Hôm nay,  

Một Thời Đã Sống, Một Đời Không Quên

15/11/202116:49:00(Xem: 10353)
blank

Một thời đã sống, Một đời không quên
 

Nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Phúc
 

Một buổi nói chuyện rất là thích thú và ấm cúng, vừa từ người đối thoại gồm khách mời và chủ nhà, vừa từ đề tài tự nhiên trong câu hỏi và trả lời để dẫn đến giới thiệu một vài ca khúc chọn lọc lẫn lịch sử của nó với đôi lời về tác giả của bài hát.
 
Một chương trình, một buổi trình diễn nằm dưới lớp áo của một buổi nói chuyện và xoay quanh những kỷ niệm gần gũi chân thật, đã kéo thế giới nghệ thuật của các nghệ sĩ ngày xa xưa về với hiện tại và đã cho thấy họ rất đơn giản, không ồn ào từ người hát cho tới người chơi nhạc và viết nhạc.
 
Viết đến đây, tôi mới chợt nghĩ đến một từ ngữ để gọi chung những cảm nghĩ và nhận xét của mình khi xem và nghe hết buổi nói chuyện này, nó hoàn toàn không giống như những sinh hoạt văn nghệ khác mặc dù tất cả đều là nghệ thuật.
 
Đó có phải là định nghĩa của nhạc thính phòng không? Một định nghĩa của thế giới âm nhạc của một sinh hoạt nghệ thuật chỉ hợp với một số điều kiện giới hạn về không gian và thời gian, về âm hưởng và khán giả, về trình diễn và nội dung.
 
Sự chọn lọc này không phải là luật lệ giới hạn tự đặt ra của một giới làm nghệ thuật mà là những điều bình thường và một phần rất quan trọng để đi đôi và làm nền cho một buổi trình diễn loại âm nhạc đó.
 
Nó sẽ không sôi nổi ồn ào từ người trình diễn lẫn người thưởng thức mà sẽ là từ từ êm dịu nhưng lớn dần, to dần để đi xa đi xâu vào xúc cảm của người nghe và xem.


 
Đi tìm hiểu định nghĩa của chữ Thính phòng trong tự điển âm nhạc nhất là về nhạc cổ điển, nó rất đơn giản ở cái không khí giới hạn của nơi trình diễn, của người trình diễn và của nhạc cụ trình diễn nghĩa là một số ít người nghe, một vài nhạc sĩ với vài nhạc cụ như piano và violon.
 
Kết hợp định nghĩa này với nội dung của buổi trình diễn thì mọi việc cần phải được hướng dẫn và xếp lớp lang thứ tự để tránh việc làm xúc cảm của người thưởng thức bị rối bời và hoang mang lạc lõng.
Nó tựa như nội dung và bố cục của một nhạc phẩm hay ca khúc.
 
Nếu không được sắp xếp theo thứ tự thì sự hỗn loạn này không nói lên hay vẽ lên được điều muốn nói của tác giả.
Kết quả là gì? Người thưởng thức sẽ không hiểu, không nhìn thấy và không nhận được thông điệp gửi đi từ tác giả đến người nghe qua ca khúc hay có thể qua người hát truyền tải.
 
Trong âm nhạc, mọi người thường nói “ nếu mình không rung cảm thì người nghe cũng sẽ không rung cảm “
Ngược lại, khi người thưởng thức có được sự xúc động và rung cảm về một nhạc phẩm cũng như về một giọng hát trong buổi trình diễn thì buổi trình diện đó và người hát đó đã thực sự thành công vì thông điệp gửi đi đã được nhận và hiểu.

 
Cám ơn người gửi Jimmy và ca sĩ Kim Tước đã làm đẹp cuộc đời.
Mong chờ đón nhận nhiều thông điệp khác . Thank you.
 

