Hôm nay,  

Sự Đần Độn

15/09/201700:01:00(Xem: 13539)

Sự Đần Độn


C:\Users\canyon\Desktop\Godaddy_NNHN2\Media\Stupid.jpg


Sự đần độn (stupidity) là gì?

 

 

Theo định nghĩa của các tự điển phổ thông thì:

 

“Sự đần độn là một trạng thái ngớ ngẩn, kém thông minh; sự thiếu sót các nhận định thỏa đáng (The state of being foolish or unintelligent; A behavior that shows a lack of good sense or judgment).

 

Sách vở định nghĩa như vậy; tuy nhiên, tôi thấy cần phải phân biệt giữa “Kém thông minh” và “đần độn.”

 

Thông minh là khả năng học hỏi (learning) và phân biệt / phân tích chuyện phải và trái (reasoning). Trong khi đó, đần độn là trạng thái hoàn toàn thiếu sự hiểu biết (lack of knowledge).

 

Truyền thông chung quang đời sống hàng ngày của chúng ta qua các Quảng cáo thương mại, Reality shows, Talk shows, Police Dramas, và ngay cả các chương trình thể thao đang được ưa chuộng… dường như khuyến khích và truyền bá rộng rãi sự đần độn.  Chúng ta sẵn sàng dùng rất nhiều thời giờ để theo dõi các loại “TV shows” này (“Jerry Springer,” “Keep up with the Kardashians,”…) hơn là dùng thời giờ để chăm sóc nhà cửa, dạy dỗ con cái hay… đi bỏ phiếu bầu cử.

 

Xã hội “văn minh” thưởng các nhân vật đần độn rất nhiều tiền và tiếng tăm…  Chẳng hạn, các nhân vật của gia đình Kardashians nổi tiếng và giàu có mà không hề có khả năng, không làm được bất cứ một thứ gì khả dĩ đóng góp cho sự thăng tiến hay ích lợi gì cho xã hội: Họ không biết hát, không biết đóng phim, không biết nhảy, không phát minh ra cái gì – hoàn toàn chỉ là “không và không.”  Họ nổi tiếng nhờ các câu chuyện đời tư rất kịch cỡm, các đoạn phim làm tình (sex clips) không biết xấu hổ là gì; hay phát tán các hình ảnh khỏa thân hủ hóa hết chỗ nói ra công chúng là hết chuyện.  Các cầu thủ, võ sĩ chuyên nghiệp, ca sĩ nhạc “Rap” chưa biết đọc và viết cho trôi chẩy nhưng có những “contracts” hàng chục, hàng trăm triệu đô-la; chỉ biết tiêu tiền một cách hoang phí,  biết đánh vợ, biết cách làm cho cả lố tình nhân đẻ con hàng loạt, và rồi lúc rảnh rỗi tuyên bố những lời lẽ “bố láo” hay làm chuyện thối hoắc động trời để đám truyền thông lá cải chạy theo phân tích và bình luận loạn lên.

 

Giáo dục và sự hiểu biết là việc rất khó, phải bỏ nhiều công lao mới đạt được; vì vậy mà đa số không chọn con đường khó khăn đó.  Cộng vào đó là sự phát minh của “smartphone” trong vài thập niên vừa qua, đưa đến kết quả xã hội càng lúc càng ngu đần hơn.  Có phải chính ngay chúng ta cũng đang vô tình cổ võ sự ngu đần trong mọi lãnh vực của đời sống. 

 

Hãy thử xem và nghe qua vài hoàn cảnh nhân quả (causes and effecys) trên TV như sau:

 

Vào ngày 24 tháng 8 năm 2007, trong cuộc thi “Hoa Hậu Thiếu Nữ Vị Thành Niên Hoa kỳ năm 2007” (Miss Teen USA 2007) tổ chức tại Pasadena, California, thí sinh Lauren Caitlin Upton đại diện Tiểu bang South Carolina được người điều khiển chương trình thi Hoa hậu này là bà Aimee Teegarden đặt một câu hỏi về tình trạng yếu kém kiến thức “Địa lý” của dân Hoa kỳ như sau:

 

“Kết quả trong các cuộc tham dò (polls) gần đây cho thấy một phần năm (20%) dân chúng Hoa Kỳ không thể chỉ đúng vị trí của nước Hoa kỳ trên bản đồ thế giới.  Theo em nghĩ, đó là vì lý do gì?”

 

(nguyên văn Anh ngữ)

 

"Recent polls have shown a fifth of Americans can't locate the U.S. on a world map. Why do you think this is?"

