Bây Và Cả Chủng Tộc Bây

09/06/202009:35:00(Xem: 4854)

Langston Hughes là một thi sĩ da đen nổi tiếng của Mỹ. Bài thơ này được xuất bản năm 1930, thời điểm của cuộc Đại Suy Thoái. Người da đen khi ấy vẫn chưa có quyền bình đẳng như bây giờ. Phải đợi đến phong trào Civil Rights vào thập niên 1960 luật pháp mới cho phép họ ăn chung bàn, ngồi chung chỗ với người da trắng...

103855771_1933137613652384_7817077957999324674_n
Photo: Một cuộc xuống đường vào thập niên 1960


Bây và cả chủng tộc bây
Hãy nhìn xuống nơi bây đang sống
Mà xấu hổ.
Hãy nhìn xuống những người da trắng
Rồi nhìn lại mình
Mà xấu hổ
Rằng cái nghèo vẫn ngửa ngay ra đó,
Rằng con ngu cái dốt cứ đẻ đầy ra đó
Trong căn chòi của cùng cực đớn hèn—
Mà bây không biết để lo
Không đủ nam tính để đứng lên mà nói

Tao thách mày đến gần tao thêm một bước,
hỡi thế gian độc ác,
với bàn tay tham lam muốn sờ mó cổ tao,
tao thách mày đến gần tao thêm một bước:
Khi nào bây nói được vậy
Bây sẽ tự do!

-Langston Hughes
ianbui dịch (2020.06)


oOo


You And Your Whole Race

You and your whole race.
Look down upon the town in which you live
And be ashamed.
Look down upon white folks
And upon yourselves
And be ashamed
That such supine poverty exists there,
That such stupid ignorance breeds children there
Behind such humble shelters of despair—
That you yourselves have not the sense to care
Nor the manhood to stand up and say
I dare you to come one step nearer, evil world,
With your hands of greed seeking to touch my throat, I dare you to come one step nearer me:
When you can say that
you will be free!

- Langston Hughes (1902-1967)
Nguồn: FB Thơ Nhạc Song Ngữ

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tết âm lịch thường rơi vào giữa mùa Đông của vùng đất tôi đang sống. Lạnh thế nào thì lạnh Tết vẫn phải về, hoa trong lòng vẫn nở dù nở trong nỗi bâng khuâng.
Trong vườn có những cây rất cũ | Tuổi cây qua mấy chục mùa Xuân | Trong vườn có một Ta chớm cũ | Tuổi Ta như lá xếp từng chồng
một xác thân | chứa bao khoảng trống | những khoảng trống | càng nặng kiếp người
Hít thở và cầu nguyện. Tự do, khỏi những ràng buộc của lo sợ, của phẫn nộ bất an, để được đi theo mênh mông/ biết bao nhiêu mùa xuân mây trắng,để được sống- một cách tối thiểu của bình yên- như mùa xuân mềm mại/ mọc lên từ cây cối,để được mơ còn có người rải tơ vàng trong nắng rơi, để cảm nhận Nắng cất giữ trong từng hạt mưa Xuân/ chút tình nồng. Có nỗi nhớ chẳng gọi được thành tên/ và hình như có tiếng gọi từ quê nhà trong bâng khuâng gió bấc… để hy vọng từ cánh cửa sổ mở tìm cơn gió/ là bản nhạc cũ bật lên… Những khúc ca không dứt, hân hoan và bất chợt… Điệu luân vũ đắm say về một thế giới viết ràn ra/ Rất chân thật và hiền lành. Cho chúng ta nài nhau sống hơn một ngày…để được yêu. Đến khi toả sáng/ Tôi yêu và tạ ơn trời. Một ngày mới bắt đầu. Người có thể đi xuyên qua không gian bằng tất cả những giác quan để thấy, để nghe, để ngửi, để nắm, thời gian huyền nhiệm đôi mươi, và Trong tim/ mở ra vô vàn nhịp đập thanh xuân…
Niềm vui trong mùa xuân theo truyền thống của dân tộc Việt là những thời khắc nghỉ ngơi sau các vụ mùa, hành hương các kiểng chùa, để rồi ngồi thư giãn với tách trà, nhìn ngắm hoa mai, cành đào... Và dĩ nhiên, còn nhiều niềm vui khác khi gió xuân thổi tới. Bên câu đối đỏ chúc cho năm mới an vui, cũng là những dòng thơ mang nhiều đạo vị, những dòng thơ khi đọc lên là thấy hỷ lạc, an bình. Như thế, tập thơ Một Đóa Trà My của nhà thơ Thiện Trí đã hiển lộ
mỗi ngày quên thêm vài chữ mở kinh học lại từng dòng trí nhớ làm như vô sự hơi đâu mà thuộc sắc không mỗi ngày lùi thêm vài tuổi thấy mình thơ dại hơn xưa tóc trắng còn bay mấy sợi nghe chim cổ tích ban trưa
Bây giờ mình ra đường sợ xanh máu mặt sơ teo bu di | Nội cái da vàng mũi tẹt chứng nghiệm di dân diện mục
Người đàn bà mở từng cánh tủ | những chiếc áo len rơi ra | lăn theo những dấu tay của người đàn ông | đã bỏ đi từ một mùa hè đỏ lửa (*)
trong ký ức dòng họ | nó trườn | nó rít | nó cắn | bò qua bao mùa loạn | mang lửa | mang hơi thở | tới tay bà nội
đọc đọc và đọc | đọc 3 lần (và hơn thế nữa) | tôi vẫn không hiểu tại sao một bài thơ bị bắn | đứa bé 6 tuổi chắc sẽ không hiểu tại sao mẹ bị bắn
bài thơ năm cùng tháng tận | gửi người bạn trẻ thanh tân | không còn xem smartphone ngước nhìn bầu trời mây xám
Tôi gọi viên đạn | bằng tên của chim | vì nó đến từ bầu trời | và mang theo một mùa gió khác.
Điều này anh chỉ viết, nhưng không nói rằng phải chi em là người máy để anh không phải nghe những câu hỏi về những chuyện muôn đời anh không hiểu