Hôm nay,  

Ỷ Lan Trả Lời Phỏng Vấn

05/02/200300:00:00(Xem: 4814)
Chân Trời Mới (CTM) : (...) Đầu năm mới, xin chị Ỷ Lan vui lòng cho thính giả Đài Chân Trời Mới biết một số hoạt động đặc biệt mà chị tham gia trong năm 2002, cùng cảm tưởng và nhận định chung của chị "

Ỷ Lan (YL) : Hầu hết các hoạt động trong năm 2002, mà giáo sư Võ Văn Ái trình bày với quý Đài, thì tôi đều có mặt và chứng kiến. Tôi chỉ tiếc thời gian không dài để giải thích tầm quan trọng của những hoạt động ấy cho quý thính giả trong nước được theo dõi một cách hứng thú. Nhất là để lấy lại niềm tin tưởng, rằng quý vị không bị quên, mà trái lại nhân dân yêu chuộng tự do, công lý và dân chủ đang nhìn về quý vị và ủng hộ quý vị trong các yêu sách chính đáng nhất, như nhân quyền, dân chủ, và trên hết là Quyền Sống của một con người. Thì giờ hạn chế nên chỉ có thể thống kê sơ lược các hoạt động. Nhưng thống kê khác với diễn biến trên thực tế. Và trên thực tế phải nói rằng chúng ta, những người Việt đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ ở nước ngoài, đã thu đạt cảm tình trân trọng và cụ thể của chính giới quốc tế.

Thưa quý vị, muốn phá sập một cây cầu, người ta có hai cách. Một là giật mìn. Hai là sử dụng phương pháp mà nước Thụy sĩ đã phát kiến, là dùng sức ba động liên tục. Ít ai ngờ rằng, cách rung cơ động, nhẹ nhàng ấy làm cho cầu sập. Tôi nghĩ rằng những hoạt động nhân quyền trên mặt trận quốc tế của Cơ sở Quê Mẹ, Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam và Phòng Thông tin Phật giáo Quốc cho dân chủ và nhân quyền Việt Nam, là đang sử dụng phương pháp ba động, tuy nhẹ nhàng nhưng bền bỉ và hiệu quả trong việc làm sụp đổ các tệ nạn độc tài, khủng bố đang hãm hiếp dân lành.

Ba hoạt động đầy ý nghĩa và có tầm vóc quốc tế cho nhân quyền và dân chủ Việt Nam trong năm 2002, mà tôi tâm đắc, là cuộc đối chất hồi tháng 7 tại Liên Hiệp Quốc ở Gènve với Phái đoàn Hà Nội, do ông Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Hà Hùng Cường, cầm đầu; tiếp đến cuộc Hội luận hai ngày tại Quốc hội Âu châu giữa tháng 9 ; và Hội nghị Phi Chính phủ thuộc "Cộng đồng các Quốc gia Dân chủ" họp tại thủ đô Hán Thành ở Đại Hàn đầu tháng 11. Điều mới mẻ trong cả 3 trường hợp, là một Việt Nam tự do với tính đại diện cho Tiếng Nói dân tộc đang bị hãm hại trong nước, được phát ngôn và hiện diện rất tự hào trên các diễn đàn quốc tế.

Tại Liên Hiệp Quốc ở Genève hồi tháng 7, lời điều trần và tập tài liệu mang tên "Những vi phạm Quyền dân sự và Quyền Chính trị tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam" đã được 18 chuyên gia Nhân quyền Liên Hiệp Quốc dùng làm cứ liệu phản bác và chất vấn Phái đoàn Hà Nội. Mà rõ ràng là Phái đoàn Hà Nội đã thất bại thảm não. Có thể gọi đây là "trận Điện Biên Phủ Nhân quyền".

Kết thúc, Liên Hiệp Quốc đã đưa ra 23 lời khuyến cáo trên phạm vi nhân quyền và tôn giáo bắt Hà Nội phải thi hành trong vòng một năm.

Tại cuộc Hội luận ở Quốc hội Âu châu, trung tuần tháng 9, lần đầu tiên tiếng nói của châu Á qua các đại diện Lào, Miến Điện, Trung quốc và Việt Nam trực tiếp nói lên thực trạng và cuộc đấu tranh của chính họ tại trung tâm quyền lực của Châu Âu, chứ không phải nhờ, hay thông qua, các chuyên gia Tây phương mà đa số chẳng hiểu gì về văn hóa và tâm lý người châu Á. Riêng một sự kiện rất ý nghĩa, là bà McKenna, Phó trưởng phái đoàn Quốc hội Âu châu đi Việt Nam điều tra tôn giáo, vừa về đến Bruxelles liền đến tham dự Hội luận, và bà đã phát biểu về chuyến đi với sự thất vọng đã gặp tại Hà Nội một nhà nước độc tài mà bà chưa hề chứng kiến, dù có nhiều dịp công tác tại nhiều quốc gia châu Á khác.

