Hôm nay,  

Trận Đấu Bầu

22/07/202200:00:00(Xem: 5141)
Hình chính trang nhất

HOA KỲ - 21 THÁNG SÁU: Phe ủng hộ và và phe chống quyền phá thai của phụ nữ dùng loa hét vào nhau phía ngoài Tòa Án Tối Cao Hoa Kỳ trong khi họ chờ tòa án đưa ra phán quyết về vụ Dobbs kiện Jackson lật đổ Roe v. Wade vào sáng thứ Ba, ngày 21 tháng 6 năm 2022. (Bill Clark / CQ-Roll Call, Inc; Getty Images)

 
Giăng biểu ngữ. Cầm bảng. Biểu tình. Hăm dọa… Chiến thắng. Thất vọng. Reo hò. Giận dữ. Cười, Khóc. …như một trận đấu football chuyên nghiệp chung kết hoặc trận túc cầu vô địch quốc tế, nhưng tệ hơn vì hai bên thua và thắng, từ cầu thủ cho đến người ủng hộ sinh lòng oán hận nhau. Chuyện này tạm gọi là “Trận Đấu Bầu,” mà trọng tài là chín thẩm phán Tối Cao Pháp Viện.

Nói cho công bằng, cả hai phe: giữ bầu và phá bầu đều có lý do chính đáng, đều có thể thuyết phục đa số nếu cả hai phe đừng ngoan cố chèn ép lẫn nhau, có lẽ vì lòng hiếu thắng hơn là lợi ích, vì lợi ích trực tiếp ở nơi người có bầu hoang, bầu không được thừa nhận, không phải thuộc về đa số người không có kinh hoặc đã tắt kinh.

Trong thiên nhiên ngàn năm vẫn vậy, từ chiếc nụ nở thành hoa cho đến khi đơm trái, biết bao nhiêu ong bướm dập dìu, mang phấn nhụy đi reo rắc dòng dõi khắp nơi trên mặt đất. Tuy có thể bắt bướm giam ong không cho đến gần hút nhụy truy phong, nhưng ai ngăn cản được gió? Gió mang phấn hoa đi sinh sản, biết đâu mà ngừa?

Trong thiên nhiên ngàn năm vẫn vậy. Tôi đọc một truyện ngắn “Ông Mang Bầu,” có thể mượn một đoạn lắp vào đây: “Nghĩ kỹ đi, luật tự nhiên vượt qua hết mọi hiến pháp, mọi luật pháp trên cõi đời này. Tự nhiên thôi, có thân xác là có đòi hỏi sung sướng. Tự nhiên thôi, có ăn nằm sung sướng là có bầu. Tự nhiên thôi, có bầu sẽ có hai lựa chọn: hoặc giữ hoặc bỏ. Có lựa chọn thứ ba chăng? Như vậy, chuyện chọn lựa là chuyện không thể tránh né hoặc bãi bỏ…”  Cũng có nghĩa, việc chọn lựa giữ hoặc bỏ không thể phủ nhận nhau vì cả hai là hai bàn tay của một thân xác. Ai mà tự dùng tay này bẻ gãy tay kia bao giờ?

Nếu chỉ thuần túy nghe giải thích lý do tại phải giữ hoặc tại sao phái phá, tôi xiêu lòng cả hai, đành bỏ phiếu trắng. Nhưng nếu nhìn vào thời gian và điều kiện được phép phá bầu, mỗi người nên suy nghĩ lại và suy nghĩ thêm.

THỜI GIAN PHÁ THAI GIỚI HẠN

THEO QUY TẮC KHOA HỌC

Tòa Tối Cao Pháp Viện bỏ phiếu 5-4 thay đổi luật phá thai cũ năm 1973 (Roe vs. Wade), mang chiến thắng lại cho đội “Pro Life”. Từ chia rẽ trắng/đen, qua chia rẽ theo Trump/chống Trump, đến chia rẽ có súng/không súng, rồi chia rẽ giữ thai/phá thai, nước Mỹ bị cắt nát trầm trọng thành những nhóm nhỏ, mâu thuẫn, ghét bỏ lẫn nhau, quên mất lòng yêu nước là phục vụ cho quốc gia không phải cho đảng phái và đoàn nhóm, dù phe nào cũng phất cờ chính nghĩa.