Nguyễn Ngọc Phúc



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một trò chơi dân gian mà thế hệ tôi thường chơi vào những ngày Tết là chơi bài “ngầu”, có nơi gọi “ngầu hầm” hoặc “ngầu tố”. Con số 785 là con số cụ thể của ba quân bài, mô tả việc đã “có ngầu” — đủ điều kiện để tiếp tục ở lại ván chơi. Tôi thích trò chơi này vì nó không có thứ bậc. Không ai hơn ai. Chỉ có hai loại người: có ngầu và không ngầu. Có ngầu nghĩa là còn lý do để chơi. Không ngầu nghĩa là rời khỏi bàn. Nghệ thuật cũng thế: không có tác phẩm “cao” hay “thấp”, “kinh điển” hay “thường dân”. Chỉ có kẻ còn dám liều trong chính giới hạn của mình, và kẻ đã thôi. Tôi gọi dự án này là Bảy tám năm – vừa là con số “ngầu” trong trò chơi, vừa là hạn sử dụng của tác phẩm. Tôi đã thử nghiệm một loại dung môi đặc biệt: khi pha với màu, nó khiến bức tranh tự tan biến dần theo thời gian. Sau bảy đến tám năm, toàn bộ màu sắc sẽ phai hết, chỉ còn lại tấm toan trắng. Không phải vì bị phá hủy, mà vì được lập trình để biến mất.
Nói về “nghe” ở Việt Nam là nói về một trong những hoạt động phổ biến nhất và ít được suy nghĩ nhất. Người Việt nghe mọi thứ: nghe nhạc, nghe người khác nói, nghe hàng xóm cãi nhau, nghe loa phường, nghe lòng mình, nghe cả những thứ không cần nghe. Nhưng nghe âm nhạc — đó mới là một môn nghệ thuật, hay đúng hơn, một môn thể dục tinh thần được tổ chức rầm rộ, từ phố thị đến thôn quê, từ quán cà phê đến sân khấu và truyền hình. Người Việt không chỉ nghe âm nhạc: họ trưng bày việc nghe như một phần bản sắc.
Chưa bao giờ tôi nghĩ mình lại xúc động với thể loại phim tài liệu, cho đến khi xem bộ phim tài liệu “The General” của nữ đạo diễn Laura Brickman (Mỹ), đã làm cho tôi thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi thật sự đã rất xúc động, thậm chí, cho đến khi được mời phát biểu về bộ phim ngay sau đó, tôi vẫn còn nghẹn giọng. Vì chỉ mới vài chục giây đầu của phim, những ký ức của tôi về xã hội Việt Nam tưởng chừng đã ngủ yên từ hơn 2 năm qua, sau khi tôi đào thoát khỏi Việt Nam, thì chúng đã sống dậy hầu như trọn vẹn trong tâm trí của tôi. Chúng rõ mồn một. Chúng mới nguyên. Khiến cho tôi cảm giác như mọi chuyện vẫn như mới ngày hôm qua mà thôi.
Sân khấu từng là nơi người Mỹ cùng nhau mơ mộng. Ngày nay, ngay cả chỗ ấy cũng bị chính trị chia cắt. Trước cửa Trung tâm Nghệ thuật Kennedy — nay mang danh mới Donald J. Trump và John F. Kennedy — người ta giương bảng phản đối, ca sĩ hủy buổi diễn, và nền văn hoá từng tôn vinh tự do phản biện dường như đang co rút lại trong những vòng tin tưởng hẹp hòi của mỗi phe. Cuộc tranh chấp này nghe quen thuộc. Ba bốn mươi năm trước, khi hình ảnh cảnh sát Nam Phi đánh đập người da đen tràn ngập truyền hình, giới nghệ sĩ bên Mỹ hưởng ứng lời kêu gọi lương tâm: “Tôi không hát ở Sun City.”
