Hôm nay,  

Chánh Trị Đá Banh

21/07/201800:00:00(Xem: 3860)
Nguyễn Thị Cỏ May

 
Tuần này, Cỏ May tôi xin trở về với Paris vì Thủ đô Ánh sáng đang tưng bừng niềm vui thắng Cúp Thế giới 2018. Từ trưa thứ hai 16/07, gần nửa triệu người đổ xô tới đại lộ Champs-Élysée, lối Khải Hoàn môn, để cùng biểu lộ niềm vui, hoan nghênh đội banh Xanh đã đem vinh quang về cho nước Pháp. Con gà Goa-loa kỳ này gáy to và gáy liên tục từ mấy hôm nay. Gáy không biết mệt trên báo viết, báo nói, với cả hình ảnh, giữa dân sành điệu trong café, ở nhà ga,... Hễ gặp nhau là gáy râng chuyện đá banh!

Đội banh thắng trận sáng nay về tới Pháp, cũng tới đại lộ Champs-Élysée diễn hành, chào mừng dân chúng.

Sau đó sẽ được TT. Macron mời vào Điện Elysée khoản đãi, tối ăn nhậu ở Palace Crillon, Khách sạn sang bậc nhứt Paris (10, Place de la Concorde, Paris VIII).

Trong những tường thuật và bình luận, nhiều nhà báo có đề cập tới những hiệu ứng kinh tế, chánh trị của Cúp Thế giới. Cái gì tạo được dư luận quần chúng lập tức trở thành một thứ quyền lực mạnh, dĩ nhiên sẽ hấp dẫn những người làm chánh trị chuyên nghiệp.

TT. Macron và phu nhơn đã bay qua Nga vừa coi trận đấu tại chỗ vừa cổ võ gà nhà. Khi đội Pháp thắng, ông nhảy vọt lên, vung tay biểu lộ sức mạnh Gà Goa-loa. Cái hấp dẫn  đá banh là thế. Không hề phân biệt giai tầng xã hội, màu da, chủng tộc, họ hàng,…

Tổng thống phải biết bắt banh

Chánh trị là tranh đua và cầu thắng. Mà đó là tinh thần đẹp của thể thao. Một ông Tổng thống có mê đá banh hay không, có biết đá banh hay không, không quan trọng bằng biết bắt bồ với đội banh nhà, biết tung hô nó khi nó thắng trận vì cái hiệu ứng chánh trị sẽ có tác dụng ở kỳ bầu cử sắp tới.

Chirac, «nhà thể thao salon» (Chirac, un sportif en fauteuil), bà vợ Bernadette của ông thường chế giễu mỗi khi ông được mời tham dự một buổi trình diễn thể thao hoặc ông muốn tới tham dự hay khai mạc. Nhưng năm 1998, sau một năm làm Tổng thống với ông Lionel Jospin, đảng xã hội, làm Thủ tướng, ông cảm thấy bị mờ nhạt trước ông Jospin nên ông bèn lợi dụng Cúp Thế giới tổ chức tại Pháp để nổi lên. Còn vài ngày nữa là khai mạc, Chirac liền tới Clairefontaine (tên Thành phố ở Tỉnh Yvelines 78, ngoại ô Tây-Bắc Paris, nhưng giới đá banh hiểu đó là Viện Quốc gia Đá banh –Institut National de Football de Clairefontaine, tên chánh thức là Institut National Technique Fernand-Sastre). Sau đó, ông tuyên bố là ông «trực giác» đội Pháp sẽ thắng. Thế là từ đó, ông Chirac bám sát đội tuyển Pháp. Người ta gọi ông là cầu thủ 23. Ông càng thân thiện với ông Aimé Jacquet, nhà huấn luyện đội Pháp. Trên báo «l’Equipe», ông xác nhận ông là người theo Jacquet. Hay đúng hơn, ông là Jacquet đây (jacquettiste).

Khi đội banh Pháp thắng là thời điểm rực rỡ của nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Hình ảnh Chirac hôn lên đầu sói của thủ môn Barthez đã gây ấn tượng mạnh mẽ ở dân Pháp. Lập tức, uy tín của ông vọt lên 15 điểm, vượt qua ông Thủ tướng xã hội của ông tuy ông này là tay sành điệu sân cỏ.