 

Sau đây là câu trả lời loại “trời ơi đất hỡi” của thí sinh Lauren Caitlin Upton, 18 tuổi:

 

“Theo cá nhân tôi, dân Hoa Kỳ không thể làm được việc đó (chỉ vị trí đúng của Hoa kỳ trên bản đồ thế giới) bởi vì…  uh… vài uh…  công dân Hoa kỳ không có bản đồ, uh, tôi tin là nền giáo dục của chúng ta  như là ở… Nam Phi và uh, Iraq, ở mọi nơi như là…, và, tôi tin là họ nên làm, sự giáo dục của chúng ta ngay tại Hoa kỳ nên giúp đỡ Hoa kỳ uh, hay là, uh, nên giúp đỡ Nam Phi và nên giúp đỡ Iraq và các quốc gia Á châu, như vậy chúng ta có thể xây dựng tương lai đất nước Hoa kỳ.  Cho con cháu chúng ta…”

 

(nguyên văn Anh ngữ)

 

I personally believe that U.S. Americans are unable to do so because, uh, some, uh, people out there in our nation don't have maps and, uh, I believe that our education like such as in South Africa and, uh, the Iraq, everywhere like such as, and, I believe that they should, our education over here in the U.S. should help the U.S., uh, or, uh, should help South Africa and should help the Iraq and the Asian countries, so we will be able to build up our future. For our children.”

 

Thiệt tình !  Câu trả lời làm người nghe muốn bị kiết lị ngay tại chỗ: Từ câu hỏi về “kiến thức địa lý của dân Hoa kỳ” mà có thể đi đến câu trả lời về “giúp đỡ các quốc gia khác về vấn đề giáo dục?”  Rất oái oăm khi cô ta nghĩ là “các quốc gia khác cần sự giúp đỡ giáo dục chứ không phải là Hoa kỳ (về việc học địa lý)…” Ngạc nhiên lớn nhất là làm sao Nam Phi, Iraq và Á châu có thể được (đặc biệt) ngẫu nhiên liệt kê ra và thêm vào trong câu trả lời của cô ta!!!  Một thực tế rõ rệt mà hàng triệu khán giả truyền hình thấy được là cô Hoa hậu Lauren Caitlin Upton chính là 1 (trong 5) người Mỹ không biết xem bản đồ.  Chớ còn ai vào đây nữa?  Hết biết.

 

Chưa hết đâu!  Trong kỳ thi “Hoa Hậu Hoa Kỳ năm 2013” (Miss USA 2013) tổ chức tại Las Vegas, Nevada ngày 16 tháng 6 năm 2013, Giám khảo Nene Leakes hỏi thí sinh Marissa Powell, Hoa hậu đại diện Tiểu Bang Utah, về vấn đề “Phụ Nữ và sự trả lương không công bằng căn cứ trên giới tính” (women in the workplace and unequal pay) như sau:

 

“Trong các báo cáo gần đây cho thấy 40% số gia đình có con, phụ nữ là nhân vật chính đem lương bổng về nhà; tuy vậy họ vẫn được trả lương kém hơn đàn ông.  Sự bất quân bình trên lương bổng này phản ảnh gì về xã hội hôm nay?”

 

(nguyên văn Anh ngữ)

 

“A recent report shows that in 40 percent of American families with children, women are the primary earners, yet they continue to earn less than men,.  What does this say about society?”

 

Thí sinh Marissa Powell, 20 tuổi, bắt đầu trả lời câu hỏi một cách lơ lửng con cá vàng nhưng hoàn toàn vô hại:

 

“Tôi nghĩ là chúng ta có thể nối vấn đề này (v/đ trả lương cho phụ nữ?) về sự giáo dục; và cách mà chúng ta cố gắng phát huy…”

 

Rồi bỗng nhiên cô Marissa Powell khựng lại một vài giây một cách vụng về, cười và nói tiếp:

 

“Tìm cách tạo ra công việc làm thời buổi bây giờ; đó là trở ngại lớn nhất.  Tôi nghĩ đàn ông được xem như những người lãnh đạo trong vần đề này (?) thành ra chúng ta phải tìm cách ‘tạo ra một nền giáo dục hoàn hảo hơn (?) để giải quyết vấn đề này (?)  Xin cảm ơn.”

 

(nguyên văn Anh ngữ)

 

“I think we can relate this back to education… and … how … we are continuing … to try to strive … to …”

 

[Big smile. Long pause. Deep breath; then… Boom!]

 

“figure out how to create jobs right now.  That is the biggest problem right now. I think, especially the men are… uh… seen as the leaders of this, and so we need to see how to… create ‘education better’ (… !!!)  So that we can solve this problem. Thank you.”

