Hôm nay,  

Ỷ Lan Trả Lời Phỏng Vấn

05/02/200300:00:00(Xem: 4810)
Chân Trời Mới (CTM) : (...) Đầu năm mới, xin chị Ỷ Lan vui lòng cho thính giả Đài Chân Trời Mới biết một số hoạt động đặc biệt mà chị tham gia trong năm 2002, cùng cảm tưởng và nhận định chung của chị "

Ỷ Lan (YL) : Hầu hết các hoạt động trong năm 2002, mà giáo sư Võ Văn Ái trình bày với quý Đài, thì tôi đều có mặt và chứng kiến. Tôi chỉ tiếc thời gian không dài để giải thích tầm quan trọng của những hoạt động ấy cho quý thính giả trong nước được theo dõi một cách hứng thú. Nhất là để lấy lại niềm tin tưởng, rằng quý vị không bị quên, mà trái lại nhân dân yêu chuộng tự do, công lý và dân chủ đang nhìn về quý vị và ủng hộ quý vị trong các yêu sách chính đáng nhất, như nhân quyền, dân chủ, và trên hết là Quyền Sống của một con người. Thì giờ hạn chế nên chỉ có thể thống kê sơ lược các hoạt động. Nhưng thống kê khác với diễn biến trên thực tế. Và trên thực tế phải nói rằng chúng ta, những người Việt đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ ở nước ngoài, đã thu đạt cảm tình trân trọng và cụ thể của chính giới quốc tế.

Thưa quý vị, muốn phá sập một cây cầu, người ta có hai cách. Một là giật mìn. Hai là sử dụng phương pháp mà nước Thụy sĩ đã phát kiến, là dùng sức ba động liên tục. Ít ai ngờ rằng, cách rung cơ động, nhẹ nhàng ấy làm cho cầu sập. Tôi nghĩ rằng những hoạt động nhân quyền trên mặt trận quốc tế của Cơ sở Quê Mẹ, Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam và Phòng Thông tin Phật giáo Quốc cho dân chủ và nhân quyền Việt Nam, là đang sử dụng phương pháp ba động, tuy nhẹ nhàng nhưng bền bỉ và hiệu quả trong việc làm sụp đổ các tệ nạn độc tài, khủng bố đang hãm hiếp dân lành.

Ba hoạt động đầy ý nghĩa và có tầm vóc quốc tế cho nhân quyền và dân chủ Việt Nam trong năm 2002, mà tôi tâm đắc, là cuộc đối chất hồi tháng 7 tại Liên Hiệp Quốc ở Gènve với Phái đoàn Hà Nội, do ông Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Hà Hùng Cường, cầm đầu; tiếp đến cuộc Hội luận hai ngày tại Quốc hội Âu châu giữa tháng 9 ; và Hội nghị Phi Chính phủ thuộc "Cộng đồng các Quốc gia Dân chủ" họp tại thủ đô Hán Thành ở Đại Hàn đầu tháng 11. Điều mới mẻ trong cả 3 trường hợp, là một Việt Nam tự do với tính đại diện cho Tiếng Nói dân tộc đang bị hãm hại trong nước, được phát ngôn và hiện diện rất tự hào trên các diễn đàn quốc tế.

Tại Liên Hiệp Quốc ở Genève hồi tháng 7, lời điều trần và tập tài liệu mang tên "Những vi phạm Quyền dân sự và Quyền Chính trị tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam" đã được 18 chuyên gia Nhân quyền Liên Hiệp Quốc dùng làm cứ liệu phản bác và chất vấn Phái đoàn Hà Nội. Mà rõ ràng là Phái đoàn Hà Nội đã thất bại thảm não. Có thể gọi đây là "trận Điện Biên Phủ Nhân quyền".

Kết thúc, Liên Hiệp Quốc đã đưa ra 23 lời khuyến cáo trên phạm vi nhân quyền và tôn giáo bắt Hà Nội phải thi hành trong vòng một năm.

