãi kéo dài tám tuần diễn ra mỗi thứ Bảy từ ngày 03 tháng 01 đến ngày 28 tháng 02, mang đến cơ hội trúng thưởng lên tới $100,000 tiền mặt trong một lần xổ số. Sòng bài cũng sẽ chào mừng tết Nguyên đán với màn biểu diễn múa lân truyền thống vào Chủ nhật, ngày 15 tháng 02, cùng thực đơn đặc biệt tám món độc quyền tại Dragon Beaux với các món ăn mừng truyền thống đặc trưng cho ngày lễ.
Sở Di trú Hoa Kỳ hiện áp dụng các quy định chặt chẽ hơn đối với thẻ xanh diện gia đình (ngày 1 tháng 8 năm 2025). Đối với đơn xin chiếu khán di dân diện gia đình, Sở Di Trú hiện yêu cầu nhiều giấy tờ hơn và các bằng chứng rõ ràng hơn về mối quan hệ gia đình thực sự (vợ/chồng, con cái, cha mẹ, anh chị em ruột, v.v.).
Từ các diễn đàn mạng xã hội đến những văn phòng di trú, một khẩu hiệu mới đang lan tỏa mạnh mẽ: “Giấc Mơ Mỹ Mới Là Rời Bỏ Nước Mỹ”. Holly Baxter ghi nhận lời chứng của các bậc phụ huynh, sinh viên, giáo sư và ngay cả những người về hưu – tất cả đều đang lên kế hoạch vĩnh viễn từ biệt Hợp Chúng Quốc trong một tương lai gần.
Trong guồng quay công nghiệp hoá chóng mặt của thế kỷ XXI, kỹ thuật hiện đại dường như càng ngày càng biết cách tìm ra giá trị trong những thứ mà con người từng coi rẻ. Ở thành phố Denver, tiểu bang Colorado, người ta vừa chứng minh một điều tưởng như không thể: nước thải chảy xuống cống có thể làm ấm ngôi nhà, thổi mát văn phòng và giúp tiết kiệm nhiên liệu sạch hơn cả điện gió hay ánh nắng mặt trời.
Năm 2025, khoa học và kỹ thuật quốc tế tiếp tục làm người ta phải tròn mắt kinh ngạc với những phát hiện nhỏ mà lớn lao, từ màu sắc mới lạ đến bí mật của thiên nhiên và đời sống hàng ngày. Những mẩu chuyện rời rạc ấy, khi gom góp lại, vẽ nên bức tranh một năm đầy bất ngờ, nơi con người vừa chinh phục biên giới tri thức vừa nhìn rõ hơn những nghịch lý trong chính sinh hoạt thường nhật.
Trong năm 2025, công nghệ gọi là deepfake (những hình ảnh, giọng nói hay đoạn phim giả y như thật) đã phát triển rất nhanh; nhanh đến mức ngay cả những người làm trong ngành cũng phải ngạc nhiên. Trước đây, coi kỹ còn thấy mặt mũi gượng gạo, giọng nói nghe máy móc; còn bây giờ thì khác hẳn, từ khuôn mặt, tiếng nói cho tới dáng đi, cử chỉ đều rất tự nhiên, khiến nhiều người khó mà phân biệt được đâu là thật, đâu là giả.
Các nhà khoa học tại Hawaii trong năm 2025 đã áp dụng thành công một biện pháp bất thường nhưng có cơ sở khoa học rõ ràng: dùng máy bay không người lái thả muỗi đực được nuôi trong phòng thí nghiệm xuống rừng núi, nhằm chặn đứng bệnh sốt rét chim đang tàn phá các loài chim bản địa.
Bài sau đây dịch từ "What loving-kindness meditation is and how to practice it in the new year" (Thiền tâm từ là gì và cách thực hành trong năm mới) của Jeremy David Engels, Giáo sư Đại học Pennsylvania State University, trên báo PennLive Patriot-News và một số báo khác trong ngày cuối năm 31/12/2025.
Sư ra đi một ngày mùa đông phương ngoại, trời mưa sụt sùi tiễn đưa ngày tang lễ. Di sản là những trang sách cặm cụi ngày đêm phiên dịch, sáng tác; và một nụ cười tự tại, hiền hòa, khó quên.
Đi bộ cầu nguyện, hành hương, tam bộ nhất bái, nhất bộ nhất bái…là những phương pháp thực hành vốn có lâu đời trong Phật giáo. Người Tây Tạng hàng ngày vẫn thực hành nhất bộ nhất bái, hàng năm đi bộ nhiễu quanh cung Potala ở Lhasa hoặc đi vòng quanh núi thiêng Kailash.
Sẽ tăng giá ít nhất 350 loại thuốc tại Mỹ, theo tin từ Reuters và tử báo The Hill. Theo một phân tích mới, chi phí của ít nhất 350 loại thuốc ở Mỹ dự kiến ​​sẽ tăng vào năm 2026, bất chấp nhiều công ty dược phẩm cam kết đưa ra mức giá ưu đãi hơn theo các chính sách mới của chính quyền Trump. Như thế, các nhà hãng sản xuất thuốc tăng giá 350 loại thuốc bất chấp áp lực từ Trump. Chỉ riêng công ty Pfizer tăng giá ít nhất 80 loại thuốc.
-- Thế Giới Tưng Bừng Đón Năm 2026 Giữa Không Khí An Ninh Siết Chặt. -- Giáo Hoàng Leo XIV Mở Đầu Năm 2026 Bằng Lời Kêu Gọi Hòa Bình. -- Hỏa Hoạn Đêm Giao Thừa Tại Thụy Sĩ: Hàng Chục Người Thiệt Mạng, Hơn Trăm Bị Thương. -- Lãnh Đạo Tôn Giáo Mỹ Lo Ngại Chính Sách Di Trú Nghiêm Ngặt Của Trump Năm 2026. -- Hàng Triệu Người Mỹ Bước Vào Năm 2026 Với Giá Bảo Hiểm Y Tế Tăng Vọt. -- Zohran Mamdani Tuyên Thệ Nhậm Chức Thị Trưởng New York, Người Hồi Giáo Đầu Tiên Lãnh Đạo Thành Phố. -- Nga Mở Đầu Năm Mới Bằng 200 Máy Bay Không Người Lái Tấn Công Ukraine, Putin Nói “Tin Tưởng Chiến Thắng”. -- “6-7” Đứng Đầu Bảng Thành Ngữ Bị Lạm Dụng Trong Năm 2025. -- Cựu Công Tố Đặc Biệt Jack Smith: Trump Là Người Chịu Trách Nhiệm Cao Nhất Trong Việc Can Thiệp Bầu Cử. -- Chính Quyền Trump Hoãn Tăng Thuế Nhập Cảng Đồ Gỗ Và Tủ Bếp Thêm Một Năm. -- Trump Phá Đám Tiệc Giao Thừa Với Lời Chỉ Trích “Gian Lận Somalia”. -- Trump Bị Lật Tẩy Nói Dối Sau Khi Thua Kiện. -- TCPV Roberts Bị Cáo Buộc...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.