 

OMG!  Trời đất thiên địa ơi!  Tương tự như bài học của cô Lauren Caitlin Upton năm 2007 trước đây (lịch sử hình như lập lại).  Từ câu hỏi về “chênh lệch trong sự trả lương cho phụ nữ” đi đến câu trả lời làm tôi phải đau cái đầu (một số tế bào não bị chết!) về “tạo nên một nền giáo dục hoàn hảo hơn…”  Thấy rõ  Cô Marissa Powell chính là người đã tạo ra hậu quả của sự “trả lương chênh lệch cho phụ nữ” (!?) Cũng chính cô ta là người cần “một nền giáo dục tốt đẹp hơn.” (“education better”) mới đúng.

 

Không riêng gì cá nhân tôi, ông Timothy Burke của trang mạng “Deadspin” đã tỏ ra đã ngao ngán khi nghe câu trả lời này của Cô Marissa Powell.  Ông Timothy Burke mượn một câu nói trong phim “Bill Madison” (1995) để bày tỏ sự chán chường này của ông ta:

 

“Những gì Cô vừa nói là sự ngớ ngẩn và điên khùng mà tôi chưa từng nghe bao giờ.  Trong sự trả lời lảm nhảm của Cô, sự  chệch hướng không có một mảy may gì được xem là hợp lý cả… Khán thính giả sau khi nghe về sự sổ toẹt của Cô rồi, họ cảm thấy đần độn thêm.  Mong là thượng đế đoái thương linh hồn Cô…”

 

(nguyên văn Anh ngữ)

 

“What you’ve just said is one of the most insanely idiotic things I have ever heard. At no point in your rambling, incoherent response were you even close to anything that could be considered a rational thought. Everyone in this room is now dumber for having listened to it.

I award you no points, and may God have mercy on your soul.”

 

Thật quái đản!  Tại sao (trong các cuộc thi Hoa Hậu) lại cứ phải hỏi những người đẹp trẻ tuổi những câu hỏi về sự thông minh mà không hỏi quan điểm của họ về vấn đề thời trang, cách trang điểm, chuyện sửa sắc đẹp, chích botox, độn bơm “silicon”…

 

Trở lại chuyện ngu đần thường tình…

 

Hàng ngày, tôi vẫn nghe nói là “con người sẽ sống sung sướng hơn nếu có nhiều người thông minh.”  Như thể người đần độn không xứng đáng (undesirable?) cần phải loại trừ bớt đi.  Người Tây phương gọi cái “logic” này một cách châm biếm là “Giải thưởng Darwin” (Darwin Award) nghĩa là “trong sự lựa chọn tự nhiên của thiên nhiên (natural selection) những sinh vật nào không thích đáng (yếu kém, vô dụng, ngớ ngẩn) sẽ bị thiên nhiên loại trừ hay chính “đương sự” tự ý đi ra khỏi sân chơi sau khi được lãnh phần thưởng ‘Bị loại’ (?!) của Darwin.”

 

Tôi thấy nhận định này có vẻ cố chấp.  Người thông minh không phải tất nhiên là người hữu dụng,  Rất nhiều người thông minh, đậu bằng cấp cao nhưng cũng chẳng có phát minh, sản xuất, hay làm được cái gì hữu ích cho nhân loại.  Có rất nhiều công việc làm nặng nề, khó khăn, thiếu vệ sinh và nguy hiểm mà chỉ có người kém thông minh mới có thể và sẵn lòng làm và làm được việc.  Nói chung, có rất nhiều công việc nặng nhọc hàng ngày không cần người phải có IQ (chỉ số thông minh) thật cao để làm.  Ai cũng phải chết; chứ không riêng gì người đần độn phải chết bớt đi mới là lời giải của đời sống.

 

Chưa kể người thông minh cũng đôi khi làm chuyện đần độn.

 

Theo tôi, đần độn hay không thì phải căn cứ trên hành động của họ.  Thông thường khi một người làm hỏng chuyện gì; không bao giờ họ tự nhận là mình đã làm chuyên ngu xuẩn…  Vì là người “thông minh” nên họ luôn luôn có sẵn một số bài bản, lý do để biện bạch cho sự sai lầm của họ.  Nếu căn cứu trên hành động để phân loại sự ngu đần thì chính quyền và chế độ cộng sản là ngu đần thầy chạy.  “Hãy nhìn kỹ những gì cộng sản làm” – Lời TT Nguyễn Văn Thiệu khuyến cáo trở thành chân lý.  Cộng sản không bao giờ được thế giới văn minh xem là sáng suốt tiến bộ…  Cộng sản luôn luôn làm chuyện ruồi bu, sai lầm nhưng họ luôn luôn thủ sẵn các lý do (cũng loại ruồi bu) để biện bạch cho sai lầm của họ

 

…càng làm càng sai

càng sai càng sửa;

càng sửa càng sai;

càng sai càng làm…

 

Cái vòng lẩn quẩn (dirty cycle) này cũng là “cương lĩnh” lẩm cẩm muôn đời của mấy anh cộng sản.