Tại cuộc Hội luận ở Quốc hội Âu châu, trung tuần tháng 9, lần đầu tiên tiếng nói của châu Á qua các đại diện Lào, Miến Điện, Trung quốc và Việt Nam trực tiếp nói lên thực trạng và cuộc đấu tranh của chính họ tại trung tâm quyền lực của Châu Âu, chứ không phải nhờ, hay thông qua, các chuyên gia Tây phương mà đa số chẳng hiểu gì về văn hóa và tâm lý người châu Á. Riêng một sự kiện rất ý nghĩa, là bà McKenna, Phó trưởng phái đoàn Quốc hội Âu châu đi Việt Nam điều tra tôn giáo, vừa về đến Bruxelles liền đến tham dự Hội luận, và bà đã phát biểu về chuyến đi với sự thất vọng đã gặp tại Hà Nội một nhà nước độc tài mà bà chưa hề chứng kiến, dù có nhiều dịp công tác tại nhiều quốc gia châu Á khác.

Còn Hội nghị Phi Chính phủ thuộc "Cộng đồng các Quốc gia Dân chủ" họp tại thủ đô Hán Thành ở Đại Hàn, thì đây là một thành công rực rỡ cho nền dân chủ tương lai của Việt Nam. Tham luận và lời phát biểu của giáo sư Võ Văn Ái tại hội nghị quốc tế này đã được lắng nghe và hỗ trợ. Đặc thù của hội nghị, là đồng lúc họp song song, một bên gồm 60 Ngoại trưởng thuộc các nước dân chủ tiên tiến Âu, Mỹ, Á, Phi, một bên là đại biểu các tổ chức Phi chính phủ thuộc 111 quốc gia trên năm chau. Chính các nước dân chủ bắt đầu thấy rõ vai trò trọng yếu của các tổ chức Phi chính phủ, vì phải thông qua các tổ chức Phi chính phủ, thì mới có thể thăng tiến những xã hội công dân, làm nền tảng cho công trình dân chủ hóa các quốc gia độc tài, quân phiệt hay lạc hậu.

Tầm quan trọng của Hội nghị Hán Thành được trình bày trong bài viết dài của ký giả Adrian Karatnycky đăng trên báo The Asian Wall Street Journal (tức Phố Wall ấn bản châu Á) dưới nhan đề "The Triumph of Asia's Democracies" (Sự chiến thắng của các nền Dân chủ châu Á). Mở đầu ông viết rằng : "Trong tuần này, hai hội nghị lớn đang tiến hành tại hai thủ đô châu Á, đối diện nhau trên hai bờ biển Vàng. Tại Bắc kinh, 2114 đại biểu về dự Đại hội lần thứ 16 đảng Cộng sản. Trong khi ấy, thì tại Hán Thành, trên 60 Ngoại trưởng cùng với những đại diện cao cấp của trên 100 quốc gia về dự Hội nghị lần thứ hai của Cộng đồng các quốc gia dân chủ". Bài viết còn rất dài. Nhưng với lối so sánh như thế, đủ cho ta thấy tầm quan trọng của Hội nghị ở Hán Thành. Nếu ví nôm na, thì bên Đại hội Bắc kinh già 16 tuổi, bên Dân chủ ở Hán Thành mới 2 tuổi. Nhưng bên già thì đã lão suy và đang tuột dốc sa thải. Còn bên trẻ măng kia, thì quá cường tráng và trên đà phát triển hùng mạnh.

Rút gọn vào ba sự kiện trên, tôi muốn trình bày cùng quý thính giả một sự thật quốc tế. Đó là càng ngày lực lượng dân chủ càng tiến hành, càng ngày thế giới càng ủng hộ và hậu thuẫn cuộc đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ của các cá nhân, đoàn thể, tôn giáo trong nước. Không chỉ trên mặt công luận của nhân dân các nước yêu chuộng công lý và dân chủ, mà còn là các trung tâm quyền lực và chính giới quốc tế. Như thế, thì tình hình đàn áp tôn giáo, chà đạp nhân quyền tại Việt Nam tuy đen tối. Nhưng sự đen tối này, chẳng qua chỉ là một con đường hầm ngắn ngủi thiếu ánh sáng trong giây lát của một con tàu tốc hành. Còn niềm hy vọng và tương lai dân chủ và thanh bình của đất nước, là con đường Xuyên Việt đầy nắng bên biển xanh bát ngát mây.

CTM : Xin chị Ỷ Lan nói đôi lời tâm tình và chúc Tết đồng bào quốc nội.

