Trump ra lệnh điều động Thủy Quân Lục Chiến đến Los Angeles và ủng hộ đề nghị bắt giữ Thống đốc Newsom khi California đâm đơn kiện liên bang vì cho rằng việc khai triển quân sự vi phạm quyền tự quyết của tiểu bang. (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
(LOS ANGELES/WASHINGTON, ngày 9 tháng 6, Reuters) – Quân đội Hoa Kỳ sẽ điều khoảng 700 Thủy Quân Lục Chiến đến Los Angeles trong khi chờ lực lượng Vệ Binh Quốc Gia đến tiếp ứng. Đây là bước leo thang mới trong phản ứng của Tổng thống Donald Trump trước các cuộc biểu tình phản đối chính sách di trú cứng rắn của ông.
Tính đến thứ Hai (9/6), người dân đã xuống đường biểu tình suốt bốn ngày liên tiếp. Hàng trăm người tập trung bên ngoài một cơ sở giam giữ thuộc liên bang, nơi nhiều di dân đang bị tạm giữ.
Quân đội Hoa Kỳ cho biết một tiểu đoàn Thủy Quân Lục Chiến sẽ được khai triển nhằm bảo vệ các cơ sở và nhân viên liên bang cho đến khi lực lượng Vệ Binh Quốc Gia có mặt. Một viên chức Hoa Kỳ ẩn danh cho biết, hiện tại chính quyền Trump vẫn chưa sử dụng Đạo Luật Bạo Loạn (Insurrection Act) – đạo luật cho phép sử dụng quân đội vào việc thực thi luật dân sự.
Cũng trong thứ Hai, tiểu bang California đã đệ đơn kiện chính quyền liên bang để ngăn việc khai triển Thủy Quân Lục Chiến và Vệ Binh Quốc Gia, với lý do hành vi này vi phạm luật liên bang cũng như quyền tự chủ của tiểu bang. Ngay sau đó, Thống đốc Gavin Newsom cho biết ông được báo rằng Trump đang tiếp tục điều thêm 2,000 quân Vệ Binh Quốc Gia đến Los Angeles (đợt đầu tiên đã điều 2,000 quân từ hôm thứ Bảy).
Căng thẳng đã âm ỉ suốt từ cuối tuần rồi, khi Trump ra lệnh điều động Vệ Binh Quốc Gia nhằm đối phó với làn sóng biểu tình dâng cao sau các cuộc truy quét di dân ở miền Nam California. Đây là bước ngoặt lớn trong chiến dịch cưỡng chế di trú mạnh tay của chính phủ liên bang.
Jim McDonnell, Trưởng Ty Cảnh Sát Los Angeles, cho biết đơn vị của ông chưa nhận được thông cáo chính thức về việc Thủy Quân Lục Chiến sẽ đến thành phố. McDonnell cho biết: “Muốn đưa họ tới phải tính trước rất nhiều vấn đề về phối hợp tác chiến và điều phối hoạt động.”
Phát biểu với báo giới, Trump cho biết ông buộc phải ra quyết định này để ngăn bạo lực lan rộng vượt khỏi tầm kiểm soát.
Cho đến tối Chủ Nhật, đã có nhiều xe tự lái của công ty Waymo bị đốt cháy, năm cảnh sát viên bị thương nhẹ. Một số người biểu tình đã ném gạch đá và chai lọ vào cảnh sát.
Phía Đảng Dân Chủ chỉ trích quyết định sử dụng quân đội của Trump, cho rằng đây là hành động lạm dụng quyền lực của Tổng thống.
“Cách mà chính phủ liên bang đang làm chỉ khiến tình hình thêm trầm trọng, không có lý do chính đáng, và cũng chưa từng có tiền lệ,” văn phòng truyền thông của Thống đốc Newsom tuyên bố trên nền tảng X.
Trump sau đó lên tiếng ủng hộ phát biểu của Tom Homan, viên chức phụ trách biên giới, rằng nên bắt giữ Newsom vì cản trở chính sách cưỡng chế di dân của chính quyền liên bang. Tổng thống nói: “Tôi mà là Tom, tôi cũng làm vậy. Tôi thấy ý tưởng đó rất hay.”
Ở Los Angeles, hàng trăm người dân đã tập hợp trước cổng một trại giam, hô vang “Thả mọi người ra.” Quanh khu vực, Vệ Binh Quốc Gia và cảnh sát đã lập hàng rào bảo vệ chặt chẽ.
“Chuyện đang xảy ra không chỉ liên quan đến một nhóm nào, mà ảnh hưởng đến tất cả người dân Mỹ, bất kể gia đình họ đã sống ở đây bao lâu. Ai cũng có quyền sống tự do,” Marzita Cerrato, 42 tuổi, là con của di dân đến từ Mexico và Honduras, chia sẻ.
Một số người biểu tình đã xô xát và ném trứng vào một người ủng hộ Trump. Ngoài ra, có người từ trên xe hơi đã bắn đạn sơn vào trụ sở liên bang.
Theo các hãng tin địa phương, các cuộc biểu tình tương tự cũng đã nổ ra tại ít nhất chín thành phố khác trên khắp Hoa Kỳ trong ngày thứ Hai, bao gồm New York, Philadelphia và San Francisco.
Chính quyền Trump cho rằng chính quyền Biden đã mở cửa cho quá nhiều di dân tràn vào nước Mỹ, trong khi các thành phố do Đảng Dân Chủ lãnh đạo như Los Angeles lại gây trở ngại cho việc trục xuất di dân lậu.
Trump tuyên bố sẽ đẩy mạnh chiến dịch trục xuất chưa từng có và tăng cường siết chặt biên giới với Mexico, với mục tiêu đạt ít nhất 3,000 vụ bắt giữ mỗi ngày.
Tuy Thủy Quân Lục Chiến từng đượckhai triển để ứng phó thảm họa lớn như bão Katrina hoặc vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, nhưng dùng quân đội để giữ an ninh trong nước là chuyện gần như chưa từng có.
Về mặt pháp lý, Tổng thống có thể điều động Thủy Quân Lục Chiến trong một số tình huống cụ thể hoặc với tư cách Tổng Tư Lệnh. Tuy nhiên, nếu không sử dụng đến Đạo Luật Bạo Loạn, các lực lượng này – bao gồm cả Vệ Binh Quốc Gia – sẽ không được phép dính líu trực tiếp đến việc thi hành pháp luật với thường dân, mà chỉ được phép bảo vệ cơ sở hạ tầng và viên chức liên bang.
Lần gần nhất quân đội được sử dụng để trực tiếp can thiệp theo Đạo Luật Bạo Loạn là vào năm 1992, Thống đốc California lúc bấy giờ yêu cầu Tổng thống George H.W. Bush hỗ trợ đối phó các vụ bạo loạn ở Los Angeles sau khi tòa tuyên trắng án các cảnh sát đánh đập (người da màu) Rodney King. Bạo loạn năm đó khiến hơn 50 người thiệt mạng và gây thiệt hại hơn 1 tỷ MK chỉ trong vòng sáu ngày.
Theo luật liên bang, Tổng thống có thể điều động Vệ Binh Quốc Gia trong 3 tình huống sau: đất nước bị xâm lược, có “nổi loạn hoặc cơ nguy xảy ra nổi loạn,” hoặc khi “các lực lượng thường trực không đủ khả năng thi hành pháp luật liên bang.”
Gửi ý kiến của bạn