Sarkozy là dân mê đá banh thiệt tình. Ông thường tới coi đá banh tại sân PSG (Paris Saint-Germain Football Club). Năm thứ ba nhiệm kỳ Tổng thống của ông là năm bóng đá Pháp bị cực kỳ bi đác trong lúc ấy ông lại gặp khó khăn nghiêm trọng về chánh trị. Tham dự Cúp Thế giới 2010 ở Nam Phi, các cầu thủ Xanh lại đình công trước trung tâm huấn luyện phản đối báo tiết lộ cuộc nói chuyện gay cấn giữa TT Sarkozy với người tuyển chọn Domenech. Ông Sarkozy đã phải tuyên bố ông sẽ triệu tập Đại hội bất thường để giải quyết tình trạng khủng hoảng vô lý này. Sau cùng ông Domenech rời khỏi đội tuyển Pháp. Ông Sarkozy vẫn còn phải đối phó với nhiều khó khăn để sau cùng bị thất cử. Chẳng lẽ cái thất bại của Đội banh Pháp dẫn  tới cái thất cử của ông Sarkozy?

Dưới nhiệm kỳ đầu của Mitterrand, đá banh Pháp sáng chói với nhà tuyển chọn Hidalgo và cầu thủ đầy huyền thoại Michel Platini. Đêm chung kết với Espagne, TT. Mitterrand có mặt trên khán đài của Parc des Princes (Paris). Đến mi-temps, ông tiên đoán «Đội Pháp có khả năng kỹ thuật tuyệt đẹp, và đồng thời, người ta cảm thấy một tâm hồn tập thể để như một yếu tố nhỏ cũng có thể làm đảo ngược tương quan sức mạnh».

Mitterrand còn là độc giả trung thành của tờ «L’Équipe», tuần báo chuyên đề đá banh. Ngay thời gian đầu nhiệm kỳ, ông đã biết lợi dụng hiệu ứng đá banh cho địa chánh trị trên qui mô thế giới, nếu không cũng Âu châu.

Năm 1982, Pháp thua Đức ở vòng bán kết. Dân Pháp phản ứng ghét Đức. Mitterrand và Thủ tướng Kohl đã cùng nhau đưa ra lời kêu gọi hai dân tộc hãy bình tĩnh và giữ tình thân thiện với nhau.

Lễ Quốc Khánh 1984, Mitterrand chọn đề cao «Pháp thắng» và mời nhà tuyển chọn cầu thủ vào Điện Élysée. Mitterrand đắc cử liên tiếp 2 nhiệm kỳ 14 năm.

Đệ tử và đồng chí của Mitterrand, cụu TT François Hollande cũng là tay hâm mộ đá banh, độc giả nhiệt  thành của tuần báo L’Équipe, nhưng không tới Moscou ủng hộ đội banh nhà. Ông không dự vì không được ai mời hết nhưng ông nói «Có mời cũng không đi»!

Ông nói nhỏ với một người thân cận «Không có gì đáng phải ở lại Paris tối hôm chung kết». Ông đi xuống miền Nam để bán sách hồi ký của ông (Cécile Ămr, L’Obs 17/7/18).

Đá banh là môn chơi của trẻ con bị người lớn giành làm vinh quang cho mình, cho quốc gia. Một trò chơi đầy tính cộng đồng, hoàn toàn bình đẳng, thân ái, cấp tiến. Khi coi đá banh, bàn cãi về đá banh, không ai vin vào địa vị xã hội, vào màu da, tuổi tác, mà chỉ vì cùng mê đá banh. Có lẽ vì những đặc tính đẹp này mà phe TẢ cả quyết cho rằng đá banh là môn thể thao mang tinh thần chánh trị khuynh TẢ? Phải là của ta, không thể của bọn tư bản được!

Cúp Thế giới 2018 tăng giá quá đắt

Giá vé vào coi đá banh, vé máy bay, khách sạn, … dân mê đá banh muốn qua Moscou coi đá banh thì không nên nhìn lại hầu bao của mình. Cứ nhắm mắt đi thì mới tới được.

Nga ước tính có 1 triệu du khách tới chỉ trong tháng đá banh. Bình thường, hằng năm, du khách tới Nga trung bình 3 triệu người.

Theo FIFA, chi phí tổ chức và mức thu được cũng tăng vọt so với các kỳ trước từ năm 2006 ở Đức (0,43 tỷ đô-la chi phí tổ chức / 2,69 tỷ thu), 2010 ở Nam Phi (3,28 tỷ chi phí / 4,19 tỷ thu), 2014 ở Brésil (8 tỷ chi phí / 5,7 tỷ thu) và năm nay, ở Nga (10,1 tỷ chi phí). Ban tổ chức chưa biết lời lỗ thế nào.

Khi banh lăn thì cứ sau mỗi trận, giá vé vào cửa lại tăng lên. Thí dụ, giá vé chánh thức rẻ nhứt cho trận chung kết là 388 € so với trận chung kết ở Đức năm 2006, giá vé chỉ có 205 €.