Cờ chính nghĩa dễ may, mua rẻ tiền, và nếu không vừa ý, thay cái khác. Chưa biết ai đúng ai sai, nhưng tạo ra xáo trộn, chia rẻ trong lúc tình trạng đã phân rã sâu sắc, là một thái độ chính trị thiếu cân nhắc, chỉ nhắm vào quyền lực và lợi ích cho đảng, cho dù dùng công lý để biện minh.

Những trẻ em trong các lớp tiểu học bị bắn chết một cách bừa bãi đầy bạo động. 99% mọi người đều đồng ý rằng sai. Tối Cao Pháp Viện có luật lệ gì ngăn ngừa những chuyện như vậy sẽ tái diễn. Chuyện bảo vệ các trẻ em đang sống cần thiết hơn gây rối để bảo vệ trẻ chưa ra đời, phải không?

Sau khi luật phá thai mới tuyên bố trao cho mỗi tiểu bang định đoạt quyền chọn lựa của phụ nữ và quyền sinh tồn của bầu thai, thoáng chốc địa lý và quyền lực nước Mỹ trở thành chủ nghĩa sứ quân. Mỗi tiểu bang có luật lệ riêng mâu thuẫn và bè phái với nhau. Việc này có nguy cơ đưa đến các tiểu bang đồng dạng liên minh, dễ tiến đến tự trị và nội chiến. 

Theo công bố của World Health Organization, 25 tháng 11 năm 2021: Mỗi năm có vào khoảng 73 triệu vụ phá thai trên toàn thế giới, tức là 6 vụ phá thai trong 10 người mang bầu không cố ý, chiếm 61%. Và phá thai chiếm 29% cho tất cả người mang bầu dù vui hay buồn.
Hai điểm nhấn gay cấn của cho phép phá thai ở Mỹ hiện nay là thời gian và điều kiện.

Hình ủng hộ quyền phá thai

WASHINGTON, HOA KỲ - 09 THÁNG BẢY: Các nhà hoạt động ủng hộ quyền phá thai tuần hành đến Nhà Trắng để biểu tình chống quyết định của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ về việc chấm dứt các biện pháp bảo vệ quyền phá thai của liên bang vào thứ Bảy, ngày 9 tháng 7 năm 2022 tại Washington, DC, Hoa Kỳ. Quyết định của Tối Cao Pháp Viện trong vụ Dobbs v Jackson Women's Health đã lật ngược lại Roe v Wade, áp dụng trong 50 năn qua tại Hoa Kỳ, loại bỏ quyền phá thai của liên bang. (Ảnh của Yasin Ozturk / Anadolu Agency. Getty Images.)



Theo khoa học:

Sớm nhất để có thể phá thai là lúc nào?

Đối với số phụ nữ biết chắc chắn muốn phá thai, có thể phá ngay sau khi phát hiện mình đã trúng thai. Phá thai sớm có nhiều chọn lựa về mặt thủ thuật hút thai hoặc phá thai nội khoa. Thông thường, sẽ ít rủi ro hơn khi thai nhi đã lớn và chi phí sẽ không quá tốn kém.

Muộn nhất để có thể phá thai là lúc nào?

Một số phụ nữ khác cần nhiều thời gian hơn để quyết định. Ngoài ra, có người đậu thai mà không biết, tưởng chừng như chưa sao. Hoặc vấn đề sức khỏe của bản thân trở nên trầm trọng lúc đang mang thai. Hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn không đủ tài chánh để phá thai. Dường như đậu thai dễ được miễn phí hơn phá thai.

Nói chung: Phá thai nội khoa thường được thực hiện trong 10 tuần đầu tiên của thai kỳ.

Hút thai có thể chờ đến 12 hoặc 14 tuần.

Sau thời hạn đó, càng muộn càng khó phá, nhiều rủi ro, nhiều chi phí, nhiều tổn thương tâm lý.

Sau 24 tuần, em bé đã có khả năng sống ngoài tử cung. Việc phá thai gặp nhiều trở ngại của luật pháp và lương tâm.

Theo chính trị:

Thời gian muộn nhất để có thể phá thai là 6 tuần trong thai kỳ. Thực tế những thiếu nữ chưa có kinh nghiệm, bị dính bầu ít khi biết, hơn nữa nhiều bầu con so (bầu đầu tiên) rất nhỏ, bụng nhìn giống như uống khá nhiều bia.