Mùa xuân năm nay, trên công viên trên không High Line của thành phố New York sẽ xuất hiện một tác phẩm điêu khắc quy mô lớn: pho tượng Phật bằng sa thạch cao 27 bộ Anh, mang tựa The Light That Shines Through the Universe (Ánh Sáng Soi Thấu Vũ Trụ), do nghệ sĩ Việt–Mỹ Tuan Andrew Nguyen thực hiện. Tác phẩm sẽ được đặt tại Plinth, không gian dành cho các dự án điêu khắc luân phiên của High Line, thay thế cho pho tượng chim bồ câu khổng lồ Dinosaur của nghệ sĩ Iván Argote, đang trưng bày từ tháng 10 năm 2024.
Trên trang mạng Psychology Today có bài viết về lợi ích của việc bắt đầu học nhạc ở tuổi già. Người cao niên thường phải đối diện với nhiều thách thức như suy giảm nhận thức, cô lập xã hội, trầm cảm. Suy giảm trí nhớ, đặc biệt là suy giảm trí nhớ theo từng giai đoạn và trí nhớ làm việc, là một dấu hiệu của tiến trình lão hóa bình thường, những cũng có thể là dấu hiệu sớm của lão hóa bệnh lý. Tập thể dục, các hoạt động kích thích não bộ có thể giúp duy trì trí nhớ của người lớn tuổi.
Mùa xuân sang có hoa anh đào... Chúng ta thường nghe câu hát này. Hoa sẽ rơi và mùa xuân sẽ trôi qua. Đó là những gì rất đẹp, rất mong manh và rất vô thường. Mùa xuân không chỉ là sự chuyển giao của thời tiết, mà còn là biểu tượng của sự tái sinh và hy vọng. Từ những cánh hoa anh đào mỏng manh của phương Đông đến khu vườn tràn ngập nắng ấm của phương Tây, mùa xuân là yêu thương, cũng là thân phận mong manh của đời người. Hoa anh đào, và mùa xuân là hiển lộ của vô thường, những gì rất đẹp đang trôi qua.
Nhạc sến và nhạc vàng đều hay. Mỗi bên có chất hay riêng, có vẻ đẹp khác nhau, như những thiếu nữ hoa hậu của các trường trên tỉnh so với những cô thôn nữ dưới quê trong hội trăng rằm. Một điểm thường thấy nhất là gái quê thành thật hơn gái tỉnh. Nhạc sến gây xúc động hơn nhạc vàng. Tháng Sáu ấy, ở trong trại Fort Chaffee chờ người bảo trợ, đêm đêm nằm trong căn phòng san sát nhau, cách một vách mỏng. Nghe đủ thứ chuyện trên đời. Nghe cả đủ thứ loại nhạc bởi những giọng ca cảm hứng. Nhạc vàng thường làm tôi lâng lâng lắng nghe rồi băn khoăn buồn buồn, dù người hát thường không đủ tiêu chuẩn. Rồi một lần, giữa đêm hè nóng nực, một anh lính Biệt Động Quân, người trấn đồn biên giới, cất giọng ca sai cả nốt cao lẫn nốt thấp. Anh hát, “Con biết bây giờ mẹ chờ tin con / khi thấy mai đào nở vàng bên nương…”(1) tự nhiên nước mắt tôi ứa ra, rồi chảy thành dòng, không thể nào ngưng được. Đó là chất sôi nổi của nhạc sến.
Sức hút của phim nghe qua tưởng hiển nhiên: ba cô gái ngầu trong y phục cầu kỳ, hát những bản tuyên ngôn tự khẳng định dễ thuộc, đi kèm hình ảnh rực rỡ, dàn dựng sáng tạo. Tất cả lại trôi đi trên làn sóng Hàn lưu đang bành trướng khắp thế giới, từ BTS, Blackpink đến Parasite hay Squid Game. Vậy nhưng, thành công đó không hề “đương nhiên”: đây là câu chuyện hoàn toàn mới trong thời buổi hãng phim chỉ thích bấu víu vào thương hiệu quen thuộc; là phim hoạt hình không dựa vào loạt phim sẵn có, lại mang nặng chi tiết văn hóa Hàn và không có siêu sao phòng vé, trong khi kinh phí ở khoảng một trăm triệu đô-la.
Hội đồng quản trị Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm, hôm nay đã biểu quyết thông qua việc đổi tên cơ sở này thành Trump–Kennedy Center.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.