Còn Hội nghị Phi Chính phủ thuộc "Cộng đồng các Quốc gia Dân chủ" họp tại thủ đô Hán Thành ở Đại Hàn, thì đây là một thành công rực rỡ cho nền dân chủ tương lai của Việt Nam. Tham luận và lời phát biểu của giáo sư Võ Văn Ái tại hội nghị quốc tế này đã được lắng nghe và hỗ trợ. Đặc thù của hội nghị, là đồng lúc họp song song, một bên gồm 60 Ngoại trưởng thuộc các nước dân chủ tiên tiến Âu, Mỹ, Á, Phi, một bên là đại biểu các tổ chức Phi chính phủ thuộc 111 quốc gia trên năm chau. Chính các nước dân chủ bắt đầu thấy rõ vai trò trọng yếu của các tổ chức Phi chính phủ, vì phải thông qua các tổ chức Phi chính phủ, thì mới có thể thăng tiến những xã hội công dân, làm nền tảng cho công trình dân chủ hóa các quốc gia độc tài, quân phiệt hay lạc hậu.

Tầm quan trọng của Hội nghị Hán Thành được trình bày trong bài viết dài của ký giả Adrian Karatnycky đăng trên báo The Asian Wall Street Journal (tức Phố Wall ấn bản châu Á) dưới nhan đề "The Triumph of Asia's Democracies" (Sự chiến thắng của các nền Dân chủ châu Á). Mở đầu ông viết rằng : "Trong tuần này, hai hội nghị lớn đang tiến hành tại hai thủ đô châu Á, đối diện nhau trên hai bờ biển Vàng. Tại Bắc kinh, 2114 đại biểu về dự Đại hội lần thứ 16 đảng Cộng sản. Trong khi ấy, thì tại Hán Thành, trên 60 Ngoại trưởng cùng với những đại diện cao cấp của trên 100 quốc gia về dự Hội nghị lần thứ hai của Cộng đồng các quốc gia dân chủ". Bài viết còn rất dài. Nhưng với lối so sánh như thế, đủ cho ta thấy tầm quan trọng của Hội nghị ở Hán Thành. Nếu ví nôm na, thì bên Đại hội Bắc kinh già 16 tuổi, bên Dân chủ ở Hán Thành mới 2 tuổi. Nhưng bên già thì đã lão suy và đang tuột dốc sa thải. Còn bên trẻ măng kia, thì quá cường tráng và trên đà phát triển hùng mạnh.

Rút gọn vào ba sự kiện trên, tôi muốn trình bày cùng quý thính giả một sự thật quốc tế. Đó là càng ngày lực lượng dân chủ càng tiến hành, càng ngày thế giới càng ủng hộ và hậu thuẫn cuộc đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ của các cá nhân, đoàn thể, tôn giáo trong nước. Không chỉ trên mặt công luận của nhân dân các nước yêu chuộng công lý và dân chủ, mà còn là các trung tâm quyền lực và chính giới quốc tế. Như thế, thì tình hình đàn áp tôn giáo, chà đạp nhân quyền tại Việt Nam tuy đen tối. Nhưng sự đen tối này, chẳng qua chỉ là một con đường hầm ngắn ngủi thiếu ánh sáng trong giây lát của một con tàu tốc hành. Còn niềm hy vọng và tương lai dân chủ và thanh bình của đất nước, là con đường Xuyên Việt đầy nắng bên biển xanh bát ngát mây.

CTM : Xin chị Ỷ Lan nói đôi lời tâm tình và chúc Tết đồng bào quốc nội.

YL : Đầu năm mới tôi xin cầu chúc quý thính giả và Đồng bào trong nước một năm thịnh vượng, an vui, thành công như ý. Tôi là một người Anh, chưa bao giờ được đặt chân lên quê hương gấm vóc Việt Nam, mà dám gọi quý liệt vị là Đồng bào, thì thật là trái phép. Nhưng xin quý vị lượng tình cho một kẻ ở xa nơi xứ sương mù Anh Cát Lợi, chỉ vì mến mộ con người Việt bất khuất, với nền văn hóa cao cả và đậm tình đậm nghĩa, nên muốn được cùng chung trong Bọc trứng của Mẹ Âu Cơ. Xin Đồng bào hiểu cho.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Hai trăm mười một năm trước, mùa hè năm 1814, quân Anh kéo vào Washington. Trước khi phóng hỏa Bạch Ốc, họ ngồi xuống dùng bữa tại bàn tiệc đã dọn sẵn cho Tổng thống James Madison. Khi bữa ăn kết thúc, lính Anh đốt màn, đốt giường, và tòa nhà bốc cháy suốt đêm. Sáng hôm sau, cơn mưa lớn chỉ còn rửa trôi phần tro tàn của nơi từng là biểu tượng cho nền cộng hòa non trẻ. Tuần này, phần Cánh Đông của Bạch Ốc bị phá sập. Không phải bởi ngoại bang, mà bởi chính quyền tại vị. Và lần này, không ai được báo trước. Người Mỹ chỉ biết chuyện qua những bức ảnh máy xúc cày nát nền nhà, cùng lời xác nhận ngắn ngủi từ các viên chức trong chính phủ.