Giới hạn thứ hai nghe ra rất thơ mộng và lãng mạn, tôi nghĩ, người đặt ra luật này phải là một thi sĩ. Khi nghe được nhịp tim của thai nhi thì không thể phá thai. Nói một cách khác, nhịp tim là tiếng kêu cứu của em bé không có sức kháng cự.

Texas cấm phá thai sau 6 tuần thai kỳ.

Hầu hết các tiểu bang thuộc Cộng Hòa nghiêm khắc với việc phá thai, ngoại trừ trường hợp khẩn cấp, bị hãm hiếp, hoặc liên hệ trong gia đình. Một số tiểu bang Cộng Hòa đang hướng tới bãi bỏ mọi ngoại lệ, kể cả khi bị hãm hiếp hay khi tính mạng người mẹ bị đe dọa.

Hầu hết các tiểu bang thuộc Dân Chủ vẫn còn dễ dàng và chỉ cấm đoán sau 24-26 tuần thai kỳ. Phá thai coi như hợp pháp tại California, Colorado, Oregon, Vermont. ba tiểu bang sau không có giới hạn thời gian cho phá thai.

Trong mọi luật lệ ngăn cấm khắc khe đều phải cho phép phá thai khi tính mạng của người mẹ bị nguy hiểm.

Thực tế, luật mỗi tiểu bang có nhiều chi tiết và nhiều án lệ để xử lý việc phá thai. Chẳng hạn có tiểu bang sẽ phạt bác sĩ nào phạm luật phá thai với án tù chung thân (?). Quyền lực của chính trị quả thực là ghê gớm hơn lợi ích của khoa học.

Tôi chưa bao giờ có thể tự giải thích được vì sao người ta dễ tin những chính trị gia. Họ được sinh ra với bản chất và cá tính để làm chính trị hay vì quyền lực chính trị khiến cho họ muốn trở thành chính trị gia? Còn dường như người tin vì họ sinh ra để tin, không tin người này thì tin người kia; không tin chuyện này thì tin chuyện khác.


Hình chống quyền phá thai

UNITED STATES - JUNE 13: Những người chống quyền phá thai biểu tình phía ngoài Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ vào sáng thứ Hai, 13 tháng Sáu, 2022. (Bill Clark/CQ-Roll Call, Inc. Getty Images)

UỐNG NƯỚC NHỚ NGUỒN

Dù ủng hộ hay chống đối, dù được phá thai hay không cho phá thai, cả hai bên đều nhớ ngày 24 tháng 6 năm 2022, ngày mà thẩm phán ở Tối Cao Pháp Viện đã thay đổi nhiều số phận của phụ nữ và sự hiện diện của một số em bé không được mẹ chấp nhận, mà cha thì đã cao bay xa chạy. Ai sẽ nuôi chúng? Ai sẽ như Cao Tần: Giờ phút chào đời chân non vấp ngã, Ai nâng con qua triệu lớp sương mù? (Thư Quê Hương.)

Tôi muốn mượn một đoạn khác trong truyện “Ông Mang Bầu” để nói lên sự trớ trêu của những người không có kinh, quyết định giùm cho những người có kinh. “Bốn ông thẩm phán bỏ phiếu ngăn cản việc phá thai của phụ nữ, khiến tôi suy nghĩ cả tháng nay. Họ tự hào đã làm nên lịch sử, những người cổ động cũng tự hào theo. Dựa vào hiến pháp, luật pháp, đạo đức, kiến thức, lý luận, họ quyết định giùm cho phụ nữ. Theo tôi, chuyện phá thai phải do những ai có kinh nghiệm sinh đẻ, nuôi con qua nhiều hoàn cảnh khác biệt, mới có thể bỏ phiếu thuận hay chống. Kết quả bầu phiếu tuy quan trọng nhưng không quan trọng bằng thực chất và phẩm chất của người bỏ phiếu. Lẽ ra, nên để cho các bà thẩm phán trên Tối Cao Pháp Viện bàn thảo và bầu phiếu. Còn các ông thẩm phán nên bỏ phiếu cho việc truy lùng và trừng phạt những phái nam ăn chè không trả tiền.

