Hôm nay,  
Ngày 15 tháng 9 năm 2025, Thư Viện Quốc Hội Hoa Kỳ công bố Arthur Sze là thi sứ ‘Poet Laureate’ thứ 25 của Hoa Kỳ. Ông là thi sĩ gốc Á đầu tiên giữ vị trí này, sẽ chính thức ra mắt trong buổi đọc thơ tại Washington vào tháng Mười. Tin này đến - giữa thời buổi chữ nghĩa bị giản lược thành khẩu hiệu, bị cuốn theo dòng truyền thông ồn ã, chớp nhoáng - như một tín hiệu ngược dòng: thơ vẫn còn giữ vững chỗ đứng riêng của nó, như thân xác vẫn còn linh hồn.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Khi chính quyền Trump quyết định rót tiền mua 10% cổ phần Intel, Washington đã không chỉ gửi tín hiệu can thiệp cho một ngành chiến lược, mà còn ngầm tuyên bố rằng nước Mỹ đang thử một công thức mới: “tư bản lai.” Đây không còn là thị trường tự do tuyệt đối như thời các ông trùm thép, cũng chưa phải công hữu hóa kiểu quốc gia hóa toàn bộ. Đó là một hình thức đồng sở hữu, nơi chính phủ trở thành cổ đông trong các doanh nghiệp tư nhân để vừa kiểm soát vừa chia phần lợi nhuận.
Hoa Kỳ đang chứng kiến sự trở lại đáng lo ngại của bệnh sởi, hơn hai thập niên sau khi căn bệnh này từng được tuyên bố loại trừ. Tính đến nay, đã có hơn 1.300 ca sởi được xác nhận và ba ca tử vong trong năm 2025, mức cao nhất kể từ năm 1992, theo bài viết của Gina Kolata, đăng trên New York Times ngày 20 tháng 8 năm 2025, cập nhật 25 tháng 8. Giới y tế so sánh tình hình hiện nay với mùa đông 1990-1991, khi dịch sởi lan rộng khắp nước Mỹ. Khi ấy, Justin Johnson, 12 tuổi, là một trong 13 đứa trẻ trong một gia đình ở Philadelphia. Cậu nhiễm sởi đầu tiên, rồi bệnh lan sang các anh chị em. Hai người em gái của cậu, Monica và Tina Louise, đều chết trong vòng năm ngày. Gia đình Johnson là thành viên một giáo phái không chích ngừa, và cũng như nhiều gia đình khác, họ coi cái chết là “ý Chúa.”
“Có những ngày tôi mở máy tính và thấy mình phụ trách hơn ba trăm hồ sơ. Tôi biết ngay rằng mình sẽ không bao giờ có thể đọc hết, chứ đừng nói đến việc điều tra công bằng.” – Một nhân viên Văn phòng Dân Quyền (OCR) xin giấu tên, trả lời Washington Post tuần này. Theo ký giả Laura Meckler viết trên tờ Washington Post vào đầu tuần, Văn phòng Dân Quyền (OCR) thuộc Bộ Giáo Dục đã đổi hướng toàn diện dưới quyền Tổng thống Donald Trump. Nếu trước đây cơ quan này tập trung bảo đảm cơ hội bình đẳng cho học sinh da màu và những nhóm dễ bị thiệt thòi, thì nay trọng tâm lại dồn vào các cáo buộc rằng học sinh chuyển giới và học sinh da màu đang được hưởng “ưu thế bất công.”
Một cậu bé ngồi lặng trong lớp, ánh mắt lạc ra cửa sổ. Bữa tối hôm qua của em chỉ là một lát bánh mì khô. Sáng nay, em đến trường với bụng rỗng. Cảnh ấy không diễn ra ở Gaza, mà ở ngay nước Mỹ – giữa một xứ luôn tự hào là hùng mạnh bậc nhất thế giới. Ở Kentucky, giáo viên và học trò âm thầm bỏ thức ăn vào hộp “Blessing Box” để bạn bè, hàng xóm không bị đói. Ở Rhode Island, một cô giáo gom sữa chua, táo, phô mai, sữa tươi từ khay ăn thừa để thành bữa ăn chiều cho những đứa trẻ đến lớp bụng lép. Những sáng kiến nhỏ ấy là phao cứu sinh – nhưng giờ, ngay cả phao cứu sinh cũng chực bị rút đi.
Tổng thống Donald Trump đã sa thải Bà Erika McEntarfer, Ủy viên Cục Thống Kê Lao Động (BLS), vào ngày 1 tháng 8 năm 2025 – ngay sau khi cơ quan này công bố một bản báo cáo thất nghiệp bất lợi. Hành động này đang vấp phải chỉ trích vì có nguy cơ làm suy yếu uy tín của BLS. Nhưng đây không phải lần đầu chính quyền của ông Trump có những bước đi có thể gây tổn hại đến tính toàn vẹn của dữ liệu do chính phủ thu thập, theo phân tích của Sarah James, Phó Giáo sư Chính trị học tại Đại học Gonzaga, đăng trên trang The Conversation.
Cậu bé không khóc. Không rên. Không một tiếng động. Bác sĩ Ibrahim Alashi nhớ lại khoảnh khắc ấy như một nhát dao cứa vào tim. Đứa trẻ chín tuổi nằm bất động trong tay mẹ, chỉ còn da bọc xương, không đủ sức nhấc đầu, và dường như sự sống chỉ còn đọng lại trong hơi thở yếu ớt. “Tôi chưa từng thấy thân thể nào gầy đến thế, chỉ còn da với xương”, NPR ghi lại trong bài viết về nạn đói ở Gaza, đăng vào cuối tháng 7.
Giữa đống gạch vụn và tro bụi ngay trung tâm Dải Gaza, một góc đời sống tưởng đã bị xóa sổ nay bỗng hồi sinh — bằng những trang sách. ‘Eqraa Ketabak’, nghĩa là Hãy Đọc Sách Của Bạn, là một gian hàng đơn sơ đặt giữa đường phố tan hoang trong trại tị nạn Nuseirat. Sách được xếp ngay ngắn trên những tấm ván gỗ tạm, bìa màu rực rỡ nổi bật giữa gam xám của chiến tranh. Đủ loại sách – tiểu thuyết, thơ, triết học, đức tin – hiện diện như những mảnh ghép cuối cùng còn sót lại của một nền văn hóa bị bức tử.
Một bài báo đăng trên New York Times vào cuối tháng 6 ghi nhận hiện tượng ngày càng nhiều giám mục Công Giáo La Mã trên khắp Hoa Kỳ đang lên tiếng phản đối cách đối xử tàn bạo với người di dân, khi chính quyền Trump leo thang chiến dịch trục xuất di dân hung hăng, phi nhân tính. Trong nhiều năm, nhiều giám mục chủ yếu tham gia chính trị vào việc chấm dứt phá thai hơn bất kỳ vấn đề nào khác. Nhiều người ủng hộ hành động của Tổng Thống Trump nhằm lật ngược phán quyết Roe vs. Wade, và chỉ trích các chính trị gia Công Giáo Dân Chủ ủng hộ quyền phá thai.


NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.