YL : Đầu năm mới tôi xin cầu chúc quý thính giả và Đồng bào trong nước một năm thịnh vượng, an vui, thành công như ý. Tôi là một người Anh, chưa bao giờ được đặt chân lên quê hương gấm vóc Việt Nam, mà dám gọi quý liệt vị là Đồng bào, thì thật là trái phép. Nhưng xin quý vị lượng tình cho một kẻ ở xa nơi xứ sương mù Anh Cát Lợi, chỉ vì mến mộ con người Việt bất khuất, với nền văn hóa cao cả và đậm tình đậm nghĩa, nên muốn được cùng chung trong Bọc trứng của Mẹ Âu Cơ. Xin Đồng bào hiểu cho.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi ngày kỷ niệm 250 năm Tuyên Dương Độc Lập đang đến gần, Hoa Kỳ đứng trước một câu hỏi quan trọng: Liệu một trong những giá trị cốt lõi nhất của bản Tuyên Dương – rằng chính phủ phải hoạt động minh bạch, có trách nhiệm trước nhân dân và tuân thủ pháp luật – có còn được giữ vững? Trước khi bản Tuyên Dương Độc Lập ra đời, các nhà lập quốc đã lên án việc chính quyền Vua George III chà đạp nhân quyền của các thuộc địa. Không chỉ vậy, họ còn đưa nguyên tắc bảo vệ vào Hiến pháp sau này, thông qua khái niệm gọi là “quyền được xét xử công bằng” (due process).
Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Donald Trump đã khiến nhiều người sửng sốt vì tốc độ thay đổi chóng mặt trong hàng ngũ các viên chức nội các và cố vấn thân cận. Nhưng khi bước vào nhiệm kỳ hai, hiện tượng ấy gần như biến mất; chỉ còn một vài người rút lui. Nhưng theo các chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa với sự hòa hợp. Thay vào đó, sự “ổn định” ấy đến từ việc Trump chỉ chọn những người không dám làm trái ý mình. Những người sẵn sàng nghe và vâng lời ông, bất kể đúng sai.
Ở Hoa Kỳ, khi nghe đến cụm từ “giáo dục tổng quát,” người ta thường hình dung về những khóa học nhập môn trong các lĩnh vực nghệ thuật, nhân văn, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và toán học. Tùy vào mỗi trường, chương trình này có thể mang những cái tên khác nhau như “chương trình căn bản” (core curriculum) hay “các môn học bắt buộc” (distribution requirements). Ngoài ra, chương trình này đôi khi còn có một tên gọi khác là “giáo dục khai phóng” (liberal education). Hội các trường Cao đẳng và Đại học Hoa Kỳ (American Association of Colleges and Universities, AACU) mô tả đây là chương trình giúp bồi dưỡng “tinh thần trách nhiệm xã hội, cùng với các kỹ năng trí tuệ và thực tiễn vững vàng có thể vận dụng linh hoạt.”
Trong nhiều năm kể từ khi Jeffrey Epstein được phát hiện chết trong phòng giam tại Metropolitan Correctional Center (MCC), New York, giới chức liên bang luôn khẳng định rằng cái chết này là một vụ tự sát. Tuy nhiên, một cuộc điều tra độc lập do CBS News thực hiện đã phơi bày hàng loạt mâu thuẫn giữa các tuyên bố của chính phủ và những gì thực sự hiện ra trong đoạn phim giám sát vừa được công bố.
Cuối mùa Hè năm 1955, Till-Mobley tiễn con trai của bà, Emmett Till 14 tuổi lên một chuyến tàu từ Chicago đến thăm chú và các anh em họ của Emmett ở quê hương Mississippi của bà. Giống như những phụ nữ và đàn ông da đen nói với con cái họ về việc chú ý các điểm dừng giao thông và các cuộc chạm trán khác với cảnh sát, Till-Mobley đã căn dặn Emmett rất kỹ. Bà cho cậu biết cậu đang đi đến một nơi mà an toàn phụ thuộc vào khả năng kiềm chế sự bốc đồng, tính cách không khuất phục của cậu với người da trắng. Linh cảm của người mẹ mang đến trong lòng bà nỗi bất an không giải thích được. Bà đưa cho Emmett chiếc nhẫn bạc của ông Louis Till, cha của cậu. Chiếc nhẫn khắc chữ L.T.
