Tôi đến thị trấn đó mùa xuân.
Xanh tươi, nhựa sống phát triển, sinh lực luân hồi đẹp và mới.
Mọi người đều có đầu trái cây.
Kể cả những trái dại chỉ đọc trong huyền thoại.
Nhà ngoại tôi ở hẻm cuối phố.
Ông gác gian có đầu củ khoai.
Tôi rời phố từ năm mười tuổi.
Hơn bốn mươi năm mới trở lại nhà.
Bà gác gian có đầu trái bí.
Cô gái út tên Mận, đầu quả dưa.
Kỳ lạ nhất, anh hàng xóm, tên Tùng, mặt mày trái gai góc.
Tâm trạng trở về sau bao năm lưu lạc như lục tìm đọc lại nhật ký tuổi thơ.
Chữ nghĩa mập mờ, chập chờn hình ảnh.
Trước kia không ai có đầu trái cây.
Chuyện gì xảy ra, bí ẩn đời sống không sao biết được.
Buổi chiều ra phố,
Những đường cũ mở rộng đến vùng tân thời.
Những đường mới suy tư toàn điều xa lạ.
Những góc quen xưa lác đác ít cảm tình.
Nhiều phụ nữ mang trên cổ trái cây ngoại quốc.
Đa số đàn ông, trái cây lai căng.
Phần còn lại, dường như, hóa trang trái cây quốc nội.
Tại sao đầu trái cây?
Không ai giải thích.
Họ nhìn tôi, kẻ duy nhất, đầu người, một sinh vật hành tinh.
Lang thang đi, ghé nhà người bạn tiểu học.
Thằng Thành lúc nhỏ rất đẹp trai.
Bây giờ đầu củ sắn trông khôi hài dị tướng.
- “Ê, tao mới về. Đi cà phê nghen.”
Quán tân trang bán cà phê, bia, rượu.
Các em phục vụ trần truồng che khoảng mười phần trăm.
Thời đại nào, ít vải đều chinh phục.
Bạn cũ vài ly, thân mật đến tự nhiên.
- “Sao đầu mày trở thành củ sắn”?
- “Không biết. Sau một đêm thời chống Ánh Sáng, bình minh bão mưa cả phố đổi đời.Tao, củ sắn. Bố tao, trái thanh long.”
- “Còn mẹ và chị mày?”
- “Mẹ, trái bưởi. Chị, trái gì xanh mét.”
- “Kỳ quái.”
- “Chú tao, mày biết, học giả khoa nhân văn. Giải thích, đây kết quả của biếng lười.”
- “Lười biếng?”
- “Chú nói: cả thị trấn, từ trẻ đến già, không ai muốn học, không ai muốn đọc, không ai muốn sự thật. Chỉ muốn tự biên, tự diễn, tự ca tụng lẫn nhau. Hầu hết mọi người đều nhân vật lớn hoặc âm thầm vĩ đại một cái tôi.”
Cô thu ngân đầu trái táo, được bầu làm hoa hậu đẹp nhất vùng.
Bạn tôi củ sắn, nhà thơ tài ba của thời đại.
Thị trấn được quy thành kiểu mẫu nhân sinh.
Tôi chợt hiểu, bản thân mình quái vật.
- “Chú tao nói, não không hoạt động sâu sắc, sẽ biến dạng. Không sáng tạo sẽ thối lui. May mà trái cây, nếu thứ đó thì nguy.”
- “Thứ đó?”
- “Ừ, thứ đó.”
Đi thăm cô bạn cũ có nụ cười chinh phục.
Bây giờ, đầu trái sầu riêng.
Tối thiểu cô thơm mùi tiếng khóc.
Miệng cười năm xưa mếu máo cầm tay.
Lúc ra về, tôi hôn cô trên má.
Gai đâm môi đau xót tình xưa.
Em muốn anh ăn một nửa trái sầu riêng.
Còn một nửa em giữ làm kỷ niệm.
Nhưng em ơi, anh không thích mùi sầu riêng.
Bạn củ sắn, anh trái cà ra mắt tiểu thuyết.
Từ chính quyền ca tụng đến nhân gian.
Miệng khen thưởng, mắt lơ là, lời diễn thuyết nổ như sấm.
Chia tay ra về, từng nhóm thì thầm.
Sau lưng lời khen cơn mưa lên nấm độc.
Cây sầu đông mọc một chỗ, dù tốt gỗ, không biết đất rộng biển sâu.
Chim đến ca hót chỉ chào mào, se sẻ.
Đừng giết văn chương bằng tụng niệm dịu dàng.
Đừng tưởng thời gian sẽ bảo vệ lời giả dối.
Bạn có bao giờ nghe trái cây làm thơ, viết văn, phê bình văn học?
Trái cây chế xe hơi? Ráp xe đạp? Biểu diễn thời trang?
Trái cây anh hùng? Trái cây mỹ nhân? Trái cây tiến sĩ?
Thị trấn không bán trái cây.
Cứ mỗi tháng họ trao đổi ăn đầu nhau một lần, trước khi chín héo.
Vài ngày sau trái khác mọc lên.
Chỉ mùa đông, mùa khan hạn.
Thị trấn chỉ còn những cây khô và mọi người đều rụng, không có đầu.
Trước khi mùa xuân trở lại, dân trong vùng đều cụt, chỉ còn cuốn cổ.
Mọi người trông giống những cái chai.
Không có nắp, chai xì hơi, cả không gian vàng vọt, thời gian ủ dột.
Thị trấn luôn mong đợi mùa xuân.
Ngày mai, tôi ra đi.
Đêm nay ngồi một mình với thức.
Tự hứa với lòng, sẽ im lặng từ đây.
Sẽ vô ích, sẽ thất vọng, sẽ gây thêm thù oán.
Đá không nói gì, sống sót mấy trăm năm.
Biển chỉ nói gió, sống gần như bất tử.
Trăng đẹp vì xa, đừng làm phi hành gia.
Miệng chỉ để ăn, mửa, ho, và khạt nhổ.
Lời chỉ để khen.
Không khen được thì câm.
Vâng. Cảm ơn. Không khen được thì câm.
Ngu Yên