Mức giá vé tăng ở các trận từ 2006:  205€ tăng lên 600 €, ở Nam Phi năm 2010: 380 € tăng lên 800 €, ở Brésil năm 2014: 400 # tăng lên 850 € và ở Moscou năm 2018: 388 € tăng lên 936 €.

Và chi phí trung bình (ăn ở, máy bay, vé vào cửa, chi phí lặt vặt tại chỗ) cho một người Pháp đi qua Moscou ủng hộ gà nhà trong trận chung kết là 1348 €, tăng 150% (theo FIFA).

Nhưng cái Cúp mà 32 đội tuyển đổ mồ hôi chạy giành giựt cho bằng được đó, giá bao nhiêu? Bằng chất liệu gì?

Cúp hôm Chủ Nhựt 15/7, đội tuyển Pháp giành được, là bằng vàng 18 carats, cao 36, 8 cm, nặng 6, 175 kg, giá là 138 937, 50 € (vì vàng y, 1 kg giá 30 000 €, mà vàng 18 carats bằng 75% vàng y).

Tưởng cũng nên biết qua Cúp hiện nay trao cho đội banh thắng giải chỉ là copie của Cúp bản gốc chọn từ 53 mẫu do nghệ sĩ người Ý Silvio Gazzaniva thực hiện. Cúp đầu tiên nhỏ hơn do nhà điêu khắc Abel Lafleur, người Pháp, thực hiện, năm 1946 mang tên ông Jules Rimet để tưởng nhớ người lập ra Cúp đá banh Thế giới.

Mặt trái của Cúp

Hôm bán kết, đội Pháp thắng Bỉ, dân Pháp vui mừng, xuống đường ở khắp nơi, la ó, chào mừng. Tối đến, có không ít người ăn mừng đốt 832 chiếc xe đậu trên lề đường. Hôm thắng Cúp, trên Đại lộ Champs-Élysée, cũng có 3 chiếc xe bị đốt, cửa hàng bị đập cửa kiếng, nhóm thanh niên người xứ «lạ» xông vào lấy hàng hóa mang đi. Có một người chết vì đám đông chen lấn.

Ở Annecy, sát biên giới Thụy sĩ, một người đàn ông 42 tuổi, nghe tin đội Xanh thắng Cúp Thế giới, liền tung mình qua cửa sổ trên từng lầu nhảy xuống hồ nước phía dưới để chào mừng. Hồ nước không đủ sâu nên anh ta bị bể đầu. Đưa ngay vào nhà thương nhưng sau đó, người hùng tắt thở.

Cũng ở Annecy, sau tiếng còi kết thúc trận chung kết, một phụ nữ nhảy lên máy cày la hét chúc mừng đội banh nhà, trợt chân té bị thương, được đưa ngay vào nhà thương cứu cấp.

Một thanh niên khác 32 tuổi nghe tin Pháp thắng liền co giò nhảy xuống hồ tắm mừng, chở vào nhà thương băng bó.

Tối thứ hai, 16/7, TT. Macron mời đội tuyển Pháp, sau buổi tiếp tân ở Điện Élyse, tới Khách sạn Le Crillon ăn tối và tiếp tục liên hoan. Sếp bếp của Le Crillon đã chuẩn bị bữa ăn tối đãi các cầu thủ trẻ tài hoa. Maitre d’Hotel cho trang hoàng phòng ốc lộng lẫy.

Bên ngoài, hơn 3000 người hâm mộ tập trung ở Công trường La Concorde chờ cơ hội chào mừng đội Xanh Thế hệ 2 ngôi sao. Nhưng gần khuya mà vẫn chưa thấy ai tới hết cả. Hỏi ra mới biết mọi người quyết định ở lại Điện Élysée cho tới lúc ra về. Bỏ cái hẹn ở Le Crillon.

Thế là một số nhỏ trong 3000 người chờ đợi bất mãn, la ó, ném chai nước, chai bia vào cảnh sát, đập cửa kiếng của khách sạn, chận xe cộ đập phá, đốt, … Cảnh sát tăng cường can thiệp, bắt giữ hơn trăm người bạo loạn. Tất cả chỉ vì trong cơn cực đỉnh!

Nhưng không thắng người đẹp

Trong lúc cả nước Pháp tưng bừng và Paris tập trung ở đại lộ Champs-Élysée chào mừng chiến thắng của đội tuyển Xanh thì một thanh niên muốn đánh dấu thời điểm trọng đại này. Cậu đi tới đây với người yêu. Thấy đây đúng là lúc thuận lợi, người người đều hân hoan như mở rộng cõi lòng, cậu ta bèn quì xuống đường, long trọng tỏ tình và xin cưới người yêu. Nhưng nàng lại từ chối.