 

Để kết thúc, tôi xin xin ghi lại đây một câu nói của Mark Twain mà tôi rất ưa:

 

“Không nên cãi lý với người ngu… họ sẽ kéo bạn xuống cấp thấp như họ và sẽ đè bẹp bạn bằng kinh nghiệm của họ.”

(“Never argue with stupid people, they will drag you down to their level and then beat you with experience.”)

 

Vài lời thô thiển.

 

Trần Văn Giang

Orange County, ngày 14 Tháng 9  năm 2017.

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
Giới binh pháp có một câu quen thuộc: không có kế hoạch tác chiến nào còn nguyên vẹn sau lần chạm trán đầu tiên với đối phương. Mike Tyson diễn đạt cùng ý đó theo cách của ông: “Ai cũng có sẵn một kế hoạch, cho tới khi bị đấm vào mặt.” Quân lực Hoa Kỳ là lực lượng lớn mạnh nhất thế giới, và khoảng cách với phần còn lại là rất xa. Dưới nhiệm kỳ tổng thống này, điều đó đã được chứng minh nhiều lần; Trump đã ra lệnh sử dụng quân lực nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào trong thời kỳ hiện đại. Nhưng Iran là một câu chuyện khác hẳn.
Rất nhiều người Việt tỵ nạn trong và ngoài nước đã vỗ tay reo hò, chúc mừng cho dân tộc Iran. Người dân Iran xứng đáng được như thế. Họ xứng đáng được xuống đường nhảy điệu Bandari, hoặc nắm tay nhau múa điệu Kurdish. Chỉ là chưa thấy một ai ca ngợi cuộc không kích do Tổng thống Mỹ khởi xướng, có thể giúp ông ấy một ý kiến, “sau bom rơi đạn nổ, là gì?”, để Iran không có một Ayatollah Khamenei thứ hai, và chiến tranh mau kết thúc.
Sau sáu tháng ẩn náu, ông Peter Mandelson, một chính khách kỳ cựu, đã bị cảnh sát còng tay, đưa ra khỏi ngôi nhà thuê ở vùng nông thôn thuộc một thung lũng đẹp như tranh vẽ ở Wiltshire, cách London khoảng 100 dặm về phía Tây. Tính đến Thứ Hai 23/2, Peter Mandelson là cái tên mới nhất, ngoài nước Mỹ, bị bắt giữ vì liên quan đến vụ án xuyên thế kỷ Jeffrey Epstein. Trước đó, là vụ bắt giữ cựu hoàng tử Anh quốc Andrew Mountbatten-Windsor. Dù đã được thả, nhưng vụ bắt một cựu hoàng gia của vương quốc sương mù cũng đủ gây chấn động thế giới, làm cho những người tin vào pháp luật phải giật mình tự hỏi, cán cân công lý của Mỹ đang ở nơi đâu?
Chiều mùng Hai Tết, cả bọn chúng tôi hẹn nhau ở quán Qua. Một người bạn bảo, Qua là cho qua đi mọi phiền hà rắc rối của năm cũ để đón năm mới nhẹ đầu hơn; một người khác lại nói, Qua nghe như nước, mà nước chảy vào nhà thì cả năm may mắn. Giữa tiếng chén đũa và tiếng cụng ly, chúng tôi chúc nhau những điều quen thuộc: vui, khỏe, thành đạt. Nhưng năm nay, hầu như ai cũng kèm thêm hai chữ “bình an” – không phải theo nghĩa tâm linh, mà như một tấm bùa để tránh rắc rối. Mấy chị bạn thân, lâu nay vẫn âm thầm bấm like bài tôi viết, lần này nói thẳng: “Năm nay bớt viết mấy chuyện chính trị lại đi em, nguy hiểm lắm. Thời buổi này không đơn giản đâu.” Các bạn không hỏi tôi nghĩ gì; họ chỉ quan tâm liệu tôi có còn an toàn không khi vẫn đều đặn lên tiếng, vẫn gọi đích danh những điều đang xảy ra ở Hoa Kỳ mà nhiều người chọn lướt qua cho nhẹ đầu. Câu chúc “bình an”, trong không khí Tết, bỗng như một lời nhắc nhở: hãy coi chừng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.