“Đi về Miền Nam, miền hương thơm bông lúa tràn ngập đầy đồng; Đi về Miền Nam, miền xinh tươi đất rộng cùng chung nguồn sống” Và cứ như thế, với tiếng hát trong tâm tưởng, từng đoàn người gồng gánh ra đi. Họ đi về hướng Nam giống như cha ông của mình từ bao nhiêu thế kỷ trước. Bây giờ lại còn một động lực mới và mãnh liệt khác, đó là đi tìm tự do: ‘chúng tôi muốn sống!’, như tên gọi một cuốn phim nổi tiếng của đồng bào di cư sau này. Cuối tháng 6, dù hiệp định đình chiến chưa ký kết nhưng quân đội Pháp và Quốc gia đã rút lui khỏi nhiều địa điểm ở đồng bằng Bắc Việt nên nhiều người bắt đầu di tản về các đô thị, đặc biệt là Hải phòng.
Cõi này ngày càng bất an! Tình trạng hâm nóng toàn cầu đã dẫn tới nhiều thảm họa như bão lụt, hạn hán, mực nước biển dâng cao, dịch bệnh, mất mùa, đói khát lầm than. Chiến tranh thù hận ngày càng hung bạo đã làm cho hàng triệu người thương vong, nhà cửa ruộng vườn bị phá hoại. Các chế độ độc tài, quân phiệt, và nạn kỳ thị sắc tộc đã thẳng tay đàn áp dân lành. Tất cả những điều trên đã dẫn đến thảm trạng bỏ nước đi của hàng triệu người trên thế giới! Theo Population Division of the United Nations Department of Economic and Social Affairs (UNDESA), năm 2024 có tới 304 triệu di dân trên toàn cầu, là một con số tăng gần gấp đôi kể từ năm 1990, khi lúc đó có 154 triệu di dân trên thế giới. Đó là 3.7% tổng dân số địa cầu. Theo Cơ Quan Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, tính tới cuối năm 2024, có 43.7 triệu người tị nạn, gồm 6 triệu người tị nạn từ Palestine và 8 triệu người xin được nhận vào quy chế tị nạn trên toàn cầu.
Trong số người Việt, thế hệ thứ nhất có 29% học xong cử nhân hay cao hơn. Thế hệ sinh ra lớn lên tại Hoa Kỳ con số này là 59%. Như thế có thể lý giải là phụ huynh không có cơ hội học cao nhưng khuyến khích con theo đuổi đường học vấn cho tương lai.
Khi các chuyên gia quan ngại về mối quan hệ của giới trẻ với thông tin trực tuyến, họ thường cho rằng giới trẻ tuổi không hiểu biết về phương tiện truyền thông như những người lớn tuổi hơn. Nhưng công trình nghiên cứu dân tộc học do Jigsaw – cơ sở công nghệ của Google - thực hiện lại tiết lộ một thực tế phức tạp và tinh tế hơn: Thế hệ Z, thường được hiểu là những người sinh sau năm 1997 và trước năm 2012, đã phát triển các chiến lược khác biệt rõ rệt để đánh giá thông tin trực tuyến, những chiến lược sẽ khiến bất kỳ ai trên 30 tuổi trở nên bối rối. Họ không tiếp thu thông tin như những người lớn tuổi hơn bằng cách đầu tiên đọc tiêu đề và sau đó là nội dung.
Người Việt Nam không ai xa lạ với từ ‘Gulag’ - trại tù lao động khổ sai khét tiếng của Liên Bang Xô Viết. Ước tính trong khoảng hai thập niên từ 1930-1953, nơi đây giam giữ khoảng 4 triệu tù nhân; 1.5 triệu đã chết trong tù hay sau khi được thả một thời gian ngắn. Gulag từng được xem là địa ngục trần gian, là biểu tượng cho sự tàn bạo của nhà tù cộng sản. Trong những ngày cuối tháng 6, khi mà người dân Mỹ chuẩn bị pháo hoa đón mừng Lễ Độc Lập, cái tên Gulag được sử dụng khi nói đến một nhà tù mới được hình thành ở Florida. Nhà tù này có tên gọi là Alligator Alcatraz. Trong một bài viết được đăng trên trang mạng Amrican Community Media ngày 30/06/2025, nhà báo Laszlo Bartus đã cảnh báo rằng nó sẽ là nhà tù vô nhân đạo nhất thế giới.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.