Một người có mặt bên cạnh thấy như cảnh tỏ tình cầu hôn đang diễn ra, bèn chụp hình ghi lại biến cố đẹp.

Thanh niên mặc áo giống như cầu thủ đội Xanh, T-Shirt xanh, cờ Pháp choàng trên vai.

Có lẽ vì không kịp trả lời, người đẹp chỉ kịp làm dấu không đồng ý bằng 2 ngón tay. Những người ghi lại cảnh cầu hôn không thành bằng lời nói dùm người đẹp «Nàng đã bảo không! Nàng đã bảo không! Nàng đã, nàng đã, nàng đã bảo không mà!».

Nguyễn Thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
Giới binh pháp có một câu quen thuộc: không có kế hoạch tác chiến nào còn nguyên vẹn sau lần chạm trán đầu tiên với đối phương. Mike Tyson diễn đạt cùng ý đó theo cách của ông: “Ai cũng có sẵn một kế hoạch, cho tới khi bị đấm vào mặt.” Quân lực Hoa Kỳ là lực lượng lớn mạnh nhất thế giới, và khoảng cách với phần còn lại là rất xa. Dưới nhiệm kỳ tổng thống này, điều đó đã được chứng minh nhiều lần; Trump đã ra lệnh sử dụng quân lực nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào trong thời kỳ hiện đại. Nhưng Iran là một câu chuyện khác hẳn.
Rất nhiều người Việt tỵ nạn trong và ngoài nước đã vỗ tay reo hò, chúc mừng cho dân tộc Iran. Người dân Iran xứng đáng được như thế. Họ xứng đáng được xuống đường nhảy điệu Bandari, hoặc nắm tay nhau múa điệu Kurdish. Chỉ là chưa thấy một ai ca ngợi cuộc không kích do Tổng thống Mỹ khởi xướng, có thể giúp ông ấy một ý kiến, “sau bom rơi đạn nổ, là gì?”, để Iran không có một Ayatollah Khamenei thứ hai, và chiến tranh mau kết thúc.
Sau sáu tháng ẩn náu, ông Peter Mandelson, một chính khách kỳ cựu, đã bị cảnh sát còng tay, đưa ra khỏi ngôi nhà thuê ở vùng nông thôn thuộc một thung lũng đẹp như tranh vẽ ở Wiltshire, cách London khoảng 100 dặm về phía Tây. Tính đến Thứ Hai 23/2, Peter Mandelson là cái tên mới nhất, ngoài nước Mỹ, bị bắt giữ vì liên quan đến vụ án xuyên thế kỷ Jeffrey Epstein. Trước đó, là vụ bắt giữ cựu hoàng tử Anh quốc Andrew Mountbatten-Windsor. Dù đã được thả, nhưng vụ bắt một cựu hoàng gia của vương quốc sương mù cũng đủ gây chấn động thế giới, làm cho những người tin vào pháp luật phải giật mình tự hỏi, cán cân công lý của Mỹ đang ở nơi đâu?
Chiều mùng Hai Tết, cả bọn chúng tôi hẹn nhau ở quán Qua. Một người bạn bảo, Qua là cho qua đi mọi phiền hà rắc rối của năm cũ để đón năm mới nhẹ đầu hơn; một người khác lại nói, Qua nghe như nước, mà nước chảy vào nhà thì cả năm may mắn. Giữa tiếng chén đũa và tiếng cụng ly, chúng tôi chúc nhau những điều quen thuộc: vui, khỏe, thành đạt. Nhưng năm nay, hầu như ai cũng kèm thêm hai chữ “bình an” – không phải theo nghĩa tâm linh, mà như một tấm bùa để tránh rắc rối. Mấy chị bạn thân, lâu nay vẫn âm thầm bấm like bài tôi viết, lần này nói thẳng: “Năm nay bớt viết mấy chuyện chính trị lại đi em, nguy hiểm lắm. Thời buổi này không đơn giản đâu.” Các bạn không hỏi tôi nghĩ gì; họ chỉ quan tâm liệu tôi có còn an toàn không khi vẫn đều đặn lên tiếng, vẫn gọi đích danh những điều đang xảy ra ở Hoa Kỳ mà nhiều người chọn lướt qua cho nhẹ đầu. Câu chúc “bình an”, trong không khí Tết, bỗng như một lời nhắc nhở: hãy coi chừng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.