Hai trăm năm rưỡi sau ngày dựng cờ độc lập, nước Mỹ vẫn chưa thoát khỏi chiếc bóng của bạo lực. Mỗi khi một viên đạn nổ, người ta lại nói: “Đây không phải là nước Mỹ.” Nhưng chính câu nói ấy lại là cách người Mỹ tránh nhìn thẳng vào chính mình. Bài viết của giáo sư Maurizio Valsania (Đại học Torino), đăng trên The Conversation ngày 12 tháng 9, 2025, nhắc lại lịch sử mà nhiều người muốn quên: từ nhựa đường và lông gà đến súng ngắn buổi bình minh — một mạch dài nối liền hai thế kỷ, nơi tự do và bạo lực chảy cùng dòng máu.

Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.

Trên cao nguyên Tây Tạng – vùng đất được mệnh danh là “nóc thế giới” – hàng triệu tấm pin mặt trời trải rộng đến tận chân trời, phủ kín 420 cây số vuông, tức hơn bảy lần diện tích đảo Manhattan. Tại đây, ánh nắng gay gắt của không khí loãng ở độ cao gần 10.000 bộ trở thành mỏ năng lượng khổng lồ cho Trung Hoa. Giữa thảo nguyên lạnh và khô, những hàng trụ gió nối dài trên triền núi, các con đập chắn ngang dòng sông sâu, cùng đường dây cao thế băng qua sa mạc, hợp thành một mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất thế giới. Tất cả đổ về đồng bằng duyên hải, cung cấp điện cho các thành phố và khu kỹ nghệ cách xa hơn 1.600 cây số.

Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này

Tuần lễ Nobel năm 2025 đã khởi đầu tại Stockholm với giải thưởng đầu tiên thuộc lĩnh vực sinh lý học hoặc y khoa, mở màn cho chuỗi công bố kéo dài đến ngày 13 tháng Mười. Ba nhà khoa học Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi được trao Giải Nobel Y khoa 2025 cho công trình “khám phá cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi”, nền tảng của nhiều hướng nghiên cứu mới trong điều trị ung thư và bệnh tự miễn nhiễm. Các giải thưởng còn lại sẽ được công bố như sau: - 7 tháng Mười: Vật lý - 8 tháng Mười: Hóa học - 9 tháng Mười: Văn chương - 10 tháng Mười: Hòa bình - 13 tháng Mười: Kinh tế học

Từ tháng 11/2000 đến nay, chưa từng có một ngày nào mà con người vắng bóng ngoài quỹ đạo Trái đất. Trạm Không Gian Quốc Tế International Space Station (ISS) đã duy trì sự hiện diện liên tục suốt 25 năm, với ít nhất một phi hành gia Hoa Kỳ thường trực trên quỹ đạo thấp. Trong lịch sử bay vào vũ trụ, hiếm có thành tựu nào sánh bằng ISS: một công trình chung của Hoa Kỳ, châu Âu, Canada, Nhật Bản và Nga – biểu tượng của sự hợp tác vượt lên trên chính trị. Nhưng mọi hành trình đều có hồi kết. Năm 2030, con tàu khổng lồ này sẽ được điều khiển rơi xuống một vùng hẻo lánh ở Thái Bình Dương.

50 năm sau và thêm 8 đời tổng thống Mỹ, tuy Việt Nam nay không còn là quan tâm của đại đa số quần chúng như thời chiến tranh, nhưng một nước Việt Nam thống nhất về địa lý vẫn nằm trong chiến lược của Mỹ và vẫn được các nhà nghiên cứu về chính trị, sử, xã hội, kinh tế, quốc phòng và những nhà hoạt động môi trường, xã hội dân sự, những người tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền quan tâm vì những vấn đề tồn đọng sau chiến tranh và các chính sách của Hà Nội. Những chủ đề liên quan đã được trình bày trong một hội nghị quốc tế tổ chức vào hai ngày 18 và 19/9/2025 tại Đại học U.C. Berkeley với sự tham dự của nhiều học giả, nghiên cứu sinh từ các đại học Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Pháp; cùng các cựu lãnh đạo, phóng viên, nhà hoạt động.

Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Charplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai

Con người? Nhân loại? Chúng ta đều biết những nhân vật này từ rất lâu. Họ đến từ một loài vượn đặc biệt có trí thông minh muốn vượt lên con vượn và họ trở thành con người, như nhà khoa học triết gia Charles Darwin đã lập thuyết. Hoặc họ được nặn ra từ đất sét rồi bị đuổi khỏi vườn địa đàng, đi lang thang khắp nơi tạo ra nhân loại như Thánh kinh đã ghi chép. Dù họ đến từ đâu, chúng ta đều phải ca ngợi khả năng tiến bộ không ngừng của họ. Dù họ xấu tính cách nào, hung ác ra sao, điên rồ cách mấy, chúng ta cũng phải ngưỡng mộ ý muốn cao cả của họ: Làm cho con người và đời sống tốt đẹp hơn.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.