Đúng hơn nữa, ngăn nước lụt vào đồng lúa, phải ngăn từ nguồn. Muốn không phải đối đầu với phá thai, thì phải ngừa từ đâu? Ngày nay, lịch sử dạy cho họ hiểu biết rõ ràng, không thể để người da trắng làm quyết định giùm dân da đen, nhưng họ lại ủng hộ đàn ông đặt luật lệ cho đàn bà?

Với khả năng khoa học ngày nay, người ta có thể cấy bầu vào đàn ông. Hãy cho các ông thẩm phán mỗi người mỗi cái bầu. Cứ tưởng tượng, ông thẩm phán mang cái bầu to tướng, đi đứng hổn hển. Vào phòng vệ sinh phải ngồi. Vào văn phòng phải đẩy ghế ra xa kẻo cấn thành bàn. Lên tòa thì chặp chặp phải đi phòng vệ sinh. Khi bất ngờ lên cơn đau, tòa phải đình chỉ. Lúc nào cũng nóng nực, ngứa ngáy. Ăn thịt bò thấy ớn. Ăn cá nướng thấy tanh. Thỉnh thoảng lại nôn mửa. Tắm rửa khó khăn, có nhiều nơi trên thân thể, sờ không tới. Và mỗi buổi sáng trước khi đi làm phải nằm ngửa cho vợ giúp mặc quần. Mang nặng rồi đẻ đau vì mổ, mới biết đoạn trường ai có qua cầu mới hay. Sau khi đẻ xong, mới có đủ hiểu biết, kinh nghiệm căn bản để bàn thảo, rồi bỏ phiếu.” (Trích.)

Hầu như lịch sử đã chứng minh, không thực hành, không kinh nghiệm, lý thuyết khô, luận lý không, sẽ đưa đến quyết định xa mục đích.

CHÍNH TRỊ Với THUỐC NGỪA THAI
 
Quá nhiều tiểu bang ngăn cấm khắc khe, nhiều tiểu bang không đủ bệnh xá để giúp phá thai, Internet trở thành nơi những người muốn tự phá thai tìm đến.

Vào tháng Ba vừa qua, nhà lập pháp đảng Cộng Hòa Danny Bentley đã ra giữa quốc hội bang Kentucky để vận động cho dự luật ngăn bỏ nhiều hình thức chăm sóc sức khỏe sinh sản đối với cư dân. Bentley hứa sẽ giải tỏa một số "quan niệm sai lầm" về RU-486, hoặc mifepristone - một loại steroid tổng hợp là thành phần quan trọng của thuốc phá thai. Dùng một hoặc hai liều thuốc, sẽ cho phép người có bầu phá thai một cách an toàn trong trường hợp mang thai ở giai đoạn đầu mà không cần can thiệp ngoại khoa.

Bentley tuyên bố, RU-486 được tạo ra trong Chiến tranh thế giới thứ hai và ban đầu nó được gọi là Xyglam B, loại khí dùng giết người được sử dụng trong các trại tập trung. Phát minh ra nó là một người Do Thái, vì muốn kiếm tiền đã làm như vậy.

Thực tế, thuốc phá thai được tạo ra từ thập niên 80-90, do công ty dược phẩm Pháp Roussel-Uclaf bào chế chất mifepristone, vì vậy có tên RU-486. Không liên quan đến khí độc Xyglam B. (Tin The New Yorker, ngày 5 tháng 7 năm 2022.)

Tin internet cho biết số người truy cập tại Mỹ về thuốc phá thai gia tăng náo nhiệt sau khi Tòa Tối Cao Pháp Viện tuyên bố kết quả cuộc bầu phiếu.

VÀI BIỆN PHÁP ĐỀ NGHỊ CỦA VÀI NGƯỜi KHÔNG  BAO GIỜ CÓ KINH

Người không bao giờ có kinh, chắc chắn là đàn ông. Những người thường đề nghị những giải pháp chính trị xã hội theo cách tự biên tự diễn, trúng trật không biết đâu mà lường, là đàn ông Việt. Chúng tôi ra cà phê cuối tuần, nói là một cách sống, chứng minh sự sinh tồn, tìm được sự ngưỡng mộ của người khác, là chuyện cố tình bất đắc dĩ.

Chúng tôi đồng ý với nhau phòng bệnh hơn là chữa bệnh.

Anh này đề nghị, (hăng hái vì lúc đang nói đứng dậy, vung cả hai tay.)  Những người pro choice khi biết mình mang thai, nên thử thường xuyên nếu liên miên giao du thân mật, nếu phát hiện mình có thai, mà không muốn giữ, đưa tin lên trên mạng, hỏi phe bên pro life hoặc vị hảo tâm nào, muốn nuôi đứa bé. Nếu có ai đặt hàng trước, thì sinh. Nếu không, thì có thể phá thai. Không có gì chán đời bằng một người sinh ra mà cha mẹ không muốn. Nếu họ bị ép buộc, thì người đó là của nợ là tội nhân. Khi có người muốn nhận em bé làm con nuôi, hầu hết đứa bé sẽ có cuộc sống tử tế và có cơ hội hưởng thụ học vấn đầy đủ. Còn như, nếu người mẹ muốn phá thai vì lầm lỡ hoặc vì nghèo khó, mà bắt họ phải sinh con. Những đứa con này về sau có khả năng bị lôi cuốn theo xã hội đen và dễ dàng đi sâu vào con đường tội ác.

Đề nghị nầy khiến tôi nhớ lại chuyện khi còn nhỏ. Nhà tôi có mười anh chị em. Hàng cây mảng cầu dai của mẹ trồng mỗi năm ra trái rất ngon. Cha tôi có luật, đứa nào thấy trái non trước, lấy giấy bọc chung quanh, viết tên lên và chờ cho trái chín, nhưng trong thời gian trái chưa chín, không được dành trái khác. Công bình, lớn nhỏ như nhau, chim sớm bắt được mồi. Nhưng, trái đã có chủ quyền đôi khi èo uột, méo mó, thúi, rụng cùi. Pro Life lỡ đặt hàng lủng thì sao? Cần phải suy nghĩ thêm.

Anh kia đề nghị. Ở vài bộ lạc Châu Phi để bảo đảm phái nữ không thể đậu thai, người ta khâu chỉ lại ngay khi còn bé. Chỉ khi nào chồng đến cưới hỏi, mới làm lễ cắt dây. Ở thời đại văn minh thì chắc chắn không thể xảy ra. Nhưng có thể mang một loại có khóa như quần xì líp bằng kim loại nhuyễn đặc biệt. Ai giữ chìa khóa? Chính quyền giữ thì bất tiện vì chính quyền có nghĩa là chậm chạp. Khi cần gấp, ai mà chờ cho kịp. Giao cha mẹ giữ. Không bảo đảm, tương tựa như các thiếu nữ lén lấy chìa khóa xe của cha mẹ đi chơi sau khi cha mẹ đã ngủ say. Đề nghị này quá nhiều khiếm khuyết và khó thực hiện.
Nói chung, phòng bệnh và chữa bệnh rất phức tạp, huống chi một việc mà liên quan đến hai người, mẹ và con, tức là phúc tạp nhân đôi. 

Tôi thấy kết luận của truyện “Ông Mang Bầu” rất lý thú. “Ai có quyền quyết định sống hoặc chết? Ai có trách nhiệm về ai sống ai chết? Phá thai là quyền của phụ nữ. Nhưng quyền sống thuộc về bào thai, và quan trọng hơn hết, ai chịu trách nhiệm khi bào thai đó bước vào đời, trở thành một liên hệ chằng chịt trong xã hội và lịch sử. Ví dụ như người phụ nữ Đức đó phá thai, đời sống sẽ phát triển khác, sẽ không có thế chiến thứ hai, phá hủy hơn nửa thế giới và hàng triệu người vong mạng, nhất là không có bom nguyên tử. Vì không phá thai, cô đã sinh ra Adof Hitler. Trong khi, một phụ nữ Ấn Độ khác không chịu phá thai, cô sinh ra Mahatma Gandhi.” (Trích.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tôi có cơ duyên từ nhiều năm gặp gỡ, nói chuyện, phỏng vấn Giáo sư Đặng Thông Phong, người tôi thường theo thói quen gọi là Thầy Phong, người được gọi là Sensei Phong trong võ phái Aikido. Một phần cũng vì, hai người bạn thân của tôi là học trò của Thầy Phong từ thời họ còn ở Việt Nam. Những lần hai bạn này từ Texas tới Quận Cam vì những việc riêng, hoặc vì các hoạt động võ học, tôi lại có dịp tới thăm Thầy Phong.
Mùa lễ là khoảng thời gian của truyền thống, gia đình và những bữa ăn ấm áp. Với tôi, một đầu bếp, nấu ăn luôn là cách ý nghĩa nhất để thể hiện tình yêu. Nhưng thú thật mà nói, chúng ta thường mua quá nhiều, nấu quá nhiều và tạo ra nhiều rác hơn bình thường. Năm nay, tôi muốn truyền cảm hứng cho một cách làm khác.
Bản thân tôi cũng từng trải qua một câu chuyện tương tự. Hồi trẻ đi làm cho một công ty xây dựng của một thằng bạn học. D. là giám đốc, còn tôi là nhân viên bán hàng. Thấy cuối tuần tôi hay đi làm các công tác từ thiện, D. nói “…Tao mà như mày sẽ dành thì giờ để kiếm tiền. Thêm vài chục năm năm nữa, tao sẽ có thật nhiều tiền, lúc về già sẽ làm từ thiện cho đáng!...” Bạn có phần đúng. Điều này cũng giải thích phần nào tại sao bạn thì làm giám đốc, còn tôi chỉ là nhân viên. Tôi còn nói với D. rằng việc điều hành một công ty tạo ra công ăn việc làm cho 100 người còn có lợi ích cho xã hội hơn làm từ thiện nhiều. Xã hội rất cần có những người có khả năng lãnh đạo như D.
Sky River Casino mở màn năm 2026 với Thử Thách Két Sắt Tiền Mặt $1,000,000, một chương trình khuyến mãi kéo dài tám tuần diễn ra mỗi thứ Bảy từ ngày 03 tháng 01 đến ngày 28 tháng 02, mang đến cơ hội trúng thưởng lên tới $100,000 tiền mặt trong một lần xổ số. Sòng bài cũng sẽ chào mừng tết Nguyên đán với màn biểu diễn múa lân truyền thống vào Chủ nhật, ngày 15 tháng 02, cùng thực đơn đặc biệt tám món độc quyền tại Dragon Beaux với các món ăn mừng truyền thống đặc trưng cho ngày lễ.
Sở Di trú Hoa Kỳ hiện áp dụng các quy định chặt chẽ hơn đối với thẻ xanh diện gia đình (ngày 1 tháng 8 năm 2025). Đối với đơn xin chiếu khán di dân diện gia đình, Sở Di Trú hiện yêu cầu nhiều giấy tờ hơn và các bằng chứng rõ ràng hơn về mối quan hệ gia đình thực sự (vợ/chồng, con cái, cha mẹ, anh chị em ruột, v.v.).
Từ các diễn đàn mạng xã hội đến những văn phòng di trú, một khẩu hiệu mới đang lan tỏa mạnh mẽ: “Giấc Mơ Mỹ Mới Là Rời Bỏ Nước Mỹ”. Holly Baxter ghi nhận lời chứng của các bậc phụ huynh, sinh viên, giáo sư và ngay cả những người về hưu – tất cả đều đang lên kế hoạch vĩnh viễn từ biệt Hợp Chúng Quốc trong một tương lai gần.
Trong guồng quay công nghiệp hoá chóng mặt của thế kỷ XXI, kỹ thuật hiện đại dường như càng ngày càng biết cách tìm ra giá trị trong những thứ mà con người từng coi rẻ. Ở thành phố Denver, tiểu bang Colorado, người ta vừa chứng minh một điều tưởng như không thể: nước thải chảy xuống cống có thể làm ấm ngôi nhà, thổi mát văn phòng và giúp tiết kiệm nhiên liệu sạch hơn cả điện gió hay ánh nắng mặt trời.
Năm 2025, khoa học và kỹ thuật quốc tế tiếp tục làm người ta phải tròn mắt kinh ngạc với những phát hiện nhỏ mà lớn lao, từ màu sắc mới lạ đến bí mật của thiên nhiên và đời sống hàng ngày. Những mẩu chuyện rời rạc ấy, khi gom góp lại, vẽ nên bức tranh một năm đầy bất ngờ, nơi con người vừa chinh phục biên giới tri thức vừa nhìn rõ hơn những nghịch lý trong chính sinh hoạt thường nhật.
Trong năm 2025, công nghệ gọi là deepfake (những hình ảnh, giọng nói hay đoạn phim giả y như thật) đã phát triển rất nhanh; nhanh đến mức ngay cả những người làm trong ngành cũng phải ngạc nhiên. Trước đây, coi kỹ còn thấy mặt mũi gượng gạo, giọng nói nghe máy móc; còn bây giờ thì khác hẳn, từ khuôn mặt, tiếng nói cho tới dáng đi, cử chỉ đều rất tự nhiên, khiến nhiều người khó mà phân biệt được đâu là thật, đâu là giả.
Các nhà khoa học tại Hawaii trong năm 2025 đã áp dụng thành công một biện pháp bất thường nhưng có cơ sở khoa học rõ ràng: dùng máy bay không người lái thả muỗi đực được nuôi trong phòng thí nghiệm xuống rừng núi, nhằm chặn đứng bệnh sốt rét chim đang tàn phá các loài chim bản địa.
Bài sau đây dịch từ "What loving-kindness meditation is and how to practice it in the new year" (Thiền tâm từ là gì và cách thực hành trong năm mới) của Jeremy David Engels, Giáo sư Đại học Pennsylvania State University, trên báo PennLive Patriot-News và một số báo khác trong ngày cuối năm 31/12/2025.
Sư ra đi một ngày mùa đông phương ngoại, trời mưa sụt sùi tiễn đưa ngày tang lễ. Di sản là những trang sách cặm cụi ngày đêm phiên dịch, sáng tác; và một nụ cười tự tại, hiền hòa, khó quên.
Đi bộ cầu nguyện, hành hương, tam bộ nhất bái, nhất bộ nhất bái…là những phương pháp thực hành vốn có lâu đời trong Phật giáo. Người Tây Tạng hàng ngày vẫn thực hành nhất bộ nhất bái, hàng năm đi bộ nhiễu quanh cung Potala ở Lhasa hoặc đi vòng quanh núi thiêng Kailash.
Sẽ tăng giá ít nhất 350 loại thuốc tại Mỹ, theo tin từ Reuters và tử báo The Hill. Theo một phân tích mới, chi phí của ít nhất 350 loại thuốc ở Mỹ dự kiến ​​sẽ tăng vào năm 2026, bất chấp nhiều công ty dược phẩm cam kết đưa ra mức giá ưu đãi hơn theo các chính sách mới của chính quyền Trump. Như thế, các nhà hãng sản xuất thuốc tăng giá 350 loại thuốc bất chấp áp lực từ Trump. Chỉ riêng công ty Pfizer tăng giá ít nhất 80 loại thuốc.
-- Thế Giới Tưng Bừng Đón Năm 2026 Giữa Không Khí An Ninh Siết Chặt. -- Giáo Hoàng Leo XIV Mở Đầu Năm 2026 Bằng Lời Kêu Gọi Hòa Bình. -- Hỏa Hoạn Đêm Giao Thừa Tại Thụy Sĩ: Hàng Chục Người Thiệt Mạng, Hơn Trăm Bị Thương. -- Lãnh Đạo Tôn Giáo Mỹ Lo Ngại Chính Sách Di Trú Nghiêm Ngặt Của Trump Năm 2026. -- Hàng Triệu Người Mỹ Bước Vào Năm 2026 Với Giá Bảo Hiểm Y Tế Tăng Vọt. -- Zohran Mamdani Tuyên Thệ Nhậm Chức Thị Trưởng New York, Người Hồi Giáo Đầu Tiên Lãnh Đạo Thành Phố. -- Nga Mở Đầu Năm Mới Bằng 200 Máy Bay Không Người Lái Tấn Công Ukraine, Putin Nói “Tin Tưởng Chiến Thắng”. -- “6-7” Đứng Đầu Bảng Thành Ngữ Bị Lạm Dụng Trong Năm 2025. -- Cựu Công Tố Đặc Biệt Jack Smith: Trump Là Người Chịu Trách Nhiệm Cao Nhất Trong Việc Can Thiệp Bầu Cử. -- Chính Quyền Trump Hoãn Tăng Thuế Nhập Cảng Đồ Gỗ Và Tủ Bếp Thêm Một Năm. -- Trump Phá Đám Tiệc Giao Thừa Với Lời Chỉ Trích “Gian Lận Somalia”. -- Trump Bị Lật Tẩy Nói Dối Sau Khi Thua Kiện. -- TCPV Roberts Bị Cáo